HaberlerŞiddetin en az yaşandığı bölge Karadeniz

Şiddetin en az yaşandığı bölge Karadeniz

Aile ve Sosyal Politikalar Samsun İl Müdür Yardımcısı ve Kadın Hizmetleri Sorumlusu Sultan Bulut Samsun Şiddet Önleme Merkezi hakkında bilgi verdi. Şiddetin önlenmesi adına yaptıkları çalışmaları anlatan Bulut, Karadeniz'in şiddetin en az görüldüğü bölge olduğunu ifade etti.

Şiddetin en az yaşandığı bölge Karadeniz

 

Günümüzde artan bir seyir gösteren şiddet neredeyse her alanda ve her kesime yönelik karşımıza çıkıyor. Ancak şiddete en çok maruz kalanlarsa kadınlar. Bu noktada şiddetin önlenmesi için de çok önemli çalışmalar yapılıyor. İlk etapta Samsun’un da aralarında bulunduğu 14 ilde pilot olarak açılan Şiddet Önleme Merkezleri yani ŞÖNİM’lerin tüm illere yayılması amaçlanıyor. Bu merkezlere şiddet gören herkes başvurabiliyor. Hatta şiddete tanık olan kişiler de Alo 183 hattını arayarak şiddet gören kişi veya kişilerin bu merkezlere ulaşmasını sağlayabilir. Unutmayın şiddet bir insan hakkı ihlali ve şiddetsiz bir toplum hepimizin hakkı!

 

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Sizi tanıyabilir miyiz?

Sultan BULUT: 30 yıllık bir meslek hayatım var. Hemşire kökenliyim. Lisans mezunuyum. 19 yıl boyunca üniversitede hemşire ve klinik sorumlu olarak çalıştım. 2005 yılında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına geçiş yaptım. Bilecik huzurevinin açılışında kurucu müdür olarak görev yaptım. Ondan sonra da Samsun’a tayin olduktan sonra müdürlüğümüze bağlı çeşitli yerlerde çalıştıktan sonra 2012 yılından bu yana da İl Müdür Yardımcısı olarak görev yapmaktayım.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Sağlık alanında başladığınız uzun bir meslek hayatınız olmuş, sağlık ile ilgili çalışmalar yapmanızın şimdiki çalışmalarınıza yansımaları oldu mu?

Sultan BULUT: Aslında şuan yaptığım çalışmalar sağlık alanıyla yakından ilişkili. Sağlıkçı olmam özellikle huzurevinde çalıştığım dönemlerde çok çok avantaj oldu benim için. Hala da faydasını görüyorum.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Mesleğinizi seviyor musunuz?

Sultan BULUT: Evet, kesinlikle 2005 yılından beri Aile ve Sosyal Politikalar ’dayım ve severek yaptığım bir işim var. Bu şekilde çalışmaktan da çok mutluyum.

 Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Yaptığınız çalışmalarla mağdur durumda olan kadınlara yol gösteriyorsunuz hatta belki onların hayatlarının değişmesi için adımlar atıyorsunuz bu noktada zor bir iş değil mi yaptığınız?

Sultan BULUT: Tamamen dezavantajlı gruplara hizmet verdiğimiz için aslında zorlukları var tabii. Bu grupta çocuklar, engelliler, yaşlılar kadınlar var. Bizler işimizi en iyi, en özverili şekilde yapmaya gayret gösteriyoruz. Bize gelen müracaatlara ivedi bir şekilde karşılık vermeye gayret gösteriyoruz.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Sanıyorum hız burada büyük öneme sahip…

Sultan BULUT: Tabi ki bizler hızın ne kadar önemli olduğunu yaşayarak da tecrübe ettik. Örneğin evde bakım hizmeti noktasında gittiğimiz evlerde gerçekten çok zor durumda olan insanlarla da karşılaştığımız oluyor. Oturacak bir divanı, yiyecek bir lokma ekmeği olmayan aileleri görüyoruz. Bu nedenle de hizmetin ivedi olarak yerine getirilmesinde azami gayret gösteriyoruz.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Bu durum sizi psikolojik olarak zorlamıyor mu?

