YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Şenol Yücedağ

DÖVİZE DE OPERASYON!

Ekonomi haberleri ile ilgilenenler ister gazeteye, ister televizyondaki alttan geçen yazılara baksınlar öncelikle dövizin ne kadar olduğuyla ilgilenirler. Çünkü bilirler ki ekonominin en önemli göstergesi dövizdir. Borsa, altın gibi enstrümanlar ikinci sıradadır. Afrin’e yapılan “Zeytin Dalı” operasyonu ekonomi ile ilişkili olarak, ekonomi ile ilgili insanları da bu konuda başta endişelendirmişti. Ama görünen gerçek döviz kurlarına bir etkisinin olmadığıdır. Perşembe günü itibarıyla bakıldığında ise Borsanın 120 bin seviyesini geçerek rekor kırması operasyonun ekonomi cephesinde de güven aşılamış olduğunu gösteriyor. Gelecek açısından bakıldığında ise operasyonun Afrin yerine Fırat’ın doğusunda yapılması daha kalıcı etkilere sahip olurdu. Çünkü ABD’nin destek verdiği tüm terörist unsurlar orada bulunuyor.

Operasyon bittikten sonra iyimser bir bakış açısıyla bakarsak, başarı belki döviz kurlarının daha da düşmesine sebep olabilir. Çünkü Merkez Bankası dövize karşı içerde aylardır operasyon yapıyor. Bu konuda Hürriyet’ten Uğur Gürses Ocak ayı içinde köşesinde bir analiz yapmıştı. Analiz şöyle:”2016 Nisan ayında Merkez Bankası’na başkan olarak atanan Murat Çetinkaya’nın önceki başkanlardan farkı, döviz piyasasına döviz satarak müdahale etmeme eğiliminde olmasıydı.

Bu duruş, eğer bir merkez bankası kendi parasının değerini korumak için elindeki araçları yeterince kullanıyorsa doğruydu. Ayrıca döviz satmak da yanlış bir politika değil. Günü gelir, bir merkez bankası elindeki tüm araçları kullanırken, döviz arzı sağlamak için döviz satışı da yapabilir, döviz borç verebilir, döviz swapı yapabilir.

Ancak zaman içinde görüldü ki döviz satma tercihi olmadığı gibi asıl; faiz silahının gerektiği gibi kullanmaktan kaçınıldığına tanık olduk. Hep etrafından dolaşıldı.

2016 Nisan ayından bu tarafa döviz satış ihalesi ya da döviz satış müdahalesi yapılmadı. Faizleri de zamanında ve yeterince yükseltmekten de uzak duruldu.

Ancak 2017’ye damgasını vuran bir politika var ki o da Merkez Bankası’nın ihracatçılara ve döviz kazandırıcı hizmetler kesimine kullandırdığı, vadesinde döviz olarak ödenmesi gereken reeskont kredilerinin TL olarak ödenmesine olanak sağlandı. Böylelikle beklenen döviz girişlerinden vazgeçiliyordu. Sonuçta; döviz satışı demekti bu.

2017 yılı başlarında, Şubat ortasından Mayıs sonuna kadar, bu uygulamanın penceresi açıldı; Merkez Bankası’na döviz geri ödemesi olan şirketlere 3.53’lük kur üzerinden geri ödeme olanağı tanındı. İki buçuk ayda 3 milyar dolarlık kredi TL olarak geri ödenmiş, mayıs ayında ise ne kadar geri ödemenin TL olarak yapıldığı açıklanmamıştı.

İkinci pencere de Kasım başında açılmış, Banka, 6 Kasımdan başlayarak 1 Şubata kadar istenirse döviz yerine 3.70’lik kur üzerinden TL geri ödeme yapılabileceğini ilan etmişti. Bu hala yürürlükte.

Merkez Bankası verilerine göre; döviz olarak yapılan geri ödemelerin Kasım ayında 348 milyon dolar, Aralık ayında ise 282 milyon dolar olduğu görülüyor.

Ağustos-Ekim arası üç aylık dönemde aylık ortalama döviz geri ödemelerinin 1.8 milyar dolar olduğu dikkate alındığında; Kasım ve Aralık aylarında Merkez Bankası’na, döviz cinsi reeskont kredisi geri ödemesi TL olarak yapılan toplam tutarın kabaca 3 milyar dolar olduğu hesaplanıyor. Yani gelmesi gereken yaklaşık 3 milyar dolarlık ödeme TL olarak yapılmış.

