1 Nisan'da neden şaka yapılır?

Her yıl düzenli olarak şakaların yapıldığı 1 Nisan'ın anlamı nereden geliyor? 1 Nisan'da neden şaka yapılır?

1 Nisan'da neden şaka yapılır?

Nisan 1 şakalarının ortaya çıkış tarihi ile ilgili rivayetlerden birisi Fransızlara dayanmaktadır. Bu rivayete göre, Roma İmparatoru Sezar, M.Ö. 46 yılında takvimin başlangıç ayı olarak Ocak ayının olduğunu ilan etmiştir.

Buna rağmen 16. Yüzyıl ortalarına kadar Avrupa'da takvim başlangıcı yani yeni yıl olarak bahar aylarının başlangıç tarihi olarak da kabul edilen Mart ayının 25 kullanılmaya devam edilmiştir.

1 NİSAN'IN KÖKENİ

Sezar'dan 1610 yıl sonra, 1564'de Fransa Kralı IX. Charles'ın, takvimi değiştirerek yıl başlangıcını Ocak ayının birinci gününe alması ve o zamanın iletişim koşullarından dolayı bazı insanların bu gelişmeden haberi olmaması nedeni ve bu kararı protesto etmek amacı ile eski adetlerini sürdürmelerine neden olmuştur.

Kralın kararını protesto eden halk, 1 Nisan'da partiler düzenlemeye, birbirlerine hediyeler vermeye devam etmişlerdir. Yeni takvimden haberdar olup onu kabul edip uygulayan diğerleri ise bunları '1 Nisan aptalları' olarak nitelendirip bu güne 'Bütün Aptalların Günü' adını vermişlerdir. Bu günde diğerlerine sürpriz hediyeler vermişler, yapılmayacak partilere davet etmişler, gerçek olması mümkün olmayan haberler üreterek yaymışlardır.

Yıllar sonra takvimin ayları yerine oturup Ocak ayının yılın ilk ayı olmasına alışılınca, Fransızlar 1 Nisan gününü kendi kültürlerinin bir parçası olarak görmeye başlamışlardır. Zaman içinde bu geleneği gittikçe süsleyerek, zenginleştirerek ve yaygınlaştırarak devam ettirdiler. Fransız kökenli bu geleneğin İngiltere'ye ulaşması yaklaşık iki yüzyıl sürmüştür. Oradan da Amerika'ya ve bütün dünyaya yayılmıştır.

1 NİSAN NEDİR?

1 Nisan için bilinen en eski 1 Nisan hikayesi, 1 Nisan şakalarının çıkış tarihini şu şekilde anlatır. 15. yüzyılın sonlarında, Haçlı ordusu İspanya'daki Endülüs Müslümanlarının son kalesini (Gırnata) kuşatır. Uzun süren bir kuşatma olmasına rağmen, kış aylarının da etkisiyle, kale korunabilmektedir. Durumun zorluğunun bilincinde olan Haçlı ordusunun komutanı kaleyi düşürmek için değişik taktikler düşünmektedir.

En sonunda aklına bir fikir gelir. 31 Mart gecesi kalenin önüne giderek bir elinde Kur an bir elinde İncil, kaledekilere seslenir; "Şu iki kitap üzerine yemin ederim ki, teslim olursanız bu akşam size bir şey yapmayacağım" der. Bunun üzerine gerekli görüşmeler sonrasında Müslümanlar canlarının kurtarılması karşılığında kaleyi teslim ederler. Ertesi gün sabah, yani 1 Nisan sabahı, Haçlı ordusu komutanı bütün Müslümanların öldürülmesi için emir verir. Bunun üzerine Müslümanlar, bizi öldürmeyeceğinize dair "yemin etmiştiniz, bize söz vermiştiniz" derler.

Bu söz üzerine Haçlı ordusunun komutanı "Benim sözüm size dün akşam içindi, bugün için size bir sözüm yoktur" diye cevap verir ve Bütün Müslümanlar orada şehit edilirler. Hikayeye göre o gün bugündür. 1 Nisan Hristiyanlar arasında Hile Günü olarak kutlanmaktadır. Maalesef halkımız arasında da yaygınlaşmış, yüzlerce, binlerce Müslümanın katliam günü olan 1 Nisan şaka günü olarak kutlanmaktadır.

NİSAN 1 ŞAKASI NASIL ORTAYA ÇIKMIŞTIR?