Sultan BULUT: Evet her gün çok olumsuz olaylarla karşı karşıya kalıyoruz. Bazen gerçekten çok büyük üzüntüler de yaşıyoruz. Ama bir insanın elinden tutmak ona yardımcı olabilmekte bir o kadar mutlu ediyor. Eve gittiğimizde insanların sorunlarını çözmüş olmamın büyük mutluluğunu yaşıyoruz. Şahsım adına da bunu söyleyebilirim insanlara yardım etmek çok güzel. Bazen mağdur biri geliyor öyle ki dilekçe bile yazamayacak durumda olabiliyor. Biz onun o işlemlerini de takip ediyoruz.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: ŞÖNİM nedir?

Sultan BULUT: Uzun adıyla söyleyeyim; Şiddet önleme ve İzleme Merkezi.  ŞÖNİM’ ler 2012 yılının 8 Mart’ında ailenin korunması ve kadına karşı şiddetin önlenmesine dair 6384 sayılı bir kanununun Resmi Gazete ’de yayınlanarak yürürlüğe girmesiyle açıldı. Bu kanunun yayınlanmasından sonra ŞÖNİM’ ler 12 ilimizde pilot olarak açıldı. Samsun ŞÖNİM’ de bu 12 il arasındadır.

 Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Samsun ŞÖNİM açıldıktan sonra neler oldu?

Sultan BULUT:  O zaman 12 olan ŞÖNİM sayısı ilk etapta 14 ‘ e çıktı.  Şu anda da Türkiye genelinde en son aldığım bilgiye göre 49 ŞÖNİM var. Her sene de artıyor. Tüm illerde yaygınlaşması amaçlanıyor.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Samsun ŞÖNİM’ in diğerlerinden ayrılan yönleri nelerdir?

Sultan BULUT:  Samsun ŞÖNİM’ de kadınların ifadeleri meslek elemanları eşliğinde ŞÖNİM’ de alınıyor. Bu bizim çok önem verdiğimiz bir konu çünkü ifadenin ŞÖNİM ‘de alınması hem kadın hem de çocuk adına ikinci bir örselenmenin önüne geçilmesini sağlıyor.  Ayrıca ŞÖNİM’ de kadınların dinlenebilmesi, rahatlaması adına da oluşturduğumuz bir odamız mevcut. Hatta çocukların oyun oynaya bileceği bir alanımız dahi var. Resmi kıyafetli elemanlarda olmadığı için daha rahat ifade verebiliyorlar. İfade sırasında bir meslek elemanı, bir sosyal çalışmacı, bir sosyolog, bir psikolog da bulunabiliyor. Zaten meslek elemanımız sürekli merkezimizde.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Emniyet ile nasıl bir iletişim söz konusu?

Sultan BULUT:  Emniyetten çalışan arkadaşlarımız da merkezimizde oluyorlar. Onlar da aynı şekilde 7 gün 24 saat esasına göre merkezimizde görev alıyorlar. Bir odamızı ifade odası olarak ayırdık. Orada bir sesli kamera kayıt sistemimiz var. Kişilerin orada ifadesi alınıyor daha sonra da meslek elemanımızla bir görüşme yapılıyor. Kadın eğer tedbir kararı çıkarttıracaksa ifade kolluk birimlerine acilen ulaştırılıyor. Bununla ilgili işlem başlıyor. Kadın ile yapılan mesleki görüşme neticesinde eğer ki kadın, konuk evi hizmetimizden yararlanmak istiyorsa oraya, güvenli bir şekilde ulaşmasını sağlıyoruz. Eğer barınma hizmeti istemiyorsa aydınlatılmış rıza dilekçesi alarak istediği yere ulaştırıyoruz.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: ŞÖNİM’ lerin amacı nedir?

Sultan BULUT: Bizim şiddettin önlenmesine yönelik faaliyetlerimiz var. Bir takım kamu kurum ve kuruluşları ve sivil toplum kuruluşlarıyla da ortak çalışmalar yapıyoruz. Samsun bu konuda biraz daha ivme kazandı ancak diğer illerde de aynı şekilde çalışmalar devam ediyor. Çeşitli farkındalık çalışmaları yapıyoruz. Örneğin en son Şoförler Odası ile birlikte yürüttüğümüz bir çalışmamız oldu ve bu çalışmamız kapsamında da şoför esnafına şiddet konusunu ve şiddet mağduru bir kadın araçlarına bindiğinde ne yapmalıları anlattık.  Farkındalık yaratmayı amaçladık. Bu çalışmamız hale devam ediyor. Okullarda, cezaevlerinde ve benzer alanlarda şiddet konusunu anlatmaya da devam ediyoruz. Bu noktada sivil toplum kuruluşlarıyla da bir araya geliyoruz.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Bu çalışmaları farkındalık oluşturmak için yapıyorsunuz ve bu noktadaki çalışmaların hedef kitlesi genellikle şiddet görmemiş kesim. Peki, Merkezinize başvurmuş, şiddette görmüş kadınlar için nasıl bir çalışma alanınız söz konusu?

Sultan BULUT: Bu hizmetlerimizin başında kadın konuk evi var. Gelen kadınlara hukuki, psikolojik destek sağlayabiliyoruz. Merkezimizde bir tane psikoloğumuz mevcut. Psikolojik destek almak isteyen ve ya bu desteğe ihtiyacı olduğunu hissettiğimiz kadınlar için görüşme ayarlıyoruz. Barınma sorunu olan kadın ve çocuklarımıza yönelik çalışmalar yapıyoruz.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Barınma sorununu çözme noktasında konuk evi hizmetiniz karşımıza çıkıyor Samsun’da kaç konuk evi var?

Sultan BULUT: Samsun’da 57 kişi kapasiteli 2 konuk evimiz var.  Konuk evlerimizin de durumları çok iyi. Bu evlerde odalar iki kişi anne çocuğuyla birlikte de kalabiliyor. Burada kalan kadınların ihtiyaçları karşılanıyor. Maddi durumu kötü olanlara belli miktarda da harçlık veriliyor. Çalışmak isteyenlere çalışma imkânı sağlamaya çalışıyoruz. Çocukları varsa kreş hizmetinden faydalandırıyoruz. Konuk evinde kalan ve maddi olarak hukuki destek alamayan kadınlara bu konuda da barodaki avukatlarımız aracılığıyla yardımcı oluyoruz.  

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Meslek edindirebilmek için ne yapıyorsunuz?

Sultan BULUT: İŞKUR’a yönlendirebiliyoruz. Bu konuda kurum bize destek oluyor. Meslek edindirme noktasında konuk evlerimizde dikiş kurslarımız oluyor. Okuma yazma bilmeyen kadınlarımız için okuma yazma kurslarımız da sürekli açık. Sürekli yenilenen dinamik bir yapı var. Hizmetlerimizi bu şekilde sürdürüyoruz.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: ŞÖNİM ’l eri bir aracı gibi düşünebilir miyiz?

Sultan BULUT: Evet, kesinlikle diğer kurumlarla koordinasyonu sağlıyor. Örneğin İŞKUR’dan bir meslek danışmanı arkadaşımız haftada bir gün merkezimize geliyor ve kadınlara meslek danışmanlığı yapıyor. Yine avukatlarımız da aynı şekilde geliyorlar.

 Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: Konuk evine yerleştirilen bir kadın orada ne kadar süre kalabiliyor?

Sultan BULUT: Resmi yönetmelik kapsamında 6 ay kalabiliyor. Bu 6 ayın sonunda devam etme durumunda olursa 3 ay daha kalabiliyor. Tabii bu, 9 aylık sürecin sonunda kadının dışarıya konulması anlamına gelmiyor. Başka bir konuk evine de gidebiliyor veya müdürlüğümüz bünyesinde kalmaya devam edebiliyor. Konu evinde kaldıkları süre içinde de kadınlarımızın kendi ayakları üzerinde durabilmelerini sağlamak adına da ciddi çalışmalar yapıyoruz. Örneğin bir kadının iş bulmasına yardımcı oluyor sonrasında da ev tuttuğunda sosyal yardımlarla kira vb. konularda desteğimizi sürdürüyoruz.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN: ŞÖNİM’ e kimler başvurabilir?

