YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Şenol Yücedağ

TÜRKİYE’NİN DIŞ BORCU NE KADAR?

Ülkemizin en fazla korkulan konusudur dış borç. Herkes ekonomik verilere, istihdama, üretime, borsaya, dövize dış borca baktığı gibi bakmaz. Şunu çok iyi biliyoruz ki bir ülkeyi kaosa, karışıklığa, ekonomik felakete götürecek en önemli ensturman dış borçtur. Türkiye Kemal Derviş’in yaptığı programdan sonra bu sistemi çok fazla zorlamadan yoluna devam ediyor. 15 senedir devam eden sıcak para hareketi de bu zorlanmamaya çok katkı sağladı.          Bu sayede dışarıdan yapılan her türlü müdahaleye de göğüs gerebilme dirayetini gösteriyordu. Ama Cumhurbaşkanının dediği gibi “Tulumbada su kalmadı”

Türkiye’nin dış borç stoku ile ilgili bilgiler Hazine Müsteşarlığı tarafından açıklandı. Türkiye’nin brüt dış borcu 412 milyar dolar.

2016 yılı 2.çeyreğine göre Milli gelirimizin yüzde 59.5’u büyüklüğünde. Milli gelire göre toplam dış borç yükü çok ülkeninkinden iyi ve taşınabilir büyüklükte. Amerika dahil bir çok ülkenin dış borcu milli gelirinden fazla.

Dış borç toplamı 2006 yılında 185 milyar dolardı. 2010 yılında 267 milyar dolara, 2015 yılında 392 milyar dolara yükseldi. 2016 yılında 409 milyar dolar olmuştu. Bir yıllık dönemde brüt borç stokunda sadece 13 milyar dolar arttı. 409 milyar dolardan 412 milyar dolara yükseldi.

Toplam dış borcun yüzde 30’unu kamu kesimi taşıyor. Kamunun toplam brüt borcu 122.8 milyar dolar. Bizde dış borç yükünün büyük kısmı bankaların ve reel sektörün üzerinde. Bundan dolayı hükümet rahat hareket edebilirim zannediyor ama özel sektörün borçlarının birçoğunun altında Hazinenin garantörlük imzası var. Yani hazine aslında bu borçlara kefil. Hani derler ya “Paran çoksa kefil ol, aklın yoksa şahit ol.” O hesap!

Bankaların borç stoku 132.2 milyar dolar. Reel sektörün 137.3 milyar dolar. Bankalarımız yurt dışından borçlanarak içeride döviz ve Türk Lirası kredi dağıtıyorlar. Son dönemde kur yükselince bankalar daha fazla mevduat toplamak için faizleri yükseltiyor. Faizler hükümet ne kadar istemese de yükselme eğilimine giriyor. Böyle olunca yatırım olmuyor. Yani durum 1950’den beri aynı senaryonun tekrarı. Ben de buradan sesleneyim: “Ey okur, bu durumun değişmesi gerektiğini düşünmüyor musun?”

Dörtte biri kısa vadeli

Reel sektör, büyük ölçüde dış borç yükü altında. Reel sektörümüz son yıllarda yurt dışından daha çok kredi kullanmaya başladı. Bankalar dış borç yükünü son 3 yılda azaltırken, reel sektör artırdı.

2015 yılının ilk 3 ayı sonunda 111.4 milyar dolar olan borç yükü, geçen yıl 129.8 milyar dolara, bu yıl 137.3 milyar dolara yükseldi. Türkiye’nin toplam dış borç stokunun dörtte biri kısa vadeli borçlardan oluşuyor.

Döviz trafiğinde tıkanmalar olunca, içeride döviz fiyatları yükselmeye başlayınca dış borç yükü gündeme gelir.

Yakın dönemde, döviz trafiğinde tıkanmalar oldu. Döviz fiyatları arttı. Ama Türkiye dış borç ödemelerinde sorun yaşamadı.

Son bir yılda brüt borç stokunun büyük ölçüde artmaması olumlu bir gelişmedir.

Dış borç kullanımında vade kadar faiz oranları da önemlidir. Ülke riski veya daha başka nedenlerle dış kredilerin faiz oranlarının yüksek olması, yurt içinden yurt dışına önemli ölçüde kaynak transferine yol açıyor. Bunu gören hükümet yetkilileri önümüzdeki dönemde dış piyasalardan yaklaşık 210 milyar dolar borçlanmamız gerektiğini söylüyorlar.  Amerika ve İsrail ile yaşanan didişmeler ve dünya para trafiğini yöneten, dolar basma yetkisini elinde tutan Yahudi bankerler vade ve faiz oranlarında bizi köşeye sıkıştırmak isteyeceklerdir. Hükümet kısır çekişmelerden başını kaldırıp bu duruma nasıl müdahale edecek merak ediyorum doğrusu!

