YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

M. Halistin KUKUL

''DOMATES-BİBER-PATLICAN''

Damağımıza lezzet ararken, dilimizin de tadı kaçtı, desem inanır mısınız!..İnanınız!.. Bunda, gayet samimiyim.

Mâlûmunuz, rahmetli Barış Manço’nun şarkılarından biri, bu başlığı taşıyor...Manço, sâdece mîsıkîmizi değil, güzel Türkçe’mizi de, bu mûsıkî içersinde şaha kaldıranlardan biridir. Konuşulan Türkçe’mizi, büyük bir maharetle, dünyada gözbebeği yapmıştır. Meselâ, sanıyorum 1980’li yılların sonlarıydı, Japonya’da bir konser vermişti. O kadar takdire şâyândı ki, ne diyeceğimi bilemiyorum..Kendisi kadar, karşısında, onu dinlemeye gelen Japon gençleri de hârikaydı. Hepsi beyaz gömlekli, k(ı)ravatlı ve nezîhtiler.

 “Domates-Biber-Patlıcan”, aslında bir aşk şarkısı: ”Bir anda dünyam karardı/Bu sesle sokaklar yankılandı/Domates biber patlıcan/Keşke hislerimi sana açıkça anlatabilseydim/Sana deli gibi âşık olduğumu söyleyebilseydim/Göz göze geldiğimiz anda/Sanki dilim tutuldu bir anda/Konuşamadım karşında...”

Hatırlayanların bunu mırıldandıklarını duyar gibiyim!..

Bunları hatırlamamın ve dile getirmemin sebebi, “sanki” benim de “dilim tutuldu bir anda” demek içindir.

Nerede “dilim tutuldu” ve beni, güzel Türkçe hakkında karamsarlığa sevkeden bu “tutulma” niçindi söyleyeyim:

Kafamın yorulduğu zamanlarda da, -ev hâli- bir ihtiyaç olduğu zamanlarda da, gençliğimden beri pazarlara gidip gezmeyi, satıcıların, alıcıların, benim gibi pazarda  gezmekten hoşlananların konuşmalarını, tavırlarını temâşa ederim...Yâni, bâzen bir vazîfenin yerine getirilmesi, bâzen de keyfî bir hâl!..

İki hafta üst üste aynı durumla karşılaştım. Birincisi, kadındı ve maydanoz satıyordu. Önünden geçerken: ”Bey abi, maydanozum doğaldır...bak, doğaldır...bahçemden, bu sabah topladım!” dedi.

Bir sonraki haftaki muhatabım, altmış yaşlarında sakalları beyazlamaya yüz tutmuş erkek bir limon satıcısıydı. Ben, köyde yetişen biriyim. Hâlen de, yazları gittiğim, Beşikdüzü’nün Vardallı köyündeki küçücük bahçemde, maydanozdan kara lahanaya, biberden domatese, patlıcana, pazıya, tâze fasulyeye kadar her şeyim olur...Ayrıca, fındıktan, T(ı)rabzon hurmasına, mandalina portakaldan, kızılcık, elma, armut, yeni dünyaya, üzüme, karayemişe, nara, incire, duta kadar onbeş-yirmi çeşidi bulan meyva ağaçlarım var. Elbette ki, hepsi de, mevsiminde yetecek kadar!..  

Limon farklı...her mevsim meyvası çünkü!. Ayrıca da bir doktor tavsiyesi olarak sıkça kullanırım. Demem o ki, bu işlerden az-çok anlarım. Bâzen kandırılsam da, idâre eder giderim!..

Limoncu, durmadan konuşuyordu ve üzerinde, “kilo  3 TL” yazan, yırtık bir karton parçasını da  tabela yapmıştı. Ona yaklaşınca, sesini yükseltti ve konuşmasını hızlandırdı. “Beyim, doğal limon bu, gdo’suz, hem de organik...” Limonun birini sıktıktan sonra: “Şundaki suya bak!..Ne kadar doğal, organik abi!..” dedi.

Ne diyeyim, ben, bu tür satıcılardan hiç mi hiç hoşlanmam. Hatta, alacağım şeyi, elimi uzatsam bile, bırakır hiçbir şey söylemeden çeker giderim. Bu defa böyle yapmadım...Sabrettim ve hiçbir şey söylemeden, alacağımın yarısı kadar limon satın alarak yanından ayrıldım.

Bâzı bulmacalardaki kelimelere dikkat ederim, “doğal” yazıyorlar fakat, “tabiî” değil de, F(ı)ransızca bir kelime olan “natürel” yazılmasını istiyorlar. Bu da, ayrı bir dert!..Aslında, fecâat!..

