YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Akın ÜNER

MAHALLE KÜLTÜRÜNÜ KENDİ ELLERİMİZLE BOZUYORUZ

Geçtiğimiz günlerde bir kalp sekmesi atlatan Samsun Asarağaç Mahallesi Derneği Başkanı arkadaşımız Sevgili Ahmet Balcı'ya geçmiş olsun ziyaretine gittik. Karadeniz Rumeli Dernekleri Başkanı Kemalettin Altınsoy, Mübadele Derneği, Balkan Türkleri Derneği  ve altı - yedi mahalle derneği başkanı hep birlikte şen bir akşam geçirdik. Muhtelif konulardan konuşurken; laf döndü dolaştı, mahalle kültürünün muhafazasına - daha doğrusu muhafaza edilememesine - geldi.

YOZLAŞMANIN KAYNAĞI

Hemen herkes, kendi mahallesindeki gelenek ve göreneklerin giderek kaybolmasından şikayetçiydi. Bunun ana sebebinin  popüler kültüre paralel yaşanan kültürel yozlaşma, ekonomik ve sosyal meselelerdeki artışlar olduğu konusunda da sohbete katılan herkes hemfikirdi.

Sohbet biraz daha koyulaşınca, iki önemli tespit daha yapıldı.

Birincisi, mahalle kültüründe yaşanan erozyon sadece bizim gibi Balkan kökenlilerin değil Samsun'da yaşayan tüm sosyal grupların ve istisnasız tüm mahallelerin ortak sorunuydu. Kavaklıların, Doğu Karadenizlilerin, Çarşambalıların hatta nispeten daha kapalı bir toplum olan Romanların da özgün mahalle kültürlerini yitirmekte olduğu hissediliyordu.

İkinci tespit ise, mahalle kültürünün yozlaşması ve erozyona uğramasında yerel yöneticilerin de fazlasıyla günahı olduğuydu.

YEREL YÖNETİMLERDA HATA BÜYÜK

Aslında muhtarlarımız, dernek başkanlarımız ve belediye başkanlarımız da hepimiz gibi çocukluk günlerindeki sıcacık mahalle kültürünü özlüyor. Bunu özel sohbetlerimizde ve kürsü başında söylediklerinin satır aralarında kendilerinden duyuyoruz.

Lakin iş icraata gelince, mahalle kültürünün köküne kibrit suyu dökecek uygulamalar yapmaktan hiç geri durmuyorlar.

MAHALLELERİN DOKUSU MUHAFAZA EDİLEMİYOR

Misal, imar planlaması yapılırken hiç kimsenin aklına, mahallelerin geleneksel sınırlarının "koruma amaçlı imar planına tabi tutulması" gelmiyor. Bir zamanlar birer köy ya da köklü mahalle olan yerleşim alanları yüksek katlı imar uygulamaları ile beton soğukluğundaki apartman hayatına terk ediliyor.

İlyasköy, Çatalarmut, Derebahçe gibi nice mahalle adeta beton yığınlarına gömülerek eski sıcaklığını kaybetti. On sene önce tütün ekilen Hasköy, incir bahçeleriyle dolu Kalkancı'da az katlı eski evler yok olup gidiyor. Azgınlaşarak büyüyen şehir, bugünlerde Balaç'ı, Teknepınar'ı, Derecik'i, Toptepe'yi yutmakla meşgul... Tekkeköy'ün Kerimbey  ve İstasyon mahalleleri sanayi sitelerinin arasında böcek gibi ezildi. Devgeriş, Tepecik, Alanlı ve daha niceleri kurbanlık koyun gibi kaybolup gideceği günleri bekliyor.

Çok katlı apartmanların varlığına rağmen, mahalle yaşamını sürdürmeye gayretli Fatih, Zeytinlik, Hastanebaşı gibi mahalleler de yaşam standardının düşmesine bağlı iç göç ve kentsel dönüşüm gibi faktörlere direnemiyor artık.

YAŞAM KALİTESİ DÜŞTÜKÇE

Mahallelerimizin yozlaşması ve kimliğini kaybetmesinde kalitesiz eğitim ve yetersiz toplu ulaşım gibi temel sorunların da bariz bir etkisi var.