Nisan 1 şakasının ortaya çıkışı, Associated Press Ajansı sayesinde ABD'deki yüzlerce gazeteye servis edilen bu garip teori, aslında tamamen uydurma bir hikayeydi. Boskin'in Orta Çağ'la ilgili çalışmalar yaptığı için inandırıcı bir şekilde anlatabildiği bu kurmaca olay, Kugel (ki aslında ünlü bir Yahudi yemeğidir) adında bir soytarının kral oluş hikayesini işliyordu. Ne var ki, tarih profesörünün resmen bir 'eşek şakası' yaptığının anlaşılması birkaç hafta sürmüş, medyaya da geyik yapmak için epeyce malzeme sunmuştu.

Öte yandan Kansas Üniversitesi'nin hazırladığı Calerıdar of Diversity'de (Farklılıklar Takvimi) 1 Nisan Şakası hakkında en çok kabul gören aşağıdaki teorinin kullanılmış olduğunu görüyoruz:

1582 yılında Papa XIII. Gregory zamanında vaktiyle Roma İmparatoru Jül Sezar tarafından hazırlatılan Jülyen takviminden Papa'nın adından gelen Gregoryen takvimine geçilmesi üzerine öncesinde 25 Mart-l Nisan tarihlerinde kutlanan yeni yıl, 1 Ocak gününe alınmıştı. Bu yeni düzenlemeyi kabullenmeyenler veya buna alışamayanlar ise yeni yılı eski usul kutlamaya devam edince çevrelerine eğlence malzemesi oldular ve eski yılbaşı olan 1 Nisan günü boyunca çeşitli şakalara (sahte parti davetiyeleri, kemik hediyeler vs.) maruz kaldılar.

İşte Fransızlar tarafindan en bilinen isimleriyle 'Poisson d'Avril' (Nisan Balığı), 'April Fools's Day' (Aptallar Günü) gibi isimlerle anılan bu neşeli günle ilgili çeşitli efsaneler ve tabii bir de muhtemel gerçek ortaya çıkmıştır.

DİĞER ÜLKELERE GÖRE 1 NİSAN ŞAKASININ TARİHÇESİ

Nisan 1 ya da Nisan Balığı, Hollanda, Belçika, Kanada, ABD, İsviçre, Japonya dahil dünyanın pek çok yerinde tanınmaktadır. Nisan 1 ile ilgili başka bir efsane de Pagan kültüründe 1 Nisan'da kutlanan Fous bayramıdır. Antik Roma'da Hilarya adıyla benzer bir bayram da kutlanmaktadır. Hindistan'da ise bu bayram 31 Mart'ta Holi adıyla kutlanmaktadır. İskoçya 1 Nisan'ı Gowk veya Cuckoo günü olarak kutlarken, İngiltere, April Fools' Day yani Nisan Kaçıklar Günü olarak 1 Nisan'ı kutlamaktadır.

TÜRKİYE'DE 1 NİSAN ŞAKALARI

Yurdumuzda 1 Nisan şakalarının yapılması genelde öğrencilik döneminde okullarda görülmektedir. 1 Nisan günü gençler birbirlerine şaka yapmak ve birbirlerini kandırmak için yarışırlar.

1 Nisan tarihinde medya kuruluşları da nadir de olsa 1 Nisan günü şok haberlerle bir kısım halkı heyecanlandırdıkları ve günü renklendirdikleri de bilinmektedir.

Ülkemizde 1 Nisan gününün pek önemli etkinlikleri görülmez. Diğer önemli günler gibi ticari alış verişi hareketlendirecek gücü yoktur. 1 Nisan gününde az da olsa, şaka malzemesi satan dükkanların satışlarını olumlu yönde etkileyebilir.



EN ÇOK OKUNANLAR

Samsun'da patlama! 90 kişi

1 Samsun'da patlama! 90 kişi...

Samsun'da bankalar bu paranın peşinde

2 Samsun'da bankalar bu paranın peşinde

Samsun'da kaza! 1 ölü

3 Samsun'da kaza! 1 ölü

Her yer var, Samsun yok!

4 Her yer var, Samsun yok!

Devlet fındık ihraç edecek

5 Devlet fındık ihraç edecek

Samsunspor'da maaş krizi

6 Samsunspor'da maaş krizi

Sokak ortasında tecavüz dehşeti!

7 Sokak ortasında tecavüz dehşeti!

Sahilde kadın cesedi bulundu

8 Sahilde kadın cesedi bulundu

Başkan Yılmaz: 'Fenerbahçe'ye attığı gol hala hafızamda'

9 Başkan Yılmaz: 'Fenerbahçe'ye attığı gol hala hafızamda'

Oktay Kaynarca'dan ayrılık mesajı

10 Oktay Kaynarca'dan ayrılık mesajı


SIRADAKİ HABER