YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Kerem GÜREL

Kaldırımlar

“Kaldırımlar, çilekeş yalnızların annesi;

Kaldırımlar, içimde yaşamış bir insandır.

Kaldırımlar, duyulur, ses kesilince sesi;

Kaldırımlar, içimde kıvrılan bir lisandır.”

            Türk şiirinin en güzide örneklerinden biridir Necip Fazıl’ın Kaldırımlar şiiri. Usta şair adeta can katıp kişilik kazandırdığı kaldırımlarla konuşur, onlardan aman bekler. Ancak ne yazık ki gecenin yalnız ve sahipsizlerine ev sahipliği yapan, gündüz hengamesinin ana sahnesi olan kaldırımlar günümüz insanına gitgide haram edilmektedir.

                Latinlerin“Şehrin havası insanı özgür kılar” düsturundan da destek alan insanlar şehir yaşamının nimetlerinden faydalanma azmiyle akın akın bu modern zaman habitatına göç ediyorlar. Maalesef şehirlerimizin pek çoğu kaynak, donanım ya da idrak eksikliği gibi nedenlerle bu nüfusun beklentilerini karşılamak hususunda sıkıntıya düşüyor.

                Güzel park ve bahçeleriyle övündüğümüz, yaz geldiğinde festivalleriyle coşup, ramazanda iftar davetine katıldığımız şehirleri var bu cennet vatanın. Haftada bir, ayda bir ya da üç ayda bir gittiğimiz parklarıyla övündüğümüz şehirlerimizin istila edilen, horlanan, gereken ehemmiyyeti bir türlü hak edememişkaldırımlarında yürümeye, gezinmeye, bebek arabasına koyduğumuz evladımızı gezdirmeye çalışıyoruz. Haftada bir, ayda bir ya da üç ayda bir gittiğimiz parklarıyla övündüğümüz şehrimizin haftada yüzlerce, günde onlarca kez üstünden yürüdüğümüz, yürümeye çalıştığımızkaldırımlarındaçektiğimiz sıkıntıyı ilginçtir ki kanıksıyoruz. Biz kanıksadıkça, önemsiz gördükçe  şehirlerin yaşanabilirliğinin en önemli göstergelerinden biri sayılan, o şehirde yaya ulaşımının ana damarlarından birini oluşturankaldırımlar görmeleri gereken önemi göremiyorlar. Yaya trafiğinin tek seçeneği olan bu iletim kanalları yayalardan daha ziyade havlusunu kurutan berbere, meyvelerini sergileyen manava, beyaz eşyasını, koltuğunu, ayakkabısını hasılı kelam sattığı malların teşhiri gayretindeki esnafa hizmet ediyor. Esnaftan yakasını kurtarabilenkaldırımların nefes alması bu kez de otomobil sürücüleri tarafından engelleniyor. İki lastikle paralel park, dikine park gibi usullerle sürücüler bu kez yayaların yaşamını zorlaştırıyor.

                Üzerinde yürüyen öğrenci, bebek arabasına koyduğu evladını gezdiren anne,  ihtiyar dedesiyle yürüyen çocuk için, bastonuyla yolunu bulmaya çalışan görme engelli vatandaşımız içinkaldırımın granitten, bazalttan ya da andezitten yapılmasının hiç bir önemi yok aslında. Zira var olan ama sağlıklı şekilde kullanılmasına müsade edilmeyen birkaldırımın malzeme kalitesi de daha sonraki bir mesele haline geliyor.

                İnsanoğlu muhakkak ki yaşadığı dünyayı en hızlı ve en akıl almaz şekilde değiştiren canlı. Ancak biz yaşadığımız yeri değiştirirken yaşadığımız yer de ister istemez bizi değiştiriyor. Bu konuda en bilinen çalışmalardan biri Philip Zimbardo’ya ait. Kırık cam deneyi ile ispatlanmaya çalışılan teoriye göre insanların olduğu çevrede bozulma varsa, bu kümülatif olarak ilerleme eğilimi gösteriyor. Bu durumu açıklamak için iki sahipsiz araçtan biri suç oranının yüksek olduğu bir mahalleye, diğeri de nispeten daha lüks ve  zengin mahalleye dikkat çekmeden bırakılmıştır. Beklendiği gibi bir hafta içerisinde suç oranının yüksek ve düzensiz yaşamın hakim olduğu mahallede araç hurdaya dönmüş, diğer mahalledeki araç hiç bir zarar görmemiştir. Bu durum yoksulluk ve ötekileştirmenin etkisi olarak algılanmıştır.

                Ancak araştırmayı ilginç kılan husus daha sonra ortaya çıkacaktır. Deneyi yapan uzmanlar bu kez de bir gece yarısı usulca lüks ve düzenli yaşamın hakim olduğu mahalledeki arabanın camlarından birini kırmışlardır. Bir kaç gün sonra ortaya çıkan sonuç birinci araba ile aynı olacak, soyup soğana çevrilen araba hurdaya dönecektir.

                Sonuç olarak uzmanlar bu davranışın ortaya çıkmasında asıl faktörün yoksulluk olmadığını, sahipsiz, düzensiz ve ilgisiz görülen ortamlarda, nesnelere karşı insanlarda kayıtsızlık, önem vermeme, umursamama gibi duygu ve düşüncelerin rahatlıkla ortaya çıkabileceğini kanıtlamıştır.

                Bu araştırmanın da gösterdiği üzere, idare makamında olan insanlar tarafından şehirde yaşayan insanlara sunulankaldırım hizmeti ilerleyen  evrelerde de sağlıklı kullanımı açısından denetlenir,  yaya kullanımı dışındaki amaçlara karşı kontrol edilirse şehir insanı da kendine sunulan bu hizmeti korumak adına elinden geleni yapacaktır. Deneyde ilk cam kırıldığında olanlarkaldırıma ilk havlu serildiğinde, ilk çek yat atıldığında, ilk meyve kasası kondurulduğunda da olacaktır.