Böylece, Kasım ayında dolar kurunun 3.78-3.92, Aralık ayında da 3.76-3.79 aralığında seyrettiği dikkate alınırsa Merkez Bankası’nca bu kesimlere kabaca 350 milyon TL’lik bir “kur ikramı” yaptığı görülüyor.

Yılbaşında ve sonundaki bu pencerelerle; 2017’de yaklaşık 6 milyar dolar döviz girişinden vazgeçen Merkez Bankası, bunların bedellerini TL olarak tahsil etti. Bu teknik olarak “örtülü döviz satışı”demek.

İhracatçı olup da döviz kazanan ya da turizmci olup da döviz geliri elde eden kesimlerin kullandıkları kredilerden kaynaklanan döviz borçlarını vadede döviz olarak getiremeyecekleri kabulü epey derin sorunların işareti olmalı. Ya bu kredileri alanların ödeme güçlüğü var, ya da döviz kazançlarını çoktan başka bankalara bozdurmuş olmalılar.

Ancak Merkez Bankası’nın bu yola girişi; “ellerinde TL var ama döviz getiremeyecek durumdalar. Öyleyse piyasadan döviz satın alıp getirmeye kalkmasınlar, kur dengesini bozmasınlar” düşüncesiyle ise kredi yenilemesinde de yine aynı kurun kullanılması gerekirdi. Bunu bilmiyoruz.

Aksi halde; her şey yolunda gidiyorsa kredi vadesinde 3.70’lik kur üzerinden döviz borcunu kapatıp (döviz satın alan), örneğin 3.85’lik kur üzerinden yeni kredi başlatan (döviz bozduran) bir firmaya epey kur kazancı verilmiş olduğu açık.

Merkez Bankası’nın 2017 başında 3.53’lük dolar kuru üzerinden, yılın sonlarında da 1 Şubata kadar geçerli olmak üzere 3.70’lik kur üzerinden TL kredi kapaması yapması belli kesimlere arbitraj olanağı sağlayan “ucuz döviz satışı” demek. Bunun “selektif kredi politikası” ile de bir ilişkisi yok. Zira bunu zaten uyguladığı pencerenin bizatihi kendisi ve uygulanan faiz oranı yerine getiriyor.

Merkez Bankası’nın açtığı reeskont kredilerinin tutarı kabaca 12 milyar dolar seviyesinde.”

 

Hükümetin %11.1 olarak yılın son çeyrek büyümesini açıklamasında KGF tarafından yapılan desteklemenin dışında Merkez Bankası da bu tür destekler sunmuştur. Bu ülke ekonomisinin topyekûn hareket ettiğinin güzel bir örneği. Bu dayanışma ve yardımlaşma istenirse her alanda çok çabuk meyvelerini verebilir. Bu dayanışma ile döviz tırmanması durduruluyorsa döviz toplanması da sağlanabilir. Tek çare aklın etrafında toplanmak!

 

EŞEL MOBİL MAAŞLARA DA OLMALI!...EYLÜL ENFLASYONU NE DİYOR?YABANCI SERMAYE NEDEN ÖNEMLİ(II)YABANCI SERMAYE NEDEN ÖNEMLİ(I)SABİT KUR REJİMİ BUGÜN UYGULANABİLİR Mİ?(II)TÜRKİYE SABİT KUR REJİMİNE GEÇEBİLİR Mİ?(I)CARİ AÇIK BU AY DÜŞTÜBANKACILIK SEKTÖRÜNDE DURUM İYİDIŞ TİCARET DENGESİ ve TURİZM (II)DIŞ TİCARET DENGESİ ve TURİZM (I)Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
ZOR DOSTUM ZOR
Osman KARA
Mustafa GENÇ
ÖMER’İN ADALETİNİ SAĞLAYAN ŞAHİTLERİN ÖZELLİKLERİ
Mustafa GENÇ
Erdem EROL
GELİŞİM ŞART
Erdem EROL
Kadir GÜRKAN
Tepki Hamleleri Nasıl Olacak?...
Kadir GÜRKAN
Av. Dr. Cengizhan Hatipoğlu
Velayet Kararında Çocuğun Söz Hakkı Var Mı?
Av Dr Cengizhan Hatipoğlu
Metin ATLI
SAMSUNSPOR’A YAN BAKILMIYOR
Metin ATLI
Tevfik DEMİR
Muhteşemsin Samsunspor !
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EŞEL MOBİL MAAŞLARA DA OLMALI!...
Şenol Yücedağ
Ceyhun DONBAY
YENDİKLERİMİZİ UNUTTUM, BENİM AKLIM SARIYER'DE
Ceyhun DONBAY
Mert Can Coşkuner
Konuşmalarınızı dinleyen yeni android zararlısı
Mert Can Coşkuner
Cevdet YILMAZ
100.Yıl, Patrik ve Karadeniz’de Rum Köyleri (!)
Cevdet YILMAZ
Selçuk KAYA
Dile kolay, 6 galibiyet...
Selçuk KAYA
Salim YILDIZ
Korkunç seri
Salim YILDIZ
Selamet ATLI
VİCDANINIZ RAHATSA SIKINTI YOK
Selamet ATLI
Hasan Cem KESKİN
SEN İSTE YETER Kİ…
Hasan Cem KESKİN
Kürşad GÜNDOĞDU
TOPLUMA YÖN VERENLER
Kürşad GÜNDOĞDU
Ömer PAMUK
YAZARKEN...
Ömer PAMUK
Zati ÜRER
EĞİTİMDE BÜTÜNLEŞME YOLU
Zati ÜRER
Akın ÜNER
PATRİK'TEN TÜRKLER'E MİLLİYETÇİLİK DERSLERİ
Akın ÜNER
Fulya ZORLU
Çocuklarda Korku ve Kaygı
Fulya ZORLU
Gül TURAN
RİTA'  ya MEKTUPLAR 1
Gül TURAN
Ergin KAHVECİ
ÖĞRENDİ BİR KERE!
Ergin KAHVECİ
Yavuz BAYRAM
Vicdânî Bir Ölçü Olarak Sadâkat
Yavuz BAYRAM
Turgay SAAT
YÖK BİZİ DUYDU!
Turgay SAAT
Alpaslan ÇEPNİ
ÖĞRETMENLERDEN ÖNERİ İSTENİYORSA
Alpaslan ÇEPNİ
Şakir DEMİRCİ
TÜRKİYE”NİN FOTOĞRAF HAZİNESİ ARA GÜLER
Şakir DEMİRCİ
Ersin ERGE
KARAGÖZ FESTİVALİ YAPALIM DERKEN-1
Ersin ERGE
Nami Cem İYİGÜN
HEM ZAMANLARIN EN İYİSİ, HEM ZAMANLARIN EN KÖTÜSÜ
Nami Cem İYİGÜN
Kenan ERZURUMLU
Öfkeli bir "Merhaba" derken!
Kenan ERZURUMLU
Kenan ÖZTÜRK
Löseminin arka yüzü
Kenan ÖZTÜRK
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
ÇİTLEMEK
Prof Dr Yücel TANYERİ
Ayhan HAMLI
ASTSUBAYLIK ONURLU BİR MESLEKTİR…
Ayhan HAMLI
Hikmet KURADA
SİNOP’TAN YAZI-YORUM
Hikmet KURADA
Birol BİRCAN
  Bafra Tarımı üzerine…
Birol BİRCAN
Yetkin BULUT
ZİHNİYET DEĞİŞİKLİĞİ
Yetkin BULUT
İbrahim TELLİOĞLU
AMİSOS SAMSUN MU?
İbrahim TELLİOĞLU
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
M. Halistin KUKUL
EĞİTİMDE KALİTE
M Halistin KUKUL
Erdal AĞAR
Türkiye’nin Yeni Üniversitelere İhtiyacı Var mı?
Erdal AĞAR
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL
Uğur DEDE
12 EYLÜL
Uğur DEDE
Vehbi TEZCAN
Müzik sizi yalandan, sahtelikten kurtarır...
Vehbi TEZCAN
Serdar ÖLMEZ
BİR ÖMRÜ BİRLİKTE ARAYALIM!
Serdar ÖLMEZ
Osman ECEVİT
DÜNYA EĞEMENLİĞİ
Osman ECEVİT
Cevahir KUL
ARTIK GELECEĞE UMUTLA BAKMAK, O GELECEĞİ YAŞAMAK İSTİYORUM...
Cevahir KUL
Şerafettin Özışık
CEP HASTALIĞI
Şerafettin Özışık
Ahmet HAYVALI
DOSTLUK ÜZERİNE...
Ahmet HAYVALI
İlker Mutlu
HAYAT DAMARI
İlker Mutlu