Bütün Türk dünyâsında, istisnâsız, “tabiat”, “tabiî” kelimeleri kullanılmaktadır. Bu kelimeleri ne yaptığımızın farkında mıyız? Hayır!..Kat’iyyen değiliz!..Hattâ ve hattâ, yine F(ı)ransızca’dan dilimize giren “normal” kelimesinin yerine bile “doğal” diyenlerin sayısı, ne yazık ki, bir hayli fazladır.

Bu kişilerde kusur aradığımı da sanmayınız!..Kesinlikle!..Çünkü...

Çünkü, memleket tam mânâsiyle bir kültür buhranı geçirmektedir...Az-boz bir buhran değildir, bu!..Basbayağı bir buhrandır!..Niye mi? İşte size iki numûne daha...

Bir üniversitenin, bir fakültesinde, yapılan açılıştaki ilk dersin konusu şöyle: “Rasyonalite ve İrrasyonalite Sarkacında İlâhiyat Fakülteleri” (Basın: 01 Ekim 2018)

İlmî olmak adına, âdeta kendimizi kaybediyoruz, dilimizi katlediyoruz!..Ne demek “rasyonalite”? F(ı)ransızca, “rationalite” kelimesinin okunuşu. Yâni “aklîlik, akıllılık”...Tersi; irrasyonalite/ “irrationnalite” yâni akıl dışılık, akla aykırılık.

Peki “sarkaç” nedir? Cevap: “rakkas” veya “pandül” demek!..Karar sizin!..

Dîğer örnek/misâl/numûne ise şöyle: “(Atabetü’ül Hakâyık’ın Basılışının 100. Yıldönümü Adına) X. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, 17-19 Ekim 2018 Eskişehir

Devam ediyor: “Sempozyum Onur Kurulu...Onur Kurulu Başkanı...Komisyon Başkanı...”

Bu; gerçekten, çok geniş katılımlı bir toplantının ilânıdır. Düşündüm: Konu: “Dünya Dili Türkçe” fakat takdîmine bakınca ne yapmamız gerekir bir türlü anlayamadım. Romen rakamı (X.), Orhun Âbideleri’nde sadece bir yerde geçen, o da, “Bukara ulusu” yâni “Buhara halkı” mânâsında olan kelime, bin senedir kullanılan “millet” kelimesinin yerine geçmiş/geçirilmiş ve “uluslararası”na yükselmiş... Üstelik, bunca ‘Dünya Dili Türkçe” dilcisi, şu “sempozyum”un yerine bir kelime de bulamamış!..

Başka? Hep F(ı)ransızca kelimelerle takdîmler yapılmış!..”Şeref” değil de, F(ı)ransızca “honneur” (onör)’den gelen uydurma “onur”; ve yine, F(ı)ransızca   “p(u)rogram”, F(ı)ransızca “komisyon” kelimeleri, maalesef, “Dünya Dili Türkçe” mes’elesinde hiç kimseyi rahatsız etmemiş!..

Görüyorsunuz, “Domates-Biber-Patlıcan”dan nerelere geldik!..

Maydanozcu teyzeyle, limoncu dayı ne yapsın, değil mi!?

BİLGİ: F(ı)ransızca ve p(u)rogram”  yazmamın sebebi; “Türkçe, yazıldığı gibi okunan ve okunduğu gibi yazılan bir dildir” kaidesine uyulması gerektiğini işâret içindir.Yâni, Türkçe’mizin bu kaidesine göre, “tren” yazıp, “tiren”;  “Trabzon” yazıp, “Tırabzon” okuyamazsınız!..Bu kadar basit!..

    

 

    

       

