YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Hikmet KURADA

TARİHİ SİNOP CEZAEVİ VE SEBAHATTİN ALİ

 

Karadeniz turizminde Sinop’un, Sinop turizminde de Tarihi Sinop Cezaevi’nin yeri ve önemi bir başkadır. Karadeniz gezisinde Sinop’a uğramadan, Sinop gezisinde de Tarihi Sinop Cezaevi’ni gezip görmeden olmaz.

Tarihi Sinop Cezaevi’ni gezerken 3. Kısım avlusuna geldiğinizde ise kulaklarınıza gelen “Aldırma Gönül” fon müziği eşliğinde, Sebahattin Ali’nin 1932-1933 yılları arasında yatmış olduğu 2. Kattaki koğuşunu ve çoğu bestelenmiş olan duvarlarda yazılı şiirlerini okurken duygulanırsınız. Kimbilir, belki de empati bile yaparsınız.

Sebahattin Ali,”Başın öne eğilmesin…” dizeleriyle başlayıp,”Dışarda deli dalgalar, gelip duvarları yalar, seni bu sesler oyalar…” mısralarıyla devam eden o meşhur,”Aldırma Gönül, Aldırma” şarkısını yazdığı yıllarda, Tarihi Sinop Cezaevi’nin güneye bakan alt tarafındaki surlarını Karadeniz’in hırçın dalgaları döverdi. Sebahattin Ali bu dalga seslerinden esinlenerek dört duvar arasında o güzel mısraları ve diğer şiirlerini yazmıştır. Daha sonraki yıllarda ise bu kale surlarının önü toprakla doldurularak yol ve kayık çekek yeri yapılarak denizle bağlantısı kesilmiştir.

Sinop’ta 1887 ile 1999 yılları arasında hapishane olarak kullanılan, 2000 yılında ise müzeye çevrilerek ziyarete açılan Tarihi Sinop Cezaevi, Avrupa Birliği destekli 6 milyon Avro’luk projeyle önümüzdeki yıllarda yapılacak restorasyon çalşmalarının ardından daha farklı bir görünüme kavuşturulacak. Bu projenin Danışma Kurulu Başkanlığını ise Sinop Turizm Derneği Başkanı Cemalettin Kaya yapıyor.

Sinop’ta 13 bin metrekarelik alan üzerine kurulu olan ve hapishane olarak kullanıldığı dönemde,”Anadolu’nun Alkatraz’ı” olarak adlandırılan tarihi yapı, Türkiye’de,”Dark” turizminin (daha önce felaketlerin ya da ürkütücü olayların yaşandığı yerlere yapılan seyahat) önemli yerleri arasında gösteriliyor. Yılda ortalama 250 bin kişinin ziyaret ettiği Tarihi Sinop Cezaevi’nin, restorasyon çalışmalarının ardından gelecek yıllarda yenilenen haliyle Sinop Turizmine katkı sunmaya devam etmesi planlanıyor.

Tarihi Sinop Cezaevi’nde şair ve yazar Sebahattin Ali’den başka daha birçok ünlü de mahkum olarak kalmıştır. Bunlardan bazıları; Refik Halit Karay, Mustafa Suphi, Ahmet Bedevi Kuran, Refii Cevat, Hüseyin Hilmi, Burhan Felek, Osman Cemal Kaygılı, Celal Zühtü Benneci, Kerim Korcan, Osman Deniz, Zekeriya Sertel’dir. Ünlü şair Nazım Hikmet’in de Tarihi Sinop Cezaevi’nde kaldığı söylenmekle birlikte bu konuda kesin bir belgeye ulaşılamamıştır.

Karadeniz turizminde Sinop’un, Sinop turizminde Tarihi Cezaevi’nin ve Tarihi Sinop Cezaevi’nde de Sebahattin Ali’nin yeri ve önemi bir başkadır. Sebahattin Ali “Duvar”adlı öyküsünde Sinop Cezaevi’ni şöyle anlatıyor,”Uzun zamanlar deniz kenarında ve surlar içindeki bir hapishanede kaldım. Kalın duvarlara vuran suların sesi taş duvarlarda çınlar ve uzak yolculuklara çağırırdı. Tüylerinden sular damlayarak surların arkasında yükseliveren deniz kuşları demir parmaklıklara hayretle gözlerini kırparak bakarlar ve hemen uzaklaşırlardı. Benim kaldığım hapishanede her şey, her ses hürriyeti gözlerin önüne kadar getirmek, sonra birdenbire çekip götürmek için yapılmış gibiydi. Surların üstünde büyüyen ufak ufak ağaçlar, yosunlu taşlardan aşağı sarkan sarı çiçekler, bir bahar havası içinde eli kolu bağlı olmanın bütün acılarını içime dökerdi. Uçsuz bucaksız gökte bir kuğu gibi ağır ağır yüzen bulutlar benden bir teselliyi: Unutmayı alırlardı…”

Makalenin son bölümünü Sebahattin Ali’nin Tarihi Sinop Cezaevi’nde yazdığı, Kerem Güney’in bestelediği ve değerli sanatçı Edip Akbayram’ın çok güzel yorumladığı“Aldırma Gönül”Şiirinin sözleriyle bitirelim isterseniz.

