Haber Gazetesi

HASTA BAKICI HASTA KADINA TECAVÜZ ETTİ KARADENİZ'DE CAN PAZARI ”TÜRKİYE HIZINA HIZ KATACAK” 500 KM BETON YOL YAPILACAK EKPSS tercihleri yarın alınmaya başlanacak BÜYÜK TÜRKİYE YÜRÜYÜŞÜNÜN ARİFESİNDEYİZ “DAVUTOĞLU, YENİ BAŞLANGICIN HABERCİSİ" CHP MYK Toplandı Görmez din eğitiminin önemine işaret etti Lise nakillerinde paniğe gerek yok Ateşkesin detayları ortaya çıkmaya başladı AMİSOS TEPESİ'NE ZİYARETÇİ AKINI Sayın Davutoğlu emanetçi değildir İNCE SAMSUN'DA CEZA YERİNE LEBLEBİ MUHARREM İNCE RİZE'DE ZİHİNSEL ENGELLİ GENCİN CESEDİ BULUNDU BAŞKAN GÜMRÜKÇÜOĞLU’NDAN “HAVUZ” AÇIKLAMASI BULUTLARIN ÜZERİNE ASFALT SERİYORLAR KARAYAKA KOYUN ISLAH PROJESİ "KAYNAKLARIMIZ 275 MİLYON'A YETER" Yabancı liderler devir teslim töreni için gelmeye başladı İslam dünyası eyleme geçmeli Eylül'de 101 bin sınıf daha "akıllanacak" SAMSUN ZAFER BAYRAMI'NA HAZIRLANIYOR Aşırı sıcaklarda nasıl beslenilmeli? Dışişleri Bakanlığı, vatandaşları Yemen konusunda uyardı Sokak köpeğinden çevre dersi BTK'dan Twitter açıklaması iPhone 5 kullanıcıları dikkat! Kahvaltıyla ilgili ezber bozan araştırma SU KANALINA DÜŞEN GENÇ KIZ VATANDAŞLAR KURTARDI BU KEZ HES İSTEYENLER GÖSTERİ YAPTI YANGINDA BİR ÇOCUK HAYATINI KAYBETİ OTOMOBİL VE DOLMUŞ ÇARPIŞTI: 11 YARALI ÇOCUKLAR SÜS HAVUZUNDA SERİNLİYOR SERİNLEMEK İÇİN YEŞİLIRMAK'A 1 KİŞİ BOĞULDU AMASYA POLİSİNDEN ESRAR OPERASYONU 56 ARAÇ VE 52 ESNAFA KALDIRIM CEZASI YAŞLI ADAMIN EMEKLİ MAAŞINI ÇALDILAR HASTANE İNŞAATI DEVAM EDİYOR HOPA’DAN İSTANBUL’A KÜREK ÇEKİYOR GAZZE’YE İLAÇ VE BEBEK MAMASI MEDİCANA RÜYA ÇOCUKLARI AĞIRLADI Rus doktorlar başardı Kalıcı ateşkes kayda değer bir adım İşgali sona erdirecek müzakerelere dönülmeli Gaz konusu şu an çıkmazda Gazzeliler "direnişin zaferini" kutluyor Gazze'de kalıcı ateşkes sağlandı Bu asla bir veda değildir SIKINTI VAR DESTEK YOK GELMEK İÇİN CAN ATIYOR Borçlar ödendi Giresun taktiği Alver'den ziyaret Hedefleri Süper Lig Türkiye Kupası Samsun'un İLK MAÇLAR ZOR OLUR Savunmada rekabet UMAR'A SÜPER TEKLİF Güzel başlamak istiyoruz HAVUZUN KEYFİ BAMBAŞKA ÖNCE DERS SONRA FUTBOL BAŞKANDAN YABANCI MÜJDESİ EĞİTİMDE KALİTE ARTACAK Esnaf yeni cadde istiyor SAMSUN - ORDU BİRLİKTELİĞİ O UCUBELER NE OLACAK ? ÇAKMAK BARAJI S.O.S VERİYOR Boşuna olmuyor...

Prof.Dr.Mehmet Aydın ile dil,kültür ve Ramazan

Bu hafta sizlere Samsun entelektüelinin yakından tanıdığı, halkla iç içe kıymetli bir hocamızla merhaba diyoruz.

