YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Şenol Yücedağ

BİR ZAMANLAR TÜTÜN VARDI

Samsun eskiden tütünle özdeşleşmiş bir şehirdi. En çok satılan sigara bile Samsun markalı sigaraydı. Bir de Maltepe vardı. Ülkenin en büyük iki sigara fabrikasının bulunduğu yerleri işaret ediyordu. Samsun ve Maltepe Sigara Fabrikaları istihdam, üretim ve katma değer açısından ülke ekonomisine çok büyük katkıları olan işletmelerdi. Ama küresel çetelerin üstlerine çöküp özelleştirme furyasıyla elden çıkması daima gönüllerde bir hüzünlü yara olarak kaldı.

1989 yılı baharında ve yazında Çatalarmut köyü yanındaki askeri birlikte görev yaparken tütün tarlaları içindeydik. Tütün tarlalarındaki hummalı çalışmalar hâlâ gözlerimin önünde!

Samsun artık tütünü unutmuş gibi duruyor. Tütüne dair hiçbir belirti yokmuş gibi! Oysa bu şehir tütünle var olmuş bir şehirdi. Zenginliğini, ihtişam ve varlığını tütüne borçluydu ve onu kaybedince yerine yeni bir ürün ikame edemedi. Tütün bize unutturuldu ama dünya unutmuyor ve devam ediyor.  

Çünkü tütün hâlâ en kıymetli tarımsal sanayi ürünlerinin başında geliyor. Bu konuyu gündemde tutanlar var ve onlara kulak vermek gerekiyor.

V.Munyar köşesinde Sigara Harici Tütün Mamulleri Üreticileri Derneği Başkanı Gökhan Ersöz’le olan söyleşisinde tütün açısından son yıllarda yapılmış en farklı değerlendirmeyi paylaştı:

“- Ülkemizde sigara ile mücadele adeta Türk tütünü ile mücadeleye dönüştü. Sigara tüketiminin kaynağı, yurt içinde üretilen tütün gibi algılanıyor. Oysa, tütünümüzün yüzde 90’ı ihraç ediliyor.

Tütün üretiminin yapıldığı il sayısına işaret etti:

- Tütün üretimi 2002 yılında 36 il ve 155 ilçede yapılırken, 2016’da 21 il ve 92 ilçeye çekildi. Halen Manisa, Denizli, Adıyaman, Uşak, Samsun, Tokat, İzmir, Malatya, Aydın, Balıkesir, Muğla, Hatay ve Batman’da tütün üretiliyor.

Üretimden çekilen illeri sıraladı:

- Trabzon, Giresun, Artvin, Sinop, Kocaeli, Sakarya, Düzce, Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, Hakkari, Adana, Mardin ve Burdur’da artık tütün üretilmiyor.

Devletin artık destekleme alımları yapmadığını anımsattı:

- 2002 yılında 405 bin 882 olan üretici sayısı, 2016’da 64 bin 464’e geriledi. Tütün üretimi 2002’de 159 bin 521 ton iken 2016’da 74 bin tona indi.

Tütün ihracatının altını çizdi:

- Türkiye, geçen yıl 51 bin 028 ton tütün ihraç ederek 352.6 milyon dolar döviz geliri elde etti.

Ardından ithalata dikkat çekti:

- 2002 yılında 55 bin 800 ton tütün ithal edilirken, 2017’de 100 bin ton ile rekor kırıldı. İthal tütüne ödenen döviz geçen yıl 522.7 milyon doları buldu.

Tütünün geçmişte Türkiye’nin önemli ihraç kalemleri arasında bulunduğunu vurguladı:

- Ancak, 2012 yılından itibaren üstünlüğümüzü kaybettik. Ülkemiz tütünde net ithalatçı pozisyonuna geçti. Yerli tütünün Türkiye’de üretilen sigaralardaki kullanım oranını paylaştı:

- Yerli tütünün ülkemizde üretilen sigaralarda kullanım oranı 2003’te yüzde 42 iken, 2017’de bu oran yüzde 12.2’ye düştü. Tütünde ciddi fırsatlar olduğunu savundu:

- Tütün tarımını geliştirmek için 5, 10 hatta 50 yıllık yol haritası çıkaralım. Türkiye’de üretilen tütünü dünyada tekrar marka haline getirelim.

Devletin sigara tüketimini azaltmaya dönük çalışmalarını sürdürmesi gerektiğini vurgulayıp, ekledi:

- Ama hammadde olarak tütün ihracatını artırıcı politikalar benimsenmeli.

Türkiye’de kurulu 8 sigara üreticisi olduğunu kaydetti:

- Sigara üreticileri, tütün ticareti yetki belgesi olan firmalar aracılığı ile tütün ektiriyor. Ülkemizde yıllık yaklaşık 105 bin tonluk sigara pazarına sahip uluslararası sigara sektörünün, içeride sattığı ürün karşılığında aynı miktarda Türk tütünü alımının zorunlu kılınması amaçlanıyor.

Yunanistan, İtalya ve Makedonya’nın tütün mamulü üreticisi firmalar ile 5’er yıllık alım garantisi içeren anlaşmalar yaptığını anlattı:

- Ülkemizde de benzer bir model uygulanabilir. Böylece yıllık tütün ihracat miktarı 105 bin tona, ihracat geliri 770 milyon dolara çıkabilir.

Bu modelle tütün üretimini bırakan 63 ilçede tekrar ekimin başlayabileceğine vurgu yaptı:

- İhracata dayalı tütün tarımının gelişmesi, 1 milyon kişiye istihdam kapısı açabilir...

Sigaraya karşı savaşı sürdürüp, tütünden gelen dövizi artırmaya çalışsak mı?”

