YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Kerem GÜREL

İngiliz Otomotiv Sanayisi Neden Çöktü?

1700’lerin sonunda İskoçyalı bir mucit ve mühendis olan James Watt’ın buhar makinesini dokuma tezgahına uygulamasıyla Sanayi İnkılabı başlamış ve Manchester tarihe ilk sanayi şehri olarak kazınmıştı. Ancak sanayi inkılabını başlatarak dünya tarihini değiştiren, köyleri boşaltıp insanları çılgınca şehirlere yönelten bir değişimi başlatan İngiltere, daha doğrusu Büyük Britanya, nasıl oldu da sanayileşmenin omurgalarından biri sayılan otomotivde bu denli çabuk siliniverdi. Özetleyecek olursak “Jaguar E Type gibi Dünya otomobil tarihinde derin iz bırakmış kült bir modeli insanlığa kazandıran, Rolls Royce gibi bir lüks ve prestij deryasını gezegenimize hediye eden İngilizlerin esamesi  bu sektörde neden artık okunmaz oldu?”

                Bunun için 19.yy’ın sonlarına doğru bir uzanmamız gerek sanırım. Hani şu 63 yıl iktidarda kalarak Birleşik Krallık tarihinde en uzun süre tahtta kalan hükümdarlarından biri olan Kraliçe Victoria dönemine. Victoria iktidarının son dönemine tekabül eden yıllarda ancak İngiltere’de otomobil sanayisi filizlenmeye başlıyordu. Oysa aynı dönemde  dünyanın kısa sürede pek sevdiği bu sanayi kolunda Amerikalılar ve Fransızlar önemli üretici ülkeler arasında görülüyordu. 1920'lerin sonunda iki İngiliz üretici, Morris Motor Company ve Austin Motor Company  %60 payla pazara egemen oluyordu.  İkinci Dünya Savaşının öğütücülüğünden sonraysa dünyada ihraç edilen otomobillerin %52'sini İngiltere karşılıyor ve otomotiv sanayisinin ağa babaları arasında yerini alıyordu. 1953 yılı Morris’in Austin'le birleşerek küçük sedan ve spor otomobiller üretmeye odaklanan BMC'yi (British Motor Corporation) kurduğu ve Birleşik Krallık'ın en büyük otomobil üreticisi olduğu yıldı. Kekemeliği filmlere konu olan Kral VI. George’un ölümü II.Elizabeth’i bugüne değin sürecek bir iktidara taşıyordu. Ancak bu dönemde Kraliçe için özellikle otomotiv sanayisinde işlerin hiç de iyi gitmediğini görüyoruz. Oyuna hızlı giren Batı Almanlardan sonra İtalyan ve Fransız üreticiler hızla pazar paylarını artırıyorlardı. Ki bu durum ileride daha büyük sıkıntılara gebe İngilizlerdeki yanlış yönetim yüzünden daha da dramatik bir hal alıyordu.

                1966’da  BMC iki şirketi daha,  Jaguar ve Pressed Steel’i de bünyesine alıyor ve sahneye British Motor Holdings çıkıyordu . İki yıl sonraysa,1968'de, hükümetin zorlamasıyla bu dev şirket Leyland Motor Corporation'la da birleşiyor  böylece Rover Company ve Triumph Motor Company'yi de bünyesine katarak British Leyland Motor Corporation'ı (BLMC) oluşturuyordu. BLMC böylece, Avrupa'nın en büyük dördüncü otomobil üreticisi oldu. Bu birleşme Austin, Morris, Rover, Jaguar, Triumph, MG, Austin-Healey gibi markaları tek çatı altında birleştiriyor, 48 fabrika ve 200 bin çalışanı ile BLMC’yi İngiliz pazarının %40 sahibi yapıyordu.