Röportaj - 29 Temmuz 2012, Pazar




Alanındaki ünü ve değeri malumunuzdur. Bir o kadar, bilgiyi ve hayatı yaşadığı şehirle paylaşan büyük değerdir. Dil, kültür ve Ramazan dedik, Prof. Dr. Mehmet AYDIN ile konuştuk. Bize katılmaz mısınız?

 “ Prof. Dr. Mehmet AYDIN, 1959 Ordu'nun Aybastı İlçesi'nde doğdu. 1982 yılında İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun oldu. 1984 yılında OMÜ'de Türk Dili Okutmanı olarak göreve başladı. 1986 yılında Eğitim Fakültesi TDE Öğretmenliği bölümünde araştırma görevlisi oldu. 1987 yılında Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü'nde yüksek lisans eğitimini tamamladı. 1992 yılında da Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü'nde doktora programından mezun oldu. 1993 yılında OMÜ Eğitim Fakültesi TDE Öğretmenliği bölümüne yardımcı doçent oldu. 1998'de Fen-Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümüne kadrosu aktarıldı. 2000 yılında doçent unvanını aldı. 2008'de OMÜ Eğitim Fakültesi Türkçe Eğitimi Bölümünde profesör oldu. Birçok uluslarası sempozyumda Türk diliyle ilgili bildiri sundu. Yayımlanmış dört kitabı bulunan  ve halen OMÜ Eğitim Fakültesi Öğretim Üyesi olan Prof. Dr. Mehmet Aydın evli ve iki kızı var.”
 
UĞUR DEDE: Üstat hoşgeldin. Bu yoğunlukta kırmadın bizi. İzniniz olursa dil ile başlamak istiyorum. Dil dediğimizde neleri doğru neleri yanlış biliyoruz? Bütünlüğü içinde nasıl anlamak ve ifade etmek gerekir?
 
MEHMET AYDIN:
 
Hoş bulduk. Rica ederim. Öncelikle şunu belirtmek lazım; dil bir iletişim aracıdır. Elbette söz konusu olan standart dil olunca doğrular ve yanlışlar vardır. Ancak dilde esas olan kullanımlardır. Kullanımlar yaygınlaşınca doğru veya yanlış çok fark etmez. Belki yanlışları sınıflandırmak mümkündür. 1. Söyleyiş yanlışları, 2. Yazım yanlışları, 3. Cümle düzeyinde anlatım bozuklukları, 4. Kavram yanlışları vb. Türkçenin kötü kullanıldığından çok sık dem vurulur. Hatta Türkçenin geleceğinin karanlık olduğu sık sık dile getirilir. Türkçe ile ilgili çok derin kaygılara kapılmadan onu doğru kullanmaya özen göstermeliyiz. Her aracın bakımından söz ediyoruz. Türkçeyi özenli kullanmak, kullanmayanları uyarmak dil bakımı yerine geçebilir
 
UĞUR DEDE: Türkçemizin durumu nedir üstadım? İşyeri tabelalarından, günlük kullanılan dile bakınca pek hayra alamet bir durum yok sanki. Epey bir süre kalıp yakın bir zamanda döndüğünüz Fransa’daki Fransızca ile mukayese söz konusu olsa özellikle nelerin altını çizmemiz gerekir?
 
MEHMET AYDIN:
 
    Tabelalarda sorun olmadığı söylenemez. Elbette çok farklı tabelalar görüntü kirliliği oluşturuyor. Tabelalara estetik açıdan da bakmak gerek. Bunların küreselleşmeyle bağlantısı olduğu açık. Bir taraftan da küreselleşmenin etkileri var. Bunları bu çerçevede düşünmek gerekir. Bundan biz nasıl kaçıp kurtulamıyorsak, Fransızlar da kaçamaz. Orada da çok farklı tabelalar var.
    Fransızca da değişiyor. Türkçe de değişiyor. Burada son günlerde dehşetle gördüğüm bir spor gazetesi adını gündeme taşımak istiyorum. AMK spor gazetesinin adı. Böyle abuk bir ad olur mu? Bu        sporseverleri aşağılayan bir tutuma da işaret ediyor. Bu kadarına pes diyorum. Ama asla sansür yanlısı da değilim. Bu bir özdenetim sorunu.
 
  UĞUR DEDE: Akademik seviye dâhil olmak üzere Fransa ile aramızdaki sosyokültürel yakınlık ya da uzaklık ne kadardır? İhtilalin etkisi nasıl, toplumuna yeni  ve öncü vaatler içeren bir şeyler barındırıyor mu hala?
 