Sultan BULUT: Öncelikle şiddet gören herkes gelebilir.  Danışmanlık, rehberlik alma isteyen her kesimden kadın bizlere başvurabilir. Mağdur insanlar çeşitli vasıtalarla (emniyet gibi) bize geliyor ve biz de o kişinin nereden hizmet alması gerekiyorsa oraya yönlendirilmesini sağlıyoruz. Kimseyi dışarda bırakmamaya gayret gösteriyoruz. Örneğin, bazen ilçelerden kadınlarımız geliyor, fakülteden bir randevu aldığını yarın muayene olması gerektiğini ancak bugün için Samsun merkezde konaklayacak bir yeri olmadığını söylüyor. Biz bu kadına da barınma noktasında yardımcı oluyoruz çünkü o da mağdur.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN:  2016 yılında bu merkeze kaç kişi başvuru yaptı yine bu kapsamda yapılan çalışmalar neler oldu?

Sultan BULUT: 2016 yılında Samsun genelinde 2750 yetişkin ve 148 çocuk merkezimize başvuru yaptı, bu kişilerden 276’sı konuk evi hizmetimizden faydalandı. 325’i danışmanlık hizmeti aldı. 2435 kişi önleyici hizmet, 315 kişi koruyucu hizmet ve 26 kişi de karşı tarafa yönelik zorla hapis cezası ile ilgili sonuçlar aldı.  1509 kadınımızın da 2016 yılı içerisinde ifadesi alındı.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN:  Bu rakamları daha net anlayabilmek adına, ŞÖNİM’ in açıldığı 2012 yılından bu zamana kadar nasıl bir seyir söz konusu artık mağdur olan insanlar daha sık bir şekilde mi bu merkezi tercih ediyor yoksa sürecin sonu itibarıyla bu rakamlar azalmış durumda mı?

Sultan BULUT: ŞÖNİM’ in açılışını yaptığımız 2012 yılında rakamlar çok daha azdı.  Başvuru sayılarını söyleyecek olursam; 2012 yılında 239 kişi, 2013 yılında 2411 kişi, 2014 yılında 2388 kişi ve 2015 yılında da 3087 kişi Samsun ŞÖNİM’ e başvuru yaptı.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN:  Gelen kişilerin özelliklerinden bahsedecek olursak neler söyleyebilirsiniz?

Sultan BULUT: Gelen kadınların yüzde 60 ‘ı hatta daha da fazlası evli. Ve bize çoğunlukla emniyet aracılığıyla geliyorlar. Eşinden, erkek arkadaşından ya da ailesinden birinden şiddet görmüş oluyor. Şiddet gören kadınların çoğunlukla gelir durumu düşük. İlkokul mezunu ve ya okuryazar olmayan gruptan daha çok kadınlarımız geliyor ama bu üniversite mezunu ya da gelir düzeyi yüksek kadınlarımızın şiddet görmediği anlamına da gelmiyor. Şiddet hiçbir fark gözetmiyor.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN:  Şekilleri değişiyor belki değil mi?

Sultan BULUT: Evet, bazı toplumlarda şiddet olmasına rağmen o hareket bir şiddet olarak isimlendirilmeyebiliyor. Bunların araştırılmasının iyi yapılması gerekiyor. Biz şiddeti genel olarak fiziksel, cinsel, sözel, psikolojik, ekonomik ve ısrarlı takip şiddet olarak kategoriye ayırıyoruz. 

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN:  Nedir bunlar arasındaki farklar?