Kim diyebilir ki kent merkezinde Bulvarın, Atakum'da ise Cağaloğlu'nun kuzeyindeki okulların standardıyla varoş kabul edilen mahalleler arasında adalet olduğunu? Torpilini bulan, çocuğunu merkezdeki okullara kaydediyor. Bulamayan da kolayını bulunca merkezi mahallelere taşınıyor.

Toplu ulaşımda da sıkıntı büyük. Biraz kenar bir mahallede oturuyorsanız işe yetişmek ya da çocuğunuzu okula göndermek için toplu taşıma araçlarına güvenebilir misiniz? Ya servis tutacaksınız, ya da özel araçla gidip geleceksiniz... Bir süre sonra da ulaşım eziyetinden bezip taşınmaya kendinizi mecbur hissedeceksiniz.

HİZMET YAPAYIM DERKEN

Bazen iyi niyetli işler de mahalle kültürüne zarar verebiliyor. Örneğin mahalle içlerine yapılan bir düğün salonu, yöre sakinlerinin hoşuna gitse de yüzlerce senelik kır ya da sokak düğünü geleneklerini bitiriyor. Damat tıraşları, oturak havaları, halk oyunları giderek kayboluyor. Bunun yerine düğün salonlarının tekdüze refleksleri olağanlaşıyor; gelinle damat romantik bir müzik eşliğinde dans ediyor, pasta kesiliyor, iki roman havası, bir Ankara türküsü en sonda da kasap havası... Al sana salon düğünü!

ASARAĞAÇ DEVGERİŞ ARASI, SAAT SEKİZ SIRASI

Devgeriş Derneği Başkanı Sami Tan, kendi mahalleleri ile Asarağaç arasında bir bağlantı yolu yapılmasını önerdi. Asarağaçlılar "Aman ha!" diye itiraz etti. "Yol iyidir güzeldir ama, iki köyü bağlayan yol Canik İlçesi ile Tekkeköy ve Sanayi Sitesi arasında işlek bir koridor haline gelir. Yabancılar gelip geçtikçe önce çoluk çocuk evlere kapanır; sonra da yol kenarlarına apartmanlar dikilmeye başlar! Ne Devgeriş eski Devgeriş olur, ne de Asarağaç eski Asarağaç..."

Haklıydı belki Asarağaçlılar... Lakin yağ lekesi gibi yayılan kent merkezinin bu güzel mahalleleri buldozer gibi ezmesine bilmem kaç sene daha mani olabilecekler?  