  MEHMET AYDIN:
 
Türkiye ile Fransa arasında farklar elbette var. Ama ihtilalin etkisinden söz edilmez. Orada okuma alışkanlığıyla ilgili sorunlar var. Ama kültür hayatının daha renkli ve zengin olduğu söylenebilir. Kültür yatırımları, kısa vadede getirisi olmayan yatırımlar. Dolayısıyla kültüre yatırım yapmak biraz lüks. Türkiye'nin daha çok kültüre yatırım yapması gerekiyor.
 
UĞUR DEDE:  Kesinlikle….Malumunuz Ramazan ayındayız.. Kültür ve özellikle de dil açısından Ramazanın etkisini, daha doğrusu dilimizdeki yansımasını, yerini sorsak neler söylemek mümkündür?
 
MEHMET AYDIN:
 
Bilindiği üzere Ramazan bütün İslam dünyasının kutsal ayı… 
Ramazan Türkçeye Arapçadan geçmiş bir kelime. Ar. ramaz sıcak olmak, yakmaktan ramazan. 
Arabi ayların şaban ve şevval arasında kalan ve devamı boyunca oruç tutulan ayı… 
Ramazan davulu, ramazan davulcusu, ramazan manisi. Eskiden ramazan davulcuları davulla birlikte ramazan manileri de okurmuş. Bunlardan birinde şöyledir: "Derenin kenarında/Kalayladım kazanı/ Kız senin yüzünden/ Tutamadım Ramazanı." Güzel gelenek güzel bir etki bırakmıştır.
Dil kanunla korunamaz! Dil bilinç ve duyarlıkla korunur. Bunun için iyi bir dil eğitimi şarttır. Bizim ana dili eğitimimiz sorunludur. Dil Kurumu, Türkçe konusunda duyarlı olan ve buna uygun davranan belediyeleri duyurdu ve onlara onurluk verdi. Böyle uygulamalar devam etmeli. 
Oruç kelimesi de dilimize Farsçadan girmiş. Onunla ilgili de kavramlar var. Oruç açmak, oruç bozmak, oruç keyfi, oruç tutmak, oruç yemek, oruçlu, oruçsuz Ramazanla ilgili söz varlığının unsurları. Ramazanla ilgili imsak ve imsakiye, sahur, temcit yemeği, temcit pilavı gibi birçok öge var. Ramazanla birlikte varlıkta yokluk yaşıyoruz.
 
  UĞUR DEDE: Ramazanın edebiyatımızdaki yeri, özel başlıklı kazanımlarımız mesela  ramazanname dediğimizde bilinen ilk ramazannamelerimiz, örneklerine dair bir mukayese- yorum istirham etsek neler söylemek mümkün üstadım? 
 
MEHMET AYDIN:
 
 Ramazanname adlı merhum Prof. Dr. Amil Çelebioğlu'nun yaptığı eşsiz bir derleme var. Bu derleme vaktiyle Tercüman 1001 temel eser dizisinden çıkmıştı. Ancak bu eserin yeni baskısı yok. Ramazan dolayısıyla bu metnin yeni bir baskısı yapılabilir. 1826 Yılından Ramazan Mânileri bu eserin adı. Ramazanla ilgili çok şey söylenebilir. Bu çerçevede eski Ramazan eğlencelerini ve fasılları da hatırlatmak gerekir. 
Kültürümüz içinde ibadetle eğlence birbiriyle kaynaştırılmıştır. 
Yani bir yandan ibadet ederken akşamları Ramazan eğlenceleriyle gönüller ferahlamış. Şimdi de belediyeler eski Ramazan eğlencelerini hatırlatmaya çalışıyor. Bunların sürdürülmesi sevindiricidir. Kültürel hayat açısından devamlılık esastır. Tanpınar, "Milli hayat bir devamdır. Değişerek devam etmek gerekir" diyor. Belki sözü tam hatırlayamadım. Bunu Ahmet Hamdi Tanpınar'ın Yahya Kemal üzerine yazdığı eserden bulabiliriz.
 
UĞUR DEDE: Samsun'a dönecek olursak. Gerçekleşen birçok kültürel ve sanatsal etkinliğe birebir katılan takip eden deyim yerindeyse halkın arasında halkla beraber bu etkinliklerde yer alan biri olarak Samsun'u nasıl buluyorsunuz? 
 