EYLÜL ENFLASYONU NE DİYOR?YABANCI SERMAYE NEDEN ÖNEMLİ(II)YABANCI SERMAYE NEDEN ÖNEMLİ(I)SABİT KUR REJİMİ BUGÜN UYGULANABİLİR Mİ?(II)TÜRKİYE SABİT KUR REJİMİNE GEÇEBİLİR Mİ?(I)CARİ AÇIK BU AY DÜŞTÜBANKACILIK SEKTÖRÜNDE DURUM İYİDIŞ TİCARET DENGESİ ve TURİZM (II)DIŞ TİCARET DENGESİ ve TURİZM (I)GELİR DAĞILIMI VE GÖÇYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
HALA BİRBİRİMİZİ Mİ YİYECEĞİZ?
Osman KARA
Mustafa GENÇ
HANGİ VİZYONLA NEREYE YOLCULUK?
Mustafa GENÇ
Erdem EROL
ATAKUM YOKSA... 
Erdem EROL
Kadir GÜRKAN
İKLİM
Kadir GÜRKAN
Av. Dr. Cengizhan Hatipoğlu
Velayet Kararında Çocuğun Söz Hakkı Var Mı?
Av Dr Cengizhan Hatipoğlu
Metin ATLI
SAMSUNSPOR RAKİP TANIMIYOR
Metin ATLI
Tevfik DEMİR
SAMSUNSPOR SERİYE DEVAM ETTİ
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EYLÜL ENFLASYONU NE DİYOR?
Şenol Yücedağ
Ceyhun DONBAY
SERİDE TAM GAZ
Ceyhun DONBAY
Mert Can Coşkuner
Konuşmalarınızı dinleyen yeni android zararlısı
Mert Can Coşkuner
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
ÇİTLEMEK
Prof Dr Yücel TANYERİ
Selçuk KAYA
Durdurulamaz
Selçuk KAYA
Selamet ATLI
ELEŞTİRİ YOK ÖNÜMÜZE BAKALIM
Selamet ATLI
Ayhan HAMLI
ASTSUBAYLIK ONURLU BİR MESLEKTİR…
Ayhan HAMLI
Hikmet KURADA
SİNOP’TAN YAZI-YORUM
Hikmet KURADA
Birol BİRCAN
  Bafra Tarımı üzerine…
Birol BİRCAN
Yetkin BULUT
ZİHNİYET DEĞİŞİKLİĞİ
Yetkin BULUT
İbrahim TELLİOĞLU
AMİSOS SAMSUN MU?
İbrahim TELLİOĞLU
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
M. Halistin KUKUL
EĞİTİMDE KALİTE
M Halistin KUKUL
Şakir DEMİRCİ
SEÇİMDE "BİZ" KAZANINCA "BEN"
Şakir DEMİRCİ
Kürşad GÜNDOĞDU
Davası olmayanın sevdası olmaz
Kürşad GÜNDOĞDU
Erdal AĞAR
Türkiye’nin Yeni Üniversitelere İhtiyacı Var mı?
Erdal AĞAR
Hasan Cem KESKİN
Anlatılmaz bir heyecan
Hasan Cem KESKİN
Salim YILDIZ
Kral atar Samsun coşar
Salim YILDIZ
Ömer PAMUK
AZİM VE İRADE SAYESİNDE...
Ömer PAMUK
Akın ÜNER
SAMSUN İÇİN YAPICI BİR ÖNERİ...
Akın ÜNER
Fulya ZORLU
Duygularımızı Tanımak
Fulya ZORLU
Gül TURAN
DÖNÜP DE GÖREMEMEK
Gül TURAN
Turgay SAAT
Herkese merhaba...
Turgay SAAT
Ersin ERGE
O ŞARKI NEREDEN ÇIKTI DERKEN
Ersin ERGE
Kenan ÖZTÜRK
Samsun Hemofili Çalıştayından
Kenan ÖZTÜRK
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL
Alpaslan ÇEPNİ
BiREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ
Alpaslan ÇEPNİ
Zati ÜRER
VATAN İÇİN
Zati ÜRER
Uğur DEDE
12 EYLÜL
Uğur DEDE
Vehbi TEZCAN
Müzik sizi yalandan, sahtelikten kurtarır...
Vehbi TEZCAN
Serdar ÖLMEZ
BİR ÖMRÜ BİRLİKTE ARAYALIM!
Serdar ÖLMEZ
Osman ECEVİT
DÜNYA EĞEMENLİĞİ
Osman ECEVİT
Cevahir KUL
ARTIK GELECEĞE UMUTLA BAKMAK, O GELECEĞİ YAŞAMAK İSTİYORUM...
Cevahir KUL
Şerafettin Özışık
CEP HASTALIĞI
Şerafettin Özışık
Ahmet HAYVALI
DEFTER BEYAN SİSTEMİ ve SONUÇLARI…
Ahmet HAYVALI
İlker Mutlu
Samsun’a Dönüş
İlker Mutlu