 Söylenenler pek yabana atılacak gibi değil, ne dersiniz?

 

EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM (1)KONKORDATO SUİSTİMALLERİEŞEL MOBİL MAAŞLARA DA OLMALI!...EYLÜL ENFLASYONU NE DİYOR?YABANCI SERMAYE NEDEN ÖNEMLİ(II)YABANCI SERMAYE NEDEN ÖNEMLİ(I)SABİT KUR REJİMİ BUGÜN UYGULANABİLİR Mİ?(II)TÜRKİYE SABİT KUR REJİMİNE GEÇEBİLİR Mİ?(I)CARİ AÇIK BU AY DÜŞTÜYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
HANGİSİ ÖNEMLİ
Osman KARA
Erdem EROL
KUPÜR HAKSIZLIĞI
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
VAKIF MEDENİYETİMİZDEN ESİNTİLER!
Mustafa GENÇ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
1000 DOST
Prof Dr Yücel TANYERİ
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ? TOPLUMLARIN TEMEL GÜCÜ NEDİR?
Burhan UYAN
Şakir DEMİRCİ
HOŞGELDİN 19 MAYIS'IN 100. YILI
Şakir DEMİRCİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
BİZİM KÖYÜN ŞARKISI -2-
Doç Dr Yetkin BULUT
Cevdet YILMAZ
Doğurganlık Üzerinde Rol Oynayan Faktörler
Cevdet YILMAZ
Selçuk KAYA
Büyük olarak görevimizi yaptık...
Selçuk KAYA
Embiya SANCAK
POŞET
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
AŞKIN VE KAVGANIN ŞAİRİ
Alpaslan ÇEPNİ
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
HER YÖNÜYLE CEZA HUKUKUNDA AF MÜESSESESİ I
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Kürşad GÜNDOĞDU
"GEÇMİŞTEN GELECEĞE KURULAN KÖPRÜ" OSMANLI TÜRKÇESİ...
Kürşad GÜNDOĞDU
Ahmet HAYVALI
İNTERNET ORTAMINDA Kİ REKLAMLARA VERGİ GELİYOR
Ahmet HAYVALI
Kadir GÜRKAN
Taşın Altına Elini Koyma Zamanı
Kadir GÜRKAN
Kenan ERZURUMLU
Kur'an-ı Kerim ve diyalog: I
Kenan ERZURUMLU
Murat Sandıkçı
Samsun gerçekten spor kenti mi?
Murat Sandıkçı
Ayhan HAMLI
ŞEHİTLERİN EVLENMEMİŞ ÇALIŞMAYAN KIZ ÇOCUKLARI MAĞDUR EDİLMESİN...
Ayhan HAMLI
Akın ÜNER
SAMSUN'UN TRAMVAYLARI VE ŞEHREMENİ NAMZETLERİ
Akın ÜNER
Fulya ZORLU
Disleksi Nedir? Disleksi Ne Değildir?
Fulya ZORLU
Yavuz BAYRAM
Sınav Kâğıtları Devlet Sırrı Mıdır?
Yavuz BAYRAM
Gül TURAN
SOKAKLAR BUZ GİBİ
Gül TURAN
İlker Mutlu
Samsun Sinema Topluluğu
İlker Mutlu
Hikmet KURADA
Yetkililere Sesleniyorum!... Bu yılı ATATÜRK YILI ilan edelim-2
Hikmet KURADA
Nami Cem İYİGÜN
GEZEGENİ SERİNLETMEK - 1
Nami Cem İYİGÜN
Kenan ÖZTÜRK
Erikli'nin Direnen Su Değirmeni
Kenan ÖZTÜRK
M. Halistin KUKUL
KÜLTÜR BUHRANI YAŞIYORUZ
M Halistin KUKUL
Naci ALTUNCU
YEREL SEÇİMLER!
Naci ALTUNCU
Birol BİRCAN
Bafra’da Gazetecilik
Birol BİRCAN
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
ABD Türkler nazarındaki güvenilirliğini sıfırlamaktadır
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Metin ATLI
BAHANE KALMADI
Metin ATLI
Hasan Cem KESKİN
SU TOPU
Hasan Cem KESKİN
Mustafa ÖZBALCI
KÜLTÜR, DİL VE EĞİTİM
Mustafa ÖZBALCI
Ömer PAMUK
KİTAPLARIN DÜNYASINDA...
Ömer PAMUK
Ersin ERGE
HAYATI EĞİTİM DERKEN
Ersin ERGE
Turgay SAAT
Abdullah Topaloğlu
Turgay SAAT
Ceyhun DONBAY
TRİBÜN TERÖRÜ
Ceyhun DONBAY
Kenan KAYIKÇI
ÇOCUKLARDA KUVVET GELİŞİMİ
Kenan KAYIKÇI
İbrahim TELLİOĞLU
NEDİR SAMSUN’UN BİZDEN ÇEKTİĞİ
İbrahim TELLİOĞLU
Ergin KAHVECİ
KENDİNE DÖN
Ergin KAHVECİ
Cesur CEYLAN
SON
Cesur CEYLAN
Mehmet ÖZ
Beka, Milliyetçilik ve Din
Mehmet ÖZ
Memduh ERKİN
KALKINMA,  TEKNOLOJİ VE TASARIM ÜZERİNE
Memduh ERKİN
Erdal AĞAR
Ayna Nöronlar
Erdal AĞAR
Selamet ATLI
KARARLAR ve HAMLELER KADERİMİZİ BELİRLER...
Selamet ATLI
Salim YILDIZ
Biz kaçtık onlar kovaladı
Salim YILDIZ
Ender GÜR
HAKEM KARARIYLA
Ender GÜR
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