YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

M. Halistin KUKUL

''DOMATES-BİBER-PATLICAN''

Damağımıza lezzet ararken, dilimizin de tadı kaçtı, desem inanır mısınız!..İnanınız!.. Bunda, gayet samimiyim.

Mâlûmunuz, rahmetli Barış Manço’nun şarkılarından biri, bu başlığı taşıyor...Manço, sâdece mîsıkîmizi değil, güzel Türkçe’mizi de, bu mûsıkî içersinde şaha kaldıranlardan biridir. Konuşulan Türkçe’mizi, büyük bir maharetle, dünyada gözbebeği yapmıştır. Meselâ, sanıyorum 1980’li yılların sonlarıydı, Japonya’da bir konser vermişti. O kadar takdire şâyândı ki, ne diyeceğimi bilemiyorum..Kendisi kadar, karşısında, onu dinlemeye gelen Japon gençleri de hârikaydı. Hepsi beyaz gömlekli, k(ı)ravatlı ve nezîhtiler.

 “Domates-Biber-Patlıcan”, aslında bir aşk şarkısı: ”Bir anda dünyam karardı/Bu sesle sokaklar yankılandı/Domates biber patlıcan/Keşke hislerimi sana açıkça anlatabilseydim/Sana deli gibi âşık olduğumu söyleyebilseydim/Göz göze geldiğimiz anda/Sanki dilim tutuldu bir anda/Konuşamadım karşında...”

Hatırlayanların bunu mırıldandıklarını duyar gibiyim!..

Bunları hatırlamamın ve dile getirmemin sebebi, “sanki” benim de “dilim tutuldu bir anda” demek içindir.

Nerede “dilim tutuldu” ve beni, güzel Türkçe hakkında karamsarlığa sevkeden bu “tutulma” niçindi söyleyeyim:

Kafamın yorulduğu zamanlarda da, -ev hâli- bir ihtiyaç olduğu zamanlarda da, gençliğimden beri pazarlara gidip gezmeyi, satıcıların, alıcıların, benim gibi pazarda  gezmekten hoşlananların konuşmalarını, tavırlarını temâşa ederim...Yâni, bâzen bir vazîfenin yerine getirilmesi, bâzen de keyfî bir hâl!..

İki hafta üst üste aynı durumla karşılaştım. Birincisi, kadındı ve maydanoz satıyordu. Önünden geçerken: ”Bey abi, maydanozum doğaldır...bak, doğaldır...bahçemden, bu sabah topladım!” dedi.

Bir sonraki haftaki muhatabım, altmış yaşlarında sakalları beyazlamaya yüz tutmuş erkek bir limon satıcısıydı. Ben, köyde yetişen biriyim. Hâlen de, yazları gittiğim, Beşikdüzü’nün Vardallı köyündeki küçücük bahçemde, maydanozdan kara lahanaya, biberden domatese, patlıcana, pazıya, tâze fasulyeye kadar her şeyim olur...Ayrıca, fındıktan, T(ı)rabzon hurmasına, mandalina portakaldan, kızılcık, elma, armut, yeni dünyaya, üzüme, karayemişe, nara, incire, duta kadar onbeş-yirmi çeşidi bulan meyva ağaçlarım var. Elbette ki, hepsi de, mevsiminde yetecek kadar!..  

Limon farklı...her mevsim meyvası çünkü!. Ayrıca da bir doktor tavsiyesi olarak sıkça kullanırım. Demem o ki, bu işlerden az-çok anlarım. Bâzen kandırılsam da, idâre eder giderim!..

Limoncu, durmadan konuşuyordu ve üzerinde, “kilo  3 TL” yazan, yırtık bir karton parçasını da  tabela yapmıştı. Ona yaklaşınca, sesini yükseltti ve konuşmasını hızlandırdı. “Beyim, doğal limon bu, gdo’suz, hem de organik...” Limonun birini sıktıktan sonra: “Şundaki suya bak!..Ne kadar doğal, organik abi!..” dedi.

Ne diyeyim, ben, bu tür satıcılardan hiç mi hiç hoşlanmam. Hatta, alacağım şeyi, elimi uzatsam bile, bırakır hiçbir şey söylemeden çeker giderim. Bu defa böyle yapmadım...Sabrettim ve hiçbir şey söylemeden, alacağımın yarısı kadar limon satın alarak yanından ayrıldım.