''DOMATES-BİBER-PATLICAN''“2023 EĞİTİM VİZYONU”TÂRİHÎ ESER TAHRİBATIEĞİTİMDE KALİTEYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
"DIŞI AHMET'TİR, İÇİ NEMRUT..."
Osman KARA
Kadir GÜRKAN
İYİ Kİ VARSINIZ
Kadir GÜRKAN
Şakir DEMİRCİ
100.YILDA 19 MAYIS...
Şakir DEMİRCİ
Erdem EROL
AKIL ORTAKLIĞI
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
BAKANLIĞIN ÖĞRENCİ ANDI İTİRAZI
Mustafa GENÇ
Kenan ERZURUMLU
Patrik Barthalemous ve Kin Kapısı
Kenan ERZURUMLU
Birol BİRCAN
Hal-i Pürmelal-3
Birol BİRCAN
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM (1)
Şenol Yücedağ
Nami Cem İYİGÜN
KARBON TİCARETİ VE KARBON BORSALARI-1
Nami Cem İYİGÜN
Tevfik DEMİR
ACABA BİZ DEİST MİYİZ?
Tevfik DEMİR
Burhan UYAN
GENÇLERİMİZİ BUNA HAZIRLIYOR MUYUZ?
Burhan UYAN
Naci ALTUNCU
ATATÜRK’Ü ANDIK, ANIYORUZ, ANACAĞIZ… O KADAR (MI) ?
Naci ALTUNCU
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
AYI ÇIKABÜLÜ
Prof Dr Yücel TANYERİ
Av. Dr. Cengizhan Hatipoğlu
Velayet Kararında Çocuğun Söz Hakkı Var Mı?
Av Dr Cengizhan Hatipoğlu
Kenan ÖZTÜRK
Gökçepınar yaylasından     
Kenan ÖZTÜRK
Yavuz BAYRAM
Fizik Ötesi Şiddet!..
Yavuz BAYRAM
Hikmet KURADA
Türkiye Off-Road Şampiyonası Sinop’ta Yapıldı
Hikmet KURADA
Ceyhun DONBAY
SARIYER'İN LİDERLİK SENDROMU
Ceyhun DONBAY
Metin ATLI
PANİK YOK...
Metin ATLI
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
Atatürk'ü Diğer Liderlerden Ayıran Özellikler-3
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Zati ÜRER
EĞİTİM KÖYLERİ
Zati ÜRER
Embiya SANCAK
GÜLSAN ÜZERİNE
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
M. KEMAL
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
1 SAATTE 10 MİLYAR DOLAR
Doç Dr Yetkin BULUT
Salim YILDIZ
Hiç iyi olmadı
Salim YILDIZ
Selçuk KAYA
Hakem hata yaptı da ya bizim hatalarımız...
Selçuk KAYA
Hasan Cem KESKİN
BABA OCAĞI
Hasan Cem KESKİN
Kürşad GÜNDOĞDU
Zihniyet... Samimiyet... ''Ve Maske''
Kürşad GÜNDOĞDU
Turgay SAAT
KİMİN HABERİ VAR?
Turgay SAAT
Ömer PAMUK
DEĞERLER AŞINMASI...
Ömer PAMUK
Gül TURAN
RİTA'YA MEKTUPLAR 4
Gül TURAN
Ayhan HAMLI
ABD'NİN TERÖRİSTBAŞLARINA ÖDÜL OYUNU...
Ayhan HAMLI
Akın ÜNER
ATATÜRK BİR FATİHA'YI HAK ETMİYOR MU?
Akın ÜNER
Fulya ZORLU
Saygı
Fulya ZORLU
Ersin ERGE
BEN 10 KASIM
Ersin ERGE
İbrahim TELLİOĞLU
DOĞU KARADENİZ'DE RUM SOYKIRIMI OLDU MU? 2
İbrahim TELLİOĞLU
Ergin KAHVECİ
İYİ Kİ VARDIN...
Ergin KAHVECİ
Kenan KAYIKÇI
Sporda Altyapı Sorunları
Kenan KAYIKÇI
Selamet ATLI
GOL YOLLARIMIZ SIKINTILI
Selamet ATLI
Cevdet YILMAZ
Ortalama Ömür, Ortalama Yaşam Beklentisi ve Mezarda Emeklilik
Cevdet YILMAZ
M. Halistin KUKUL
''DOMATES-BİBER-PATLICAN''
M Halistin KUKUL
Bahadır BAŞ
KİMLER KONKORDATA KOMİSERLİĞİ YAPABİLİRLER
Bahadır BAŞ
Erdal AĞAR
Türkiye’nin Yeni Üniversitelere İhtiyacı Var mı?
Erdal AĞAR
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL
Ender GÜR
ÇEKİRGE BİR SIÇRAR İKİ SIÇRAR
Ender GÜR
Cesur CEYLAN
ANLADIĞIN KADARDIR HAYAT
Cesur CEYLAN
Mehmet ÖZ
TÜRK MİLLETİNİN BÜYÜK EVLADI ATATÜRK
Mehmet ÖZ
Ahmet HAYVALI
CEMAL YEŞİLYURT ve SAMSUN...
Ahmet HAYVALI
İlker Mutlu
Atatürk'ü anarken, O'nun sinemaya yaklaşımı...
İlker Mutlu