YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Av. Dr. Cengizhan Hatipoğlu

İŞÇİ ALACAKLARINDA İBRANAMENİN GEÇERSİZLİĞİ

İş hukukunda ibranın hukuki sebebi, sulh anlaşmasıdır. İşverenin “beraat” kelimesi ile aynı kökten gelen ve “aklama”, “borçtan kurtarma” anlamına gelen bu belgeyi almaktaki amacı, işçinin ileride (ücret, fazla çalışma ücreti, ihbar tazminatı, yıllık izin parası… gibi) alacaklarını dava etmesi halinde mahkemeye sunmak için bu alacakların mevcut olmadığını ispatlayıcı bir belge oluşturmaktır. Ancak “tüm alacaklarımı aldım, işverenden alacağım kalmamıştır” şeklindeki ibranameler işvereni yükümlülüklerinden kurtarma kabiliyet ve gücüne sahip değildir. Bu tür ibranameler hem usuli hem de esasa ilişkin hususlar bakımından işvereni himaye etmemektedir. Bilindiği üzere usul esasa mukaddemdir. Şekilde nezaket olmadan özde ne bir metanet ne de marifetten söz etmek olanaklı olabilir. Bu açıdan söz konusu ibranameler, alan kişi açısından hukuki bir değere haiz olabilmesi için aranan özelliklerden hiçbirine havi değildir. Zira basit bir borcum yoktur yazısından mütevellittir. Bunun dışında muhteva bakımından bir iş hukuku ilişkisinde hukuki sorun olabilecek meşruhattan (açıklamalardan) yoksundur. İşçinin “tüm haklarımdan feragat ediyorum” şeklindeki beyanı olsa dahi yüksek Yargıtay, çeşitli saiklere bağlı imza atıldığından bahisle buna itibar etmemektedir. İş davalarının hassasiyet eşiğindeki bu düzey 1982 Anayasası’nın da bir gereğidir.

 

İşçi ve işveren arasında kurulmuş olan iş sözleşmesi dolayısıyla işçiye nazaran işverenin daha çok yükümlülüğü bulunmaktadır. İşçinin işveren karşısındaki konumu da dikkate alındığında; kötüye kullanımlara çok müsait bir kurum olan ibraya iş hukukunda  çok dikkatli yaklaşılması  gerekmektedir. Dolayısıyla gerek Yargı kararlarında gerekse 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile sözleşmenin güçsüz tarafı olan işçiyi koruma amaçlı olarak ibraname ve içeriği konusunda, tarafların statüleri dolayısıyla  zayıf durumda olan işçi lehine düzenlemelere gidilmiştir. İbra sözleşmelerinin geçerlilik koşulları yasayla en son evrileceği noktaya inkılâp ederek 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu md. 420/2 ve devamında güvenceye bağlanmıştır. Buna göre işçinin işverenden alacağına ilişkin ibra sözleşmesinin yazılı olması, ibra konusu alacağın türünün ve miktarının açıkça belirtilmesi, ödemenin noksansız ve banka aracılığıyla yapılması şarttır. Bu unsurları taşımayan ibra sözleşmeleri veya ibraname kesin olarak hükümsüzdür.

KURBİYETE VESİLE KURBANBİR ÇOCUK, BİR KADIN, BİR ÜLKEBİR MÜSLÜMANLIK TURNUSOLU: KREDİ FAİZLERİ''Rahmetli'' Stephen Hawking ve 'İnsani Çürümüşlük Endeksindeki' YerimizİNSANLIĞIMIZDA KENTSEL DÖNÜŞÜM İHTİYACIUFAK TEFEK HUKUKSUZLUKLARDUA VAKTİGIRTLAKTAN AŞAĞIYA İNMEYEN ADALET SÖYLEMİİYİ İNSAN; İDEAL İNSANGÜLHANYazarın Tüm Yazıları