YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Kerem GÜREL

Kaldırımlar

“Kaldırımlar, çilekeş yalnızların annesi;

Kaldırımlar, içimde yaşamış bir insandır.

Kaldırımlar, duyulur, ses kesilince sesi;

Kaldırımlar, içimde kıvrılan bir lisandır.”

            Türk şiirinin en güzide örneklerinden biridir Necip Fazıl’ın Kaldırımlar şiiri. Usta şair adeta can katıp kişilik kazandırdığı kaldırımlarla konuşur, onlardan aman bekler. Ancak ne yazık ki gecenin yalnız ve sahipsizlerine ev sahipliği yapan, gündüz hengamesinin ana sahnesi olan kaldırımlar günümüz insanına gitgide haram edilmektedir.

                Latinlerin“Şehrin havası insanı özgür kılar” düsturundan da destek alan insanlar şehir yaşamının nimetlerinden faydalanma azmiyle akın akın bu modern zaman habitatına göç ediyorlar. Maalesef şehirlerimizin pek çoğu kaynak, donanım ya da idrak eksikliği gibi nedenlerle bu nüfusun beklentilerini karşılamak hususunda sıkıntıya düşüyor.

                Güzel park ve bahçeleriyle övündüğümüz, yaz geldiğinde festivalleriyle coşup, ramazanda iftar davetine katıldığımız şehirleri var bu cennet vatanın. Haftada bir, ayda bir ya da üç ayda bir gittiğimiz parklarıyla övündüğümüz şehirlerimizin istila edilen, horlanan, gereken ehemmiyyeti bir türlü hak edememişkaldırımlarında yürümeye, gezinmeye, bebek arabasına koyduğumuz evladımızı gezdirmeye çalışıyoruz. Haftada bir, ayda bir ya da üç ayda bir gittiğimiz parklarıyla övündüğümüz şehrimizin haftada yüzlerce, günde onlarca kez üstünden yürüdüğümüz, yürümeye çalıştığımızkaldırımlarındaçektiğimiz sıkıntıyı ilginçtir ki kanıksıyoruz. Biz kanıksadıkça, önemsiz gördükçe  şehirlerin yaşanabilirliğinin en önemli göstergelerinden biri sayılan, o şehirde yaya ulaşımının ana damarlarından birini oluşturankaldırımlar görmeleri gereken önemi göremiyorlar. Yaya trafiğinin tek seçeneği olan bu iletim kanalları yayalardan daha ziyade havlusunu kurutan berbere, meyvelerini sergileyen manava, beyaz eşyasını, koltuğunu, ayakkabısını hasılı kelam sattığı malların teşhiri gayretindeki esnafa hizmet ediyor. Esnaftan yakasını kurtarabilenkaldırımların nefes alması bu kez de otomobil sürücüleri tarafından engelleniyor. İki lastikle paralel park, dikine park gibi usullerle sürücüler bu kez yayaların yaşamını zorlaştırıyor.

                Üzerinde yürüyen öğrenci, bebek arabasına koyduğu evladını gezdiren anne,  ihtiyar dedesiyle yürüyen çocuk için, bastonuyla yolunu bulmaya çalışan görme engelli vatandaşımız içinkaldırımın granitten, bazalttan ya da andezitten yapılmasının hiç bir önemi yok aslında. Zira var olan ama sağlıklı şekilde kullanılmasına müsade edilmeyen birkaldırımın malzeme kalitesi de daha sonraki bir mesele haline geliyor.

                İnsanoğlu muhakkak ki yaşadığı dünyayı en hızlı ve en akıl almaz şekilde değiştiren canlı. Ancak biz yaşadığımız yeri değiştirirken yaşadığımız yer de ister istemez bizi değiştiriyor. Bu konuda en bilinen çalışmalardan biri Philip Zimbardo’ya ait. Kırık cam deneyi ile ispatlanmaya çalışılan teoriye göre insanların olduğu çevrede bozulma varsa, bu kümülatif olarak ilerleme eğilimi gösteriyor. Bu durumu açıklamak için iki sahipsiz araçtan biri suç oranının yüksek olduğu bir mahalleye, diğeri de nispeten daha lüks ve  zengin mahalleye dikkat çekmeden bırakılmıştır. Beklendiği gibi bir hafta içerisinde suç oranının yüksek ve düzensiz yaşamın hakim olduğu mahallede araç hurdaya dönmüş, diğer mahalledeki araç hiç bir zarar görmemiştir. Bu durum yoksulluk ve ötekileştirmenin etkisi olarak algılanmıştır.

                Ancak araştırmayı ilginç kılan husus daha sonra ortaya çıkacaktır. Deneyi yapan uzmanlar bu kez de bir gece yarısı usulca lüks ve düzenli yaşamın hakim olduğu mahalledeki arabanın camlarından birini kırmışlardır. Bir kaç gün sonra ortaya çıkan sonuç birinci araba ile aynı olacak, soyup soğana çevrilen araba hurdaya dönecektir.

                Sonuç olarak uzmanlar bu davranışın ortaya çıkmasında asıl faktörün yoksulluk olmadığını, sahipsiz, düzensiz ve ilgisiz görülen ortamlarda, nesnelere karşı insanlarda kayıtsızlık, önem vermeme, umursamama gibi duygu ve düşüncelerin rahatlıkla ortaya çıkabileceğini kanıtlamıştır.

                Bu araştırmanın da gösterdiği üzere, idare makamında olan insanlar tarafından şehirde yaşayan insanlara sunulankaldırım hizmeti ilerleyen  evrelerde de sağlıklı kullanımı açısından denetlenir,  yaya kullanımı dışındaki amaçlara karşı kontrol edilirse şehir insanı da kendine sunulan bu hizmeti korumak adına elinden geleni yapacaktır. Deneyde ilk cam kırıldığında olanlarkaldırıma ilk havlu serildiğinde, ilk çek yat atıldığında, ilk meyve kasası kondurulduğunda da olacaktır.