MEHMET AYDIN: 
 
1984'ten beri Samsun'da yaşıyorum. Artık Samsunlu sayılırım. Samsun kültürel etkinlikler açısından olması gereken noktadan henüz uzak. Ama bunda bizim de sorumluluğumuz var. Samsun'da yaşayanlar Samsun'u kültürel açıdan daha ileri seviyelere taşıyabilir. 'Samsun Kent Müzesi'yle ilgili adımlar var. Samsun Kültür Sarayı ile ilgili adımlar var. Başka adımlar da vardır. Samsun Karadeniz'in her açıdan merkezi. Milli Mücadele'nin başladığı şehir Ondokuz Mayıs şehri.
 
UĞUR DEDE: Çok teşekkür ediyorum üstadım yorduk sizi. Son cümlelerinizle bitirebilir miyiz?
 
  MEHMET AYDIN:
Ben teşekkür ederim. Herkesin Ramazanını tebrik ediyorum.
 

Yorum Yazın


Yorumlar Yorum


Samsunlu Komedyen Atalay Demirci: 'Acılarımın içindeki mizahı yakaladım'

Yeteken Sizsiniz Türkiye’nin iki sezon önceki şampiyonu Atalay Demirci’nin oyununun ardından keyifli bir röportaj...

Canik'in perisi HABER'e konuştu...

Canik Belediyespor'un başarılı basketbolcusu Seda Tabakçı'nın derdi kıyafet bulamamak. Seda, "Tabi ki boyum uzun olduğu için kıyafet bulmakta zorlanıyorum. Modayı takip ederim ancak moda diye de üzerime yakışmayanı giymem. Herkes de kendine yakışanı giymeli, moda diye yakışmayanı giymemeli" dedi

MİKROKREDİ İLE DEĞİŞEN HAYATLAR

İl Özel İdaresi desteğiyle Samsun'da başlatılan 'Mikrokredi Projesi' ile kendi işlerini kuran kadınlar, para kazanmanın mutluluğunu yaşıyor. Bir kadının para kazanmasının çok önemli olduğunu vurgulayan kadınlar, hemcinslerini cesaretli olmaya davet edip, mikrokrediden faydalanmaya çağırdı


'Engelliye maaş verilmesin!'

Altı Nokta Körler Derneği Samsun Şube Başkanı Aynur Yiğit: Sağlıklı insanların sırtında kambur olmak istemiyoruz

Halkın Muhtarı

Samsun'un Çiftlik Mahallesi'nin 4 Eylül 2009 tarihinden bu yana muhtarlığını yapan Fatma Aksoy, "Sosyetinin değil, halkın muhtarıyım" diye konuştu.

"Bir çocuk değişir, Türkiye değişir!"

Memur çocuğuydu, Türkiye'yi bir baştan bir başa dolaştı. İlkokulu 3 ayrı ilde tamamlayabildi... Lojmanlardaki site hayatı, 'birlikte paylaşmayı, hareket etmeyi' öğretti... Tıp Fakültesi'ni 3. sınıfta terketti, bankacı oldu... 8 yıldır ise hayatını çocuklar için adayan bir 'gönüllü'...

SAMSUN'DA ÖLMEK İSTİYORUM...

Milletvekili Tülay Bakır, 2000 yılında geldiği Samsun'da yaşamaktan ve bu ilin vekili olarak TBMM'de görev yapmaktan dolayı son derece mutlu. Bakır, Samsunlu değilim ama kendimi Samsunlu sayıyorum. 50 yaşımdan sonra geldiğim bu kentte ölmek istiyorum" diyor.

'EN BÜYÜK YATIRIM, İNSANA YAPILANDIR...'

STSO Meclis Başkanı, KASİF Başkan Yardımcısı, Başarı Vakfı Mütevelli Heyeti Başkanı Durmuşoğlu, "Her şeyi Samsun için, Samsun'da yaşayanlar için yapıyoruz. En büyük yatırım insana yapılan yatırımdır" diyor

Kansere de, ölüme de HODRİ MEYDAN!

LÖSAM yöneticisi Sema Danışmaz, 32 yıldır 3 ayrı kanser türüyle mücadele etti, etmeye devam ediyor

Samsun olması gereken yerde değil

Tüm Sanayici ve İşadamları Derneği Samsun Şube Başkanı Muhammed Halit Yılmaz, Samsun'un ekonomik anlamda olması gereken yerin çok gerisinde olduğunu belirterek, "Alınmış bir karar ve hazırlanmış bir yol haritası olmadığı için Samsun'da ekonomik anlamda bir hareketlilik yok" dedi.

Bu Hafta En Çok Okunanlar