PATRİK'TEN TÜRKLER'E MİLLİYETÇİLİK DERSLERİSAMSUN İÇİN YAPICI BİR ÖNERİ...KİM KORKAR KIRMIZI BAŞLIKLI KIZDAN?SİZ HİÇ YANDINIZ MI?GOY GOY CÂNIM, GOY GOYÇİFTLİK CADDESİ NASIL KURTULUR?SARIŞABANLI GOCABAŞ MAHMUTLARSAMSUN, ÜÇÜNCÜ SAYFA!BYRMNZ MBRK OLSNSAMSUN DE JENERIOYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
ÜRETİM VE SİYASET
Osman KARA
Mustafa GENÇ
HZ. ÖMER’İN ADALETİNİ SAĞLAYAN ŞAHİTLERİN ÖZELLİKLERİ-lL-
Mustafa GENÇ
Erdem EROL
YARINA YAZIK!
Erdem EROL
Kadir GÜRKAN
Tepki Hamleleri Nasıl Olacak?...
Kadir GÜRKAN
Av. Dr. Cengizhan Hatipoğlu
Velayet Kararında Çocuğun Söz Hakkı Var Mı?
Av Dr Cengizhan Hatipoğlu
Metin ATLI
SAMSUNSPOR’A YAN BAKILMIYOR
Metin ATLI
Tevfik DEMİR
Muhteşemsin Samsunspor !
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EŞEL MOBİL MAAŞLARA DA OLMALI!...
Şenol Yücedağ
Ceyhun DONBAY
YENDİKLERİMİZİ UNUTTUM, BENİM AKLIM SARIYER'DE
Ceyhun DONBAY
Mert Can Coşkuner
Konuşmalarınızı dinleyen yeni android zararlısı
Mert Can Coşkuner
Kenan KAYIKÇI
Eğitim ve spor
Kenan KAYIKÇI
Embiya SANCAK
GÜLSANDA KAMU MENFAATİ
Embiya SANCAK
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
İĞNELEME...
Prof Dr Yücel TANYERİ
Yetkin BULUT
MERAK ÇAĞI
Yetkin BULUT
Cevdet YILMAZ
100.Yıl, Patrik ve Karadeniz’de Rum Köyleri (!)
Cevdet YILMAZ
Selçuk KAYA
Dile kolay, 6 galibiyet...
Selçuk KAYA
Salim YILDIZ
Korkunç seri
Salim YILDIZ
Selamet ATLI
VİCDANINIZ RAHATSA SIKINTI YOK
Selamet ATLI
Hasan Cem KESKİN
SEN İSTE YETER Kİ…
Hasan Cem KESKİN
Kürşad GÜNDOĞDU
TOPLUMA YÖN VERENLER
Kürşad GÜNDOĞDU
Ömer PAMUK
YAZARKEN...
Ömer PAMUK
Zati ÜRER
EĞİTİMDE BÜTÜNLEŞME YOLU
Zati ÜRER
Akın ÜNER
PATRİK'TEN TÜRKLER'E MİLLİYETÇİLİK DERSLERİ
Akın ÜNER
Fulya ZORLU
Çocuklarda Korku ve Kaygı
Fulya ZORLU
Gül TURAN
RİTA'  ya MEKTUPLAR 1
Gül TURAN
Ergin KAHVECİ
ÖĞRENDİ BİR KERE!
Ergin KAHVECİ
Yavuz BAYRAM
Vicdânî Bir Ölçü Olarak Sadâkat
Yavuz BAYRAM
Turgay SAAT
YÖK BİZİ DUYDU!
Turgay SAAT
Alpaslan ÇEPNİ
ÖĞRETMENLERDEN ÖNERİ İSTENİYORSA
Alpaslan ÇEPNİ
Şakir DEMİRCİ
TÜRKİYE”NİN FOTOĞRAF HAZİNESİ ARA GÜLER
Şakir DEMİRCİ
Ersin ERGE
KARAGÖZ FESTİVALİ YAPALIM DERKEN-1
Ersin ERGE
Nami Cem İYİGÜN
HEM ZAMANLARIN EN İYİSİ, HEM ZAMANLARIN EN KÖTÜSÜ
Nami Cem İYİGÜN
Kenan ERZURUMLU
Öfkeli bir "Merhaba" derken!
Kenan ERZURUMLU
Kenan ÖZTÜRK
Löseminin arka yüzü
Kenan ÖZTÜRK
Ayhan HAMLI
ASTSUBAYLIK ONURLU BİR MESLEKTİR…
Ayhan HAMLI
Hikmet KURADA
SİNOP’TAN YAZI-YORUM
Hikmet KURADA
Birol BİRCAN
  Bafra Tarımı üzerine…
Birol BİRCAN
İbrahim TELLİOĞLU
AMİSOS SAMSUN MU?
İbrahim TELLİOĞLU
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
M. Halistin KUKUL
EĞİTİMDE KALİTE
M Halistin KUKUL
Erdal AĞAR
Türkiye’nin Yeni Üniversitelere İhtiyacı Var mı?
Erdal AĞAR
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL
Uğur DEDE
12 EYLÜL
Uğur DEDE
Vehbi TEZCAN
Müzik sizi yalandan, sahtelikten kurtarır...
Vehbi TEZCAN
Serdar ÖLMEZ
BİR ÖMRÜ BİRLİKTE ARAYALIM!
Serdar ÖLMEZ
Osman ECEVİT
DÜNYA EĞEMENLİĞİ
Osman ECEVİT
Cevahir KUL
ARTIK GELECEĞE UMUTLA BAKMAK, O GELECEĞİ YAŞAMAK İSTİYORUM...
Cevahir KUL
Şerafettin Özışık
CEP HASTALIĞI
Şerafettin Özışık
Ahmet HAYVALI
DOSTLUK ÜZERİNE...
Ahmet HAYVALI
İlker Mutlu
HAYAT DAMARI
İlker Mutlu