                İnsana yarışır şekilde yaşamak hakkımız, insanca yaşatmak görevimiz.

 

Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızlarıİngiliz Otomotiv Sanayisi Neden Çöktü?Kültürel çölleşmeKaldırımlarBüyük Hadsizlik ÇağıYOKSA SEN HÂLA?Tüketiyorum O Halde VarımHakikate DairYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
Dedeleri vardı onların
Osman KARA
Kadir GÜRKAN
İYİ Kİ VARSINIZ
Kadir GÜRKAN
Şakir DEMİRCİ
ATATÜRK'Ü VENİZELOS NOBEL'E ADAY GÖSTERDİ
Şakir DEMİRCİ
Erdem EROL
SOSYAL MEDYA
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
BAKANLIĞIN ÖĞRENCİ ANDI İTİRAZI
Mustafa GENÇ
Kenan ERZURUMLU
Patrik Barthalemous ve Kin Kapısı
Kenan ERZURUMLU
Birol BİRCAN
Hal-i Pürmelal-3
Birol BİRCAN
Şenol Yücedağ
KONKORDATO SUİSTİMALLERİ
Şenol Yücedağ
Nami Cem İYİGÜN
KARBON TİCARETİ VE KARBON BORSALARI-1
Nami Cem İYİGÜN
Tevfik DEMİR
Olmadı Samsunspor
Tevfik DEMİR
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
Naci ALTUNCU
ATATÜRK’Ü ANDIK, ANIYORUZ, ANACAĞIZ… O KADAR (MI) ?
Naci ALTUNCU
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
PALAMUT
Prof Dr Yücel TANYERİ
Av. Dr. Cengizhan Hatipoğlu
Velayet Kararında Çocuğun Söz Hakkı Var Mı?
Av Dr Cengizhan Hatipoğlu
Yavuz BAYRAM
Fizik Ötesi Şiddet!..
Yavuz BAYRAM
Hikmet KURADA
Türkiye Off-Road Şampiyonası Sinop’ta Yapıldı
Hikmet KURADA
Ceyhun DONBAY
SARIYER'İN LİDERLİK SENDROMU
Ceyhun DONBAY
Metin ATLI
PANİK YOK...
Metin ATLI
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
Atatürk'ü Diğer Liderlerden Ayıran Özellikler-3
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Zati ÜRER
EĞİTİM KÖYLERİ
Zati ÜRER
Embiya SANCAK
GÜLSAN ÜZERİNE
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
M. KEMAL
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
1 SAATTE 10 MİLYAR DOLAR
Doç Dr Yetkin BULUT
Salim YILDIZ
Hiç iyi olmadı
Salim YILDIZ
Selçuk KAYA
Hakem hata yaptı da ya bizim hatalarımız...
Selçuk KAYA
Hasan Cem KESKİN
BABA OCAĞI
Hasan Cem KESKİN
Kürşad GÜNDOĞDU
Zihniyet... Samimiyet... ''Ve Maske''
Kürşad GÜNDOĞDU
Turgay SAAT
KİMİN HABERİ VAR?
Turgay SAAT
Ömer PAMUK
DEĞERLER AŞINMASI...
Ömer PAMUK
Gül TURAN
RİTA'YA MEKTUPLAR 4
Gül TURAN
Ayhan HAMLI
ABD'NİN TERÖRİSTBAŞLARINA ÖDÜL OYUNU...
Ayhan HAMLI
Akın ÜNER
ATATÜRK BİR FATİHA'YI HAK ETMİYOR MU?
Akın ÜNER
Fulya ZORLU
Saygı
Fulya ZORLU
Ersin ERGE
BEN 10 KASIM
Ersin ERGE
İbrahim TELLİOĞLU
DOĞU KARADENİZ'DE RUM SOYKIRIMI OLDU MU? 2
İbrahim TELLİOĞLU
Ergin KAHVECİ
İYİ Kİ VARDIN...
Ergin KAHVECİ
Kenan ÖZTÜRK
Löseminin arka yüzü
Kenan ÖZTÜRK
Kenan KAYIKÇI
Sporda Altyapı Sorunları
Kenan KAYIKÇI
Selamet ATLI
GOL YOLLARIMIZ SIKINTILI
Selamet ATLI
Cevdet YILMAZ
Ortalama Ömür, Ortalama Yaşam Beklentisi ve Mezarda Emeklilik
Cevdet YILMAZ
M. Halistin KUKUL
''DOMATES-BİBER-PATLICAN''
M Halistin KUKUL
Bahadır BAŞ
KİMLER KONKORDATA KOMİSERLİĞİ YAPABİLİRLER
Bahadır BAŞ
Erdal AĞAR
Türkiye’nin Yeni Üniversitelere İhtiyacı Var mı?
Erdal AĞAR
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL
Ender GÜR
ÇEKİRGE BİR SIÇRAR İKİ SIÇRAR
Ender GÜR
Cesur CEYLAN
ANLADIĞIN KADARDIR HAYAT
Cesur CEYLAN
Mehmet ÖZ
TÜRK MİLLETİNİN BÜYÜK EVLADI ATATÜRK
Mehmet ÖZ
Ahmet HAYVALI
CEMAL YEŞİLYURT ve SAMSUN...
Ahmet HAYVALI
İlker Mutlu
Atatürk'ü anarken, O'nun sinemaya yaklaşımı...
İlker Mutlu