Bâzı bulmacalardaki kelimelere dikkat ederim, “doğal” yazıyorlar fakat, “tabiî” değil de, F(ı)ransızca bir kelime olan “natürel” yazılmasını istiyorlar. Bu da, ayrı bir dert!..Aslında, fecâat!..

Bütün Türk dünyâsında, istisnâsız, “tabiat”, “tabiî” kelimeleri kullanılmaktadır. Bu kelimeleri ne yaptığımızın farkında mıyız? Hayır!..Kat’iyyen değiliz!..Hattâ ve hattâ, yine F(ı)ransızca’dan dilimize giren “normal” kelimesinin yerine bile “doğal” diyenlerin sayısı, ne yazık ki, bir hayli fazladır.

Bu kişilerde kusur aradığımı da sanmayınız!..Kesinlikle!..Çünkü...

Çünkü, memleket tam mânâsiyle bir kültür buhranı geçirmektedir...Az-boz bir buhran değildir, bu!..Basbayağı bir buhrandır!..Niye mi? İşte size iki numûne daha...

Bir üniversitenin, bir fakültesinde, yapılan açılıştaki ilk dersin konusu şöyle: “Rasyonalite ve İrrasyonalite Sarkacında İlâhiyat Fakülteleri” (Basın: 01 Ekim 2018)

İlmî olmak adına, âdeta kendimizi kaybediyoruz, dilimizi katlediyoruz!..Ne demek “rasyonalite”? F(ı)ransızca, “rationalite” kelimesinin okunuşu. Yâni “aklîlik, akıllılık”...Tersi; irrasyonalite/ “irrationnalite” yâni akıl dışılık, akla aykırılık.

Peki “sarkaç” nedir? Cevap: “rakkas” veya “pandül” demek!..Karar sizin!..

Dîğer örnek/misâl/numûne ise şöyle: “(Atabetü’ül Hakâyık’ın Basılışının 100. Yıldönümü Adına) X. Uluslararası Dünya Dili Türkçe Sempozyumu, 17-19 Ekim 2018 Eskişehir

Devam ediyor: “Sempozyum Onur Kurulu...Onur Kurulu Başkanı...Komisyon Başkanı...”

Bu; gerçekten, çok geniş katılımlı bir toplantının ilânıdır. Düşündüm: Konu: “Dünya Dili Türkçe” fakat takdîmine bakınca ne yapmamız gerekir bir türlü anlayamadım. Romen rakamı (X.), Orhun Âbideleri’nde sadece bir yerde geçen, o da, “Bukara ulusu” yâni “Buhara halkı” mânâsında olan kelime, bin senedir kullanılan “millet” kelimesinin yerine geçmiş/geçirilmiş ve “uluslararası”na yükselmiş... Üstelik, bunca ‘Dünya Dili Türkçe” dilcisi, şu “sempozyum”un yerine bir kelime de bulamamış!..

Başka? Hep F(ı)ransızca kelimelerle takdîmler yapılmış!..”Şeref” değil de, F(ı)ransızca “honneur” (onör)’den gelen uydurma “onur”; ve yine, F(ı)ransızca   “p(u)rogram”, F(ı)ransızca “komisyon” kelimeleri, maalesef, “Dünya Dili Türkçe” mes’elesinde hiç kimseyi rahatsız etmemiş!..

Görüyorsunuz, “Domates-Biber-Patlıcan”dan nerelere geldik!..

Maydanozcu teyzeyle, limoncu dayı ne yapsın, değil mi!?

BİLGİ: F(ı)ransızca ve p(u)rogram”  yazmamın sebebi; “Türkçe, yazıldığı gibi okunan ve okunduğu gibi yazılan bir dildir” kaidesine uyulması gerektiğini işâret içindir.Yâni, Türkçe’mizin bu kaidesine göre, “tren” yazıp, “tiren”;  “Trabzon” yazıp, “Tırabzon” okuyamazsınız!..Bu kadar basit!..

    

 

    

       

İSA YUSUF ALPTEKİN ve DOĞU TÜRKİSTAN DÂVÂSICOĞRAFYAMIZDA KÜLTÜR BOZULMASIÖĞRETMEN OKULLARI AÇILMALIDIRYAZIKTIR!..GÜNAHTIR!..AYIPTIR!..''DOMATES-BİBER-PATLICAN''“2023 EĞİTİM VİZYONU”TÂRİHÎ ESER TAHRİBATIEĞİTİMDE KALİTEYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
EL-HAYA, VEL-İMAN
Osman KARA
Erdem EROL
FARK YARATMAK
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
TEMEL'İN,  "PİZUM EZANI" VE POLİTİKACILAR!
Mustafa GENÇ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
KDV
Prof Dr Yücel TANYERİ
Ayhan HAMLI
ÖCALAN'A SAYIN DİYENLER ŞEHİTLERİMİZİN KEMİKLERİNİ SIZLATIYOR...
Ayhan HAMLI
Akın ÜNER
SAMSUNSPOR'UN ŞEREF'İ (II)
Akın ÜNER
Ömer PAMUK
ANLAMAYA ÇALIŞMAK...
Ömer PAMUK
Fulya ZORLU
Başarının Anahtarı
Fulya ZORLU
Cesur CEYLAN
ÇOCUĞUNUZDAN YENİ BİR "BİLDİRİM" VAR
Cesur CEYLAN
Gül TURAN
TC TİCARET BAKANLIĞI VE HAYTAP İŞBİRLİĞİ  
Gül TURAN
Şakir DEMİRCİ
YEREL ŞEÇİMLERDE TÜM YOLLAR İSTANBUL'A ÇIKIYOR
Şakir DEMİRCİ
Ersin ERGE
ŞİİR HAS İNSANDIR
Ersin ERGE
Ergin KAHVECİ
NEDEN?
Ergin KAHVECİ
Nami Cem İYİGÜN
YENİLENEBİLİR ENERJİLER
Nami Cem İYİGÜN
M. Halistin KUKUL
İSA YUSUF ALPTEKİN ve DOĞU TÜRKİSTAN DÂVÂSI
M Halistin KUKUL
Hasan Cem KESKİN
BAŞARIYA YOLCULUK
Hasan Cem KESKİN
Birol BİRCAN
SAMKON'a sorular.
Birol BİRCAN
Hikmet KURADA
Yazdıklarının Tersini Söyleyen Fesli Kadir
Hikmet KURADA
Metin ATLI
BİRİNCİ FİNAL
Metin ATLI
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
SARIKAMIŞ'TA RUSLARA DEĞİL KIŞA YENİLDİK
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Embiya SANCAK
SAMSUNUM'DA SORUN YARATMADAN İYİ İŞLER YAPILSIN (II) GENE KONUMUZ GÜLSAN
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
MUHALİF KADIN OLMAK
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
SAMSUN VE FUARLAR 2
Doç Dr Yetkin BULUT
Kenan ERZURUMLU
Eski dostlara serzenişimdir!
Kenan ERZURUMLU
Kürşad GÜNDOĞDU
Fransız kalmak
Kürşad GÜNDOĞDU
Kadir GÜRKAN
Baş Döndüren Gelişmeler
Kadir GÜRKAN
Ahmet HAYVALI
ŞİRKETLER  -  BAĞIMSIZ  DENETİM  VE YAPTIRIMLAR (II)...
Ahmet HAYVALI
Selçuk KAYA
Tarih hiçbir zaman ilk yarının liderini yazmaz..
Selçuk KAYA
Salim YILDIZ
Var ol sen Samsunspor
Salim YILDIZ
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Ender GÜR
LİDERLİK KEYFİ
Ender GÜR
Mehmet ÖZ
BEKA MESELESİ VE MİLLÎ TAVIR
Mehmet ÖZ
İlker Mutlu
Ne günler, ne haftalar...
İlker Mutlu
Kenan ÖZTÜRK
Ayvacık'ta Doğa Evleri
Kenan ÖZTÜRK
Erdal AĞAR
İnsan Beyninden Yapay Zekâya II
Erdal AĞAR
Ceyhun DONBAY
Futbolda itici güç: Tribün
Ceyhun DONBAY
Naci ALTUNCU
SAMSUN'DA KADININ ADI YOK !!!
Naci ALTUNCU
Turgay SAAT
YALNIZ KALMAYA MAHKUMUZ
Turgay SAAT
Cevdet YILMAZ
SAMSUN SEMT PAZARLARI
Cevdet YILMAZ
Mustafa ÖZBALCI
60. Ölüm Yıldönümünde YAHYA KEMAL BEYATLI
Mustafa ÖZBALCI
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Yavuz BAYRAM
Hangi Öğretmen?
Yavuz BAYRAM
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ
İbrahim TELLİOĞLU
OTKAYA MAĞARASINDA YAKILAN MUMLAR
İbrahim TELLİOĞLU
Kenan KAYIKÇI
Sporda Altyapı Sorunları
Kenan KAYIKÇI
Selamet ATLI
GOL YOLLARIMIZ SIKINTILI
Selamet ATLI
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL