YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Şenol Yücedağ

BİR ZAMANLAR TÜTÜN VARDI

Samsun eskiden tütünle özdeşleşmiş bir şehirdi. En çok satılan sigara bile Samsun markalı sigaraydı. Bir de Maltepe vardı. Ülkenin en büyük iki sigara fabrikasının bulunduğu yerleri işaret ediyordu. Samsun ve Maltepe Sigara Fabrikaları istihdam, üretim ve katma değer açısından ülke ekonomisine çok büyük katkıları olan işletmelerdi. Ama küresel çetelerin üstlerine çöküp özelleştirme furyasıyla elden çıkması daima gönüllerde bir hüzünlü yara olarak kaldı.

1989 yılı baharında ve yazında Çatalarmut köyü yanındaki askeri birlikte görev yaparken tütün tarlaları içindeydik. Tütün tarlalarındaki hummalı çalışmalar hâlâ gözlerimin önünde!

Samsun artık tütünü unutmuş gibi duruyor. Tütüne dair hiçbir belirti yokmuş gibi! Oysa bu şehir tütünle var olmuş bir şehirdi. Zenginliğini, ihtişam ve varlığını tütüne borçluydu ve onu kaybedince yerine yeni bir ürün ikame edemedi. Tütün bize unutturuldu ama dünya unutmuyor ve devam ediyor.  

Çünkü tütün hâlâ en kıymetli tarımsal sanayi ürünlerinin başında geliyor. Bu konuyu gündemde tutanlar var ve onlara kulak vermek gerekiyor.

V.Munyar köşesinde Sigara Harici Tütün Mamulleri Üreticileri Derneği Başkanı Gökhan Ersöz’le olan söyleşisinde tütün açısından son yıllarda yapılmış en farklı değerlendirmeyi paylaştı:

“- Ülkemizde sigara ile mücadele adeta Türk tütünü ile mücadeleye dönüştü. Sigara tüketiminin kaynağı, yurt içinde üretilen tütün gibi algılanıyor. Oysa, tütünümüzün yüzde 90’ı ihraç ediliyor.

Tütün üretiminin yapıldığı il sayısına işaret etti:

- Tütün üretimi 2002 yılında 36 il ve 155 ilçede yapılırken, 2016’da 21 il ve 92 ilçeye çekildi. Halen Manisa, Denizli, Adıyaman, Uşak, Samsun, Tokat, İzmir, Malatya, Aydın, Balıkesir, Muğla, Hatay ve Batman’da tütün üretiliyor.

Üretimden çekilen illeri sıraladı:

- Trabzon, Giresun, Artvin, Sinop, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, Hakkari, Adana, Mardin ve Burdur’da artık tütün üretilmiyor.

Devletin artık destekleme alımları yapmadığını anımsattı:

- 2002 yılında 405 bin 882 olan üretici sayısı, 2016’da 64 bin 464’e geriledi. Tütün üretimi 2002’de 159 bin 521 ton iken 2016’da 74 bin tona indi.

Tütün ihracatının altını çizdi:

- Türkiye, geçen yıl 51 bin 028 ton tütün ihraç ederek 352.6 milyon dolar döviz geliri elde etti.

Ardından ithalata dikkat çekti:

- 2002 yılında 55 bin 800 ton tütün ithal edilirken, 2017’de 100 bin ton ile rekor kırıldı. İthal tütüne ödenen döviz geçen yıl 522.7 milyon doları buldu.

Tütünün geçmişte Türkiye’nin önemli ihraç kalemleri arasında bulunduğunu vurguladı:

- Ancak, 2012 yılından itibaren üstünlüğümüzü kaybettik. Ülkemiz tütünde net ithalatçı pozisyonuna geçti. Yerli tütünün Türkiye’de üretilen sigaralardaki kullanım oranını paylaştı:

- Yerli tütünün ülkemizde üretilen sigaralarda kullanım oranı 2003’te yüzde 42 iken, 2017’de bu oran yüzde 12.2’ye düştü. Tütünde ciddi fırsatlar olduğunu savundu:

- Tütün tarımını geliştirmek için 5, 10 hatta 50 yıllık yol haritası çıkaralım. Türkiye’de üretilen tütünü dünyada tekrar marka haline getirelim.

Devletin sigara tüketimini azaltmaya dönük çalışmalarını sürdürmesi gerektiğini vurgulayıp, ekledi:

- Ama hammadde olarak tütün ihracatını artırıcı politikalar benimsenmeli.

Türkiye’de kurulu 8 sigara üreticisi olduğunu kaydetti:

- Sigara üreticileri, tütün ticareti yetki belgesi olan firmalar aracılığı ile tütün ektiriyor. Ülkemizde yıllık yaklaşık 105 bin tonluk sigara pazarına sahip uluslararası sigara sektörünün, içeride sattığı ürün karşılığında aynı miktarda Türk tütünü alımının zorunlu kılınması amaçlanıyor.

Yunanistan, İtalya ve Makedonya’nın tütün mamulü üreticisi firmalar ile 5’er yıllık alım garantisi içeren anlaşmalar yaptığını anlattı:

- Ülkemizde de benzer bir model uygulanabilir. Böylece yıllık tütün ihracat miktarı 105 bin tona, ihracat geliri 770 milyon dolara çıkabilir.

Bu modelle tütün üretimini bırakan 63 ilçede tekrar ekimin başlayabileceğine vurgu yaptı:

- İhracata dayalı tütün tarımının gelişmesi, 1 milyon kişiye istihdam kapısı açabilir...

Sigaraya karşı savaşı sürdürüp, tütünden gelen dövizi artırmaya çalışsak mı?”

 Söylenenler pek yabana atılacak gibi değil, ne dersiniz?

 

KONKORDATO SUİSTİMALLERİEŞEL MOBİL MAAŞLARA DA OLMALI!...EYLÜL ENFLASYONU NE DİYOR?YABANCI SERMAYE NEDEN ÖNEMLİ(II)YABANCI SERMAYE NEDEN ÖNEMLİ(I)SABİT KUR REJİMİ BUGÜN UYGULANABİLİR Mİ?(II)TÜRKİYE SABİT KUR REJİMİNE GEÇEBİLİR Mİ?(I)CARİ AÇIK BU AY DÜŞTÜBANKACILIK SEKTÖRÜNDE DURUM İYİDIŞ TİCARET DENGESİ ve TURİZM (II)Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
Dedeleri vardı onların
Osman KARA
Kadir GÜRKAN
İYİ Kİ VARSINIZ
Kadir GÜRKAN
Şakir DEMİRCİ
ATATÜRK'Ü VENİZELOS NOBEL'E ADAY GÖSTERDİ
Şakir DEMİRCİ
Erdem EROL
ÖDÜL  
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
BAKANLIĞIN ÖĞRENCİ ANDI İTİRAZI
Mustafa GENÇ
Kenan ERZURUMLU
Patrik Barthalemous ve Kin Kapısı
Kenan ERZURUMLU
Birol BİRCAN
Hal-i Pürmelal-2
Birol BİRCAN
Şenol Yücedağ
KONKORDATO SUİSTİMALLERİ
Şenol Yücedağ
Nami Cem İYİGÜN
KARBON TİCARETİ VE KARBON BORSALARI-1
Nami Cem İYİGÜN
Tevfik DEMİR
Olmadı Samsunspor
Tevfik DEMİR
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
Naci ALTUNCU
İMAR BARIŞI YA DA AFFI !!!
Naci ALTUNCU
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
YANGIN VAR
Prof Dr Yücel TANYERİ
Av. Dr. Cengizhan Hatipoğlu
Velayet Kararında Çocuğun Söz Hakkı Var Mı?
Av Dr Cengizhan Hatipoğlu
Metin ATLI
PANİK YOK...
Metin ATLI
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
Atatürk'ü Diğer Liderlerden Ayıran Özellikler-3
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Zati ÜRER
EĞİTİM KÖYLERİ
Zati ÜRER
Embiya SANCAK
GÜLSAN ÜZERİNE
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
M. KEMAL
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
1 SAATTE 10 MİLYAR DOLAR
Doç Dr Yetkin BULUT
Salim YILDIZ
Hiç iyi olmadı
Salim YILDIZ
Ceyhun DONBAY
KIRILMA NOKTASI: HAKEM FERHAT KESTANLIOĞLU
Ceyhun DONBAY
Selçuk KAYA
Hakem hata yaptı da ya bizim hatalarımız...
Selçuk KAYA
Hasan Cem KESKİN
BABA OCAĞI
Hasan Cem KESKİN
Kürşad GÜNDOĞDU
Zihniyet... Samimiyet... ''Ve Maske''
Kürşad GÜNDOĞDU
Turgay SAAT
KİMİN HABERİ VAR?
Turgay SAAT
Ömer PAMUK
DEĞERLER AŞINMASI...
Ömer PAMUK
Gül TURAN
RİTA'YA MEKTUPLAR 4
Gül TURAN
Ayhan HAMLI
ABD'NİN TERÖRİSTBAŞLARINA ÖDÜL OYUNU...
Ayhan HAMLI
Akın ÜNER
ATATÜRK BİR FATİHA'YI HAK ETMİYOR MU?
Akın ÜNER
Fulya ZORLU
Saygı
Fulya ZORLU
Ersin ERGE
BEN 10 KASIM
Ersin ERGE
İbrahim TELLİOĞLU
DOĞU KARADENİZ'DE RUM SOYKIRIMI OLDU MU? 2
İbrahim TELLİOĞLU
Ergin KAHVECİ
İYİ Kİ VARDIN...
Ergin KAHVECİ
Kenan ÖZTÜRK
Löseminin arka yüzü
Kenan ÖZTÜRK
Hikmet KURADA
KARADENİZ'DE VE SİNOP'TA BALIKÇILIK
Hikmet KURADA
Kenan KAYIKÇI
Sporda Altyapı Sorunları
Kenan KAYIKÇI
Selamet ATLI
GOL YOLLARIMIZ SIKINTILI
Selamet ATLI
Cevdet YILMAZ
Ortalama Ömür, Ortalama Yaşam Beklentisi ve Mezarda Emeklilik
Cevdet YILMAZ
M. Halistin KUKUL
''DOMATES-BİBER-PATLICAN''
M Halistin KUKUL
Bahadır BAŞ
KİMLER KONKORDATA KOMİSERLİĞİ YAPABİLİRLER
Bahadır BAŞ
Yavuz BAYRAM
2023 Eğitim Vizyonu Şifreleri
Yavuz BAYRAM
Erdal AĞAR
Türkiye’nin Yeni Üniversitelere İhtiyacı Var mı?
Erdal AĞAR
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL
Ender GÜR
ÇEKİRGE BİR SIÇRAR İKİ SIÇRAR
Ender GÜR
Cesur CEYLAN
ANLADIĞIN KADARDIR HAYAT
Cesur CEYLAN
Mehmet ÖZ
TÜRK MİLLETİNİN BÜYÜK EVLADI ATATÜRK
Mehmet ÖZ
Ahmet HAYVALI
CEMAL YEŞİLYURT ve SAMSUN...
Ahmet HAYVALI
İlker Mutlu
Atatürk'ü anarken, O'nun sinemaya yaklaşımı...
İlker Mutlu