Sultan BULUT: Fiziksel şiddet aslında şiddet dendiğinde aklımıza gelen ilk şey. Beraberinde sözel şiddet geliyor. Psikolojik şiddet ise daha çok kadını korkutucu, tehditkâr bir tutum. Ekonomik şiddet kadın çalışıyorsa parasına el koyma, harçlık vermeme, vb. şekillerde karşımıza çıkıyor. Cinsel şiddette fuhuşa zorlama vb. durumlar karşımıza çıkıyor. Israrlı takip konusu var bir de bu hayatımıza yeni giren ama sık karşılaşılan bir durum. Kişi karşı tarafı ısrarlı şekilde takip ediyor. Bunun için sosyal medyayı da kullanıyor bu konuda özellikle üniversite öğrencileri mağdur oluyor. Bununla ilgili farkındalık çalışmaları da devam ediyor. Şiddet aslında bir insan hakları ihlali.  Herkesin birbirine saygı göstermesi gerekiyor.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN:  Şiddetin kaynağında ne var sizce?

Sultan BULUT: Biz şiddeti öğrenilmiş bir davranış olarak görüyoruz. Ailesinde şiddet gören bir çocuk büyüdüğünde şiddet faili olabiliyor. Ailesinde şiddet gören bir erkeğin eşine şiddet uygulama oranı yüzde elli civarında.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN:  Karadeniz Bölgesi için bir değerlendirme yapmanız mümkün mü?

Sultan BULUT: Bölgemiz açısından sevindirici bir durum karşımıza çıkıyor. Genel müdürlüğümüzün yaptığı bir araştırmaya göre Karadeniz bölgesi şiddetin an az yaşandığı bölge. Şiddet oranımız ülke ortalamasının altında bu da bizler için güzel bir gelişme. Tabii tamamen sonlanmasını diliyoruz.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN:  Şiddet gören bir kadın ilk olarak ne yapmalı?

Sultan BULUT: Alo 183 ya da 155’ i aramalı. Alo 183 hattını 7 gün 24 saat boyunca arayabilirler. Bu, bakanlığımız tarafından oluşturulan bir çağrı merkezi. Alo 183’e düşen bütün ihbarlar direkt bize ulaşıyor. Biz hemen onu takibi alıp o kadına bir şekilde ulaşıyoruz. BİMER yoluyla da başvuru yapılabiliyor. Onları da bizler ihbar kabul edip işlem başlatabiliyoruz. Tabii bunların yanı sıra valilik, kaymakamlıklarımız, sosyal hizmet merkezlerimize de başvuru yapabiliyorlar. Hatta komşusu şiddet gören kişi de konu ile ilgili bize ihbarda bulunabilir. Bizler bunları da değerlendiriyoruz. Kolluk güçleriyle de irtibatlı çalışıyoruz.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN:  Can güvenliği tehlikede olan kadınlar da başvuruyor değil mi?

Sultan BULUT: Can güvenliği tehdidiyle az sayıda da olsa başvuran kadınlar var. Onlar için de çeşitli çalışmalar yapıyoruz. Kimlik değişimi dahi söz konusu olabiliyor. Diğer şehirlerdeki kadın konuk evleriyle de irtibatlı önlemler alıyoruz. Tabii emniyetten de yardım alıyoruz.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN:  Şiddet tüm toplumu etkileyen bir konu, bu noktada erkekler de başvuruyor mu?

Sultan BULUT: Zaman zaman erkek başvurularımız da oluyor. Bu zaman kadar 60 civarında erkek şiddet mağduru olduğu için merkezimize başvuru yaptı. Onlar için de aynı yollar izleniyor.  Türkiye genelinde açılmış erkek konuk evleri de var. Bu noktada yaşadığımız bir olayı da anlatmak isterim geçtiğimiz günlerde bir çift şiddete maruz kaldığını ifade etti ve karı koca için çalışma yaptık, onları güvenliklerini sağlamak adına Samsun’dan uzaklaştırdık. Toplum olarak şiddete sessiz kalmamalıyız.

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN:  Samsun ŞÖNİM ’in yeri nerede?

Sultan BULUT: Merkezi bir yerde. Açık adres olarak ifade edecek olursak; Ulugazi Mahallesi Şifa Yurdu Sokak No:10 İlkadım / SAMSUN

Burcu DÜZGÜN ÇOBAN:  Teşekkür ederiz.

 

Röportaj: Burcu DÜZGÜN ÇOBAN

Fotoğraf: Barış BUDANOĞLU 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 





SIRADAKİ HABER
}