                Ortaya çıkan bu görüntü şüphesiz ki burnu havada, egosu tavan yapmış pek çok İngiliz beyefendisine gurur veriyor olsa da esasında aşırı sayıdaki fabrika, model, çalışan ve bayiden oluşan koordinasyonu zor ve hantal bir organizasyon ortaya çıkıyordu. Sendikal faaliyetler, hatta sendikaların kendileri otomotiv sanayisini içten içe tüketen habis bir ur gibi yanlış şekilde gelişiyordu. Örneğin Triumph’ta sendika temsilcisi fabrikanın II.Elizabeth’i gibi davranıyor işçileri işe alıyor, işten çıkartıyor ve üretim düzeylerini belirliyordu. Sendikal hakların gölgesinde serinleyen işçiler parça başına çalışmakta ve kotalarını doldurdukları zaman işi bırakıp evlerine veya publarına gitmekteydiler.  Ortaya çıkan durum haliyle yapılan işin kalitesini hızla yozlaştırıyor ve birçok fabrika öğleden sonra 2:00 civarlarında yarı terkedilmiş bir görünüm kazanıyordu. Hatta araba motorlarının fabrika kapısından araba bagajlarına konarak kaçırıldığı bile oluyordu ki bu, sendikanın kabul ettirdiği şartlardan biri olan "arama yasağı" bu süreci kolaylaştıran en büyük faktördü. Sigara yakacağının soldan sağa geçirilmesi bile, sendikaların bütün arabanın montaj hadlerini yeniden pazarlığa sürmesine neden olmaktaydı. Japon rakiplerinin "Yalın Üretim" ve "Tam zamanında Tedarik" tekniklerine geçmelerinden yirmi yıl sonra bile, BLMC yönetimi sürekli grev tehdidi altında yaşamak ve radyatör, egzoz gibi parçalarda bile en az iki tedarikçiden sağlanan stoklarla çalışmak durumunda kalıyorlardı.

                Belki sektörün sorunları kolaylıkla çözülebilir ve nihai sonuç bu denli olumsuz olmayabilirdi ancak sorunlara objektif ve rasyonel yaklaşmak yerine politik önceliklere göre davranmanın kendi içine yönelik çabaları, sektörde sorunların derinleşerek felakete dönüşmesine yol açtı. İngiliz hükümeti BLMC’yi ayakta tutmak için büyük çabalar harcasa da şirket her geçen gün Ada Halkının sırtında gittikçe artan bir büyük oluşturuyordu. 1979’da iktidara gelen özelleştirme taraftarı Margaret Thatcher’la birlikte BLMC zaman içerisinde parçalanarak özelleştirildi. Bu sürecin sonunda İngiliz değerlerini yansıttığına inanılan otomobil firmalarının kimi farklı ülkelerin eline geçerken kimi de tarihin tozlu sayfalarına gömüldü. Lüksün ve asaletin simgesi sayılan iki İngiliz otomobil firmasıbile bildiğiniz üzere Volkswagen’in(Bentley) ve BMW’nin(Rolls Royce) çatısı altında yaşıyor.

(Yazının hazırlanması esnasında Wikipedia’dan faydalanılmıştır.)

Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızlarıİngiliz Otomotiv Sanayisi Neden Çöktü?Kültürel çölleşmeKaldırımlarBüyük Hadsizlik ÇağıYOKSA SEN HÂLA?Tüketiyorum O Halde VarımHakikate DairYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
NE GÜZEL BİR ANDDI O.
Osman KARA
Mustafa GENÇ
GÖZLEM
Mustafa GENÇ
Erdem EROL
UCUZ BENZİN
Erdem EROL
Kadir GÜRKAN
İKLİM
Kadir GÜRKAN
Av. Dr. Cengizhan Hatipoğlu
Velayet Kararında Çocuğun Söz Hakkı Var Mı?
Av Dr Cengizhan Hatipoğlu
Metin ATLI
SAMSUNSPOR RAKİP TANIMIYOR
Metin ATLI
Tevfik DEMİR
BU BİRLİK BOZULMADIKÇA !
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EŞEL MOBİL MAAŞLARA DA OLMALI!...
Şenol Yücedağ
Ceyhun DONBAY
SERİDE TAM GAZ
Ceyhun DONBAY
Mert Can Coşkuner
Konuşmalarınızı dinleyen yeni android zararlısı
Mert Can Coşkuner
Ömer PAMUK
YAZARKEN...
Ömer PAMUK
Zati ÜRER
EĞİTİMDE BÜTÜNLEŞME YOLU
Zati ÜRER
Akın ÜNER
PATRİK'TEN TÜRKLER'E MİLLİYETÇİLİK DERSLERİ
Akın ÜNER
Fulya ZORLU
Çocuklarda Korku ve Kaygı
Fulya ZORLU
Gül TURAN
RİTA'  ya MEKTUPLAR 1
Gül TURAN
Ergin KAHVECİ
ÖĞRENDİ BİR KERE!
Ergin KAHVECİ
Yavuz BAYRAM
Vicdânî Bir Ölçü Olarak Sadâkat
Yavuz BAYRAM
Turgay SAAT
YÖK BİZİ DUYDU!
Turgay SAAT
Alpaslan ÇEPNİ
ÖĞRETMENLERDEN ÖNERİ İSTENİYORSA
Alpaslan ÇEPNİ
Şakir DEMİRCİ
TÜRKİYE”NİN FOTOĞRAF HAZİNESİ ARA GÜLER
Şakir DEMİRCİ
Ersin ERGE
KARAGÖZ FESTİVALİ YAPALIM DERKEN-1
Ersin ERGE
Nami Cem İYİGÜN
HEM ZAMANLARIN EN İYİSİ, HEM ZAMANLARIN EN KÖTÜSÜ
Nami Cem İYİGÜN
Kenan ERZURUMLU
Öfkeli bir "Merhaba" derken!
Kenan ERZURUMLU
Kenan ÖZTÜRK
Löseminin arka yüzü
Kenan ÖZTÜRK
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
ÇİTLEMEK
Prof Dr Yücel TANYERİ
Selçuk KAYA
Durdurulamaz
Selçuk KAYA
Selamet ATLI
ELEŞTİRİ YOK ÖNÜMÜZE BAKALIM
Selamet ATLI
Ayhan HAMLI
ASTSUBAYLIK ONURLU BİR MESLEKTİR…
Ayhan HAMLI
Hikmet KURADA
SİNOP’TAN YAZI-YORUM
Hikmet KURADA
Birol BİRCAN
  Bafra Tarımı üzerine…
Birol BİRCAN
Yetkin BULUT
ZİHNİYET DEĞİŞİKLİĞİ
Yetkin BULUT
İbrahim TELLİOĞLU
AMİSOS SAMSUN MU?
İbrahim TELLİOĞLU
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
M. Halistin KUKUL
EĞİTİMDE KALİTE
M Halistin KUKUL
Kürşad GÜNDOĞDU
Davası olmayanın sevdası olmaz
Kürşad GÜNDOĞDU
Erdal AĞAR
Türkiye’nin Yeni Üniversitelere İhtiyacı Var mı?
Erdal AĞAR
Hasan Cem KESKİN
Anlatılmaz bir heyecan
Hasan Cem KESKİN
Salim YILDIZ
Kral atar Samsun coşar
Salim YILDIZ
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL
Uğur DEDE
12 EYLÜL
Uğur DEDE
Vehbi TEZCAN
Müzik sizi yalandan, sahtelikten kurtarır...
Vehbi TEZCAN
Serdar ÖLMEZ
BİR ÖMRÜ BİRLİKTE ARAYALIM!
Serdar ÖLMEZ
Osman ECEVİT
DÜNYA EĞEMENLİĞİ
Osman ECEVİT
Cevahir KUL
ARTIK GELECEĞE UMUTLA BAKMAK, O GELECEĞİ YAŞAMAK İSTİYORUM...
Cevahir KUL
Şerafettin Özışık
CEP HASTALIĞI
Şerafettin Özışık
İlker Mutlu
HAYAT DAMARI
İlker Mutlu
Ahmet HAYVALI
DEFTER BEYAN SİSTEMİ ve SONUÇLARI…
Ahmet HAYVALI