                İnsana yarışır şekilde yaşamak hakkımız, insanca yaşatmak görevimiz.

 

Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızlarıİngiliz Otomotiv Sanayisi Neden Çöktü?Kültürel çölleşmeKaldırımlarBüyük Hadsizlik ÇağıYOKSA SEN HÂLA?Tüketiyorum O Halde VarımHakikate DairYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
Kurtla kuzu masalından günümüze
Osman KARA
Erdem EROL
Kimse şaşırmasın
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
BREXİT YA DA TREXİT ANLAŞMASI
Mustafa GENÇ
Birol BİRCAN
Bafra’nın Kitapları
Birol BİRCAN
Naci ALTUNCU
TV PROGRAMLARI: SIĞ, SIRADAN VE YOZ.
Naci ALTUNCU
Hikmet KURADA
Ata'yı Samsun'a getiren Bandırma’nın Kaptanı unutuluyor!
Hikmet KURADA
Hasan Cem KESKİN
Serkan AYKUT yazılır, KRAL diye okunur
Hasan Cem KESKİN
Metin ATLI
ŞAMPİYONLUK İÇİN HAYDİ BİSMİLLAH…
Metin ATLI
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
1000 DOST
Prof Dr Yücel TANYERİ
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ? TOPLUMLARIN TEMEL GÜCÜ NEDİR?
Burhan UYAN
Şakir DEMİRCİ
HOŞGELDİN 19 MAYIS'IN 100. YILI
Şakir DEMİRCİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
BİZİM KÖYÜN ŞARKISI -2-
Doç Dr Yetkin BULUT
Cevdet YILMAZ
Doğurganlık Üzerinde Rol Oynayan Faktörler
Cevdet YILMAZ
Selçuk KAYA
Büyük olarak görevimizi yaptık...
Selçuk KAYA
Embiya SANCAK
POŞET
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
AŞKIN VE KAVGANIN ŞAİRİ
Alpaslan ÇEPNİ
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
HER YÖNÜYLE CEZA HUKUKUNDA AF MÜESSESESİ I
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Kürşad GÜNDOĞDU
"GEÇMİŞTEN GELECEĞE KURULAN KÖPRÜ" OSMANLI TÜRKÇESİ...
Kürşad GÜNDOĞDU
Ahmet HAYVALI
İNTERNET ORTAMINDA Kİ REKLAMLARA VERGİ GELİYOR
Ahmet HAYVALI
Kadir GÜRKAN
Taşın Altına Elini Koyma Zamanı
Kadir GÜRKAN
Kenan ERZURUMLU
Kur'an-ı Kerim ve diyalog: I
Kenan ERZURUMLU
Murat Sandıkçı
Samsun gerçekten spor kenti mi?
Murat Sandıkçı
Ayhan HAMLI
ŞEHİTLERİN EVLENMEMİŞ ÇALIŞMAYAN KIZ ÇOCUKLARI MAĞDUR EDİLMESİN...
Ayhan HAMLI
Fulya ZORLU
Disleksi Nedir? Disleksi Ne Değildir?
Fulya ZORLU
Yavuz BAYRAM
Sınav Kâğıtları Devlet Sırrı Mıdır?
Yavuz BAYRAM
Gül TURAN
SOKAKLAR BUZ GİBİ
Gül TURAN
İlker Mutlu
Samsun Sinema Topluluğu
İlker Mutlu
Nami Cem İYİGÜN
GEZEGENİ SERİNLETMEK - 1
Nami Cem İYİGÜN
Kenan ÖZTÜRK
Erikli'nin Direnen Su Değirmeni
Kenan ÖZTÜRK
M. Halistin KUKUL
KÜLTÜR BUHRANI YAŞIYORUZ
M Halistin KUKUL
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
ABD Türkler nazarındaki güvenilirliğini sıfırlamaktadır
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Mustafa ÖZBALCI
KÜLTÜR, DİL VE EĞİTİM
Mustafa ÖZBALCI
Ömer PAMUK
KİTAPLARIN DÜNYASINDA...
Ömer PAMUK
Akın ÜNER
EN GÜZEL SEÇİM ŞARKILARI
Akın ÜNER
Ersin ERGE
HAYATI EĞİTİM DERKEN
Ersin ERGE
Turgay SAAT
Abdullah Topaloğlu
Turgay SAAT
Ceyhun DONBAY
TRİBÜN TERÖRÜ
Ceyhun DONBAY
Kenan KAYIKÇI
ÇOCUKLARDA KUVVET GELİŞİMİ
Kenan KAYIKÇI
İbrahim TELLİOĞLU
NEDİR SAMSUN’UN BİZDEN ÇEKTİĞİ
İbrahim TELLİOĞLU
Ergin KAHVECİ
KENDİNE DÖN
Ergin KAHVECİ
Cesur CEYLAN
SON
Cesur CEYLAN
Mehmet ÖZ
Beka, Milliyetçilik ve Din
Mehmet ÖZ
Memduh ERKİN
KALKINMA,  TEKNOLOJİ VE TASARIM ÜZERİNE
Memduh ERKİN
Erdal AĞAR
Ayna Nöronlar
Erdal AĞAR
Selamet ATLI
KARARLAR ve HAMLELER KADERİMİZİ BELİRLER...
Selamet ATLI
Salim YILDIZ
Biz kaçtık onlar kovaladı
Salim YILDIZ
Ender GÜR
HAKEM KARARIYLA
Ender GÜR
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