“Başın öne eğilmesin / Aldırma gönül aldırma/ Ağladığın duyulmasın / Aldırma Gönül aldırma/ Dışarda deli dalgalar / Gelip duvarları yalar/ Seni bu sesler oyalar / Aldırma gönül aldırma/ Kurşun ata ata biter / Yollar gide gide biter/ Mapus yata yata biter / Aldırma gönül aldırma/ Görmek istersen denizi / Yukarıya çevir yüzü/ Deniz gibidir gökyüzü / Aldırma gönül aldırma/ Dertlerin kalkınca şaha / Bir sitem yolla Allah'a / Görecek günler var daha / Aldırma gönül aldırma”

Sinop’tan şimdilik bu kadar… Kalın sağlıcakla… 


hikmet_kurada@hotmail.com

Yazdıklarının Tersini Söyleyen Fesli KadirErgenekon’da 11 Yıl Sonra Gelen Adalet ve Bir AnıSinop’lu Şairler (II) Ahmet Muhip DıranasSinop’lu Şairler (I) Ferit DikmenTürkiye Off-Road Şampiyonası Sinop’ta YapıldıKARADENİZ'DE VE SİNOP'TA BALIKÇILIKTARİHİ SİNOP CEZAEVİ VE SEBAHATTİN ALİSİNOP’TAN YAZI-YORUMYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
ASIL KAVGA!
Osman KARA
Erdem EROL
FARK YARATMAK
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
TEMEL'İN,  "PİZUM EZANI" VE POLİTİKACILAR!
Mustafa GENÇ
Kadir GÜRKAN
Baş Döndüren Gelişmeler
Kadir GÜRKAN
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
GAZ
Prof Dr Yücel TANYERİ
Ergin KAHVECİ
NEDEN?
Ergin KAHVECİ
Nami Cem İYİGÜN
YENİLENEBİLİR ENERJİLER
Nami Cem İYİGÜN
Hasan Cem KESKİN
BAŞARIYA YOLCULUK
Hasan Cem KESKİN
M. Halistin KUKUL
İSA YUSUF ALPTEKİN ve DOĞU TÜRKİSTAN DÂVÂSI
M Halistin KUKUL
Birol BİRCAN
SAMKON'a sorular.
Birol BİRCAN
Hikmet KURADA
Yazdıklarının Tersini Söyleyen Fesli Kadir
Hikmet KURADA
Metin ATLI
BİRİNCİ FİNAL
Metin ATLI
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
Şakir DEMİRCİ
HAYDİ KADINLAR BELEDİYE MECLİSLERİNE
Şakir DEMİRCİ
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
SARIKAMIŞ'TA RUSLARA DEĞİL KIŞA YENİLDİK
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Embiya SANCAK
SAMSUNUM'DA SORUN YARATMADAN İYİ İŞLER YAPILSIN (II) GENE KONUMUZ GÜLSAN
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
MUHALİF KADIN OLMAK
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
SAMSUN VE FUARLAR 2
Doç Dr Yetkin BULUT
Kenan ERZURUMLU
Eski dostlara serzenişimdir!
Kenan ERZURUMLU
Kürşad GÜNDOĞDU
Fransız kalmak
Kürşad GÜNDOĞDU
Ahmet HAYVALI
ŞİRKETLER  -  BAĞIMSIZ  DENETİM  VE YAPTIRIMLAR (II)...
Ahmet HAYVALI
Gül TURAN
TRAFİK TERÖRÜ
Gül TURAN
Selçuk KAYA
Tarih hiçbir zaman ilk yarının liderini yazmaz..
Selçuk KAYA
Salim YILDIZ
Var ol sen Samsunspor
Salim YILDIZ
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Ender GÜR
LİDERLİK KEYFİ
Ender GÜR
Akın ÜNER
SAMSUNSPOR'UN ŞEREF'İ (I)
Akın ÜNER
Mehmet ÖZ
BEKA MESELESİ VE MİLLÎ TAVIR
Mehmet ÖZ
Fulya ZORLU
Çocuklarda Problemli Davranışlar
Fulya ZORLU
Ayhan HAMLI
DUMLU ŞEHİTLERİNE SELAM OLSUN...
Ayhan HAMLI
İlker Mutlu
Ne günler, ne haftalar...
İlker Mutlu
Ersin ERGE
HAS ŞİİRE GİDERKEN  
Ersin ERGE
Kenan ÖZTÜRK
Ayvacık'ta Doğa Evleri
Kenan ÖZTÜRK
Erdal AĞAR
İnsan Beyninden Yapay Zekâya II
Erdal AĞAR
Ceyhun DONBAY
Futbolda itici güç: Tribün
Ceyhun DONBAY
Naci ALTUNCU
SAMSUN'DA KADININ ADI YOK !!!
Naci ALTUNCU
Turgay SAAT
YALNIZ KALMAYA MAHKUMUZ
Turgay SAAT
Ömer PAMUK
NİCE YILLARA...
Ömer PAMUK
Cesur CEYLAN
MASKELER
Cesur CEYLAN
Cevdet YILMAZ
SAMSUN SEMT PAZARLARI
Cevdet YILMAZ
Mustafa ÖZBALCI
60. Ölüm Yıldönümünde YAHYA KEMAL BEYATLI
Mustafa ÖZBALCI
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Yavuz BAYRAM
Hangi Öğretmen?
Yavuz BAYRAM
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ
İbrahim TELLİOĞLU
OTKAYA MAĞARASINDA YAKILAN MUMLAR
İbrahim TELLİOĞLU
Zati ÜRER
EĞİTİM KÖYLERİ
Zati ÜRER
Kenan KAYIKÇI
Sporda Altyapı Sorunları
Kenan KAYIKÇI
Selamet ATLI
GOL YOLLARIMIZ SIKINTILI
Selamet ATLI
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL