YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Mehmet ÖZ

DOĞU TÜRKİSTAN’DA NELER OLUYOR?

Ülkemiz ve çevremizde meydana gelen hadiseler gündemimizi o kadar işgal ediyor ki, kardeşlerimizin yaşadığı Türkistan coğrafyasında ne olup bittiğini pek fark etmiyoruz.

Çin hükûmeti, yıllardır Doğu Türkistan’da bir baskı politikası yürütmektedir. Her yıl bilhassa Ramazan ayında ve Kurban Bayramı’nda Müslümanların dinî vecibelerini yerine getirmesinin nasıl engellendiği malumdur. Son dönemde işin boyutları daha da vahim bir hâl almaktadır.

Bu çerçevedeki uygulamalar özetle şunlardır: İfade özgürlüğü ve dinî faaliyetler üzerindeki kısıtlamalar, “iki dilli eğitim” politikası adı altında Türkçe’nin devreden çıkarılması, terörizm karşıtı yasa ile “aşırılığa karşı” düzenlemeler adı altında yapılanlar, yurt dışındaki Uygur öğrencilerin geri çağrılması, Doğu Türkistan’da bir milyon civarında Müslüman Türk’ün tutuklu olarak bulunduğu  sözde “yeniden eğitim merkezleri”, seyahat kısıtlamaları, kitlesel DNA toplama, Uygur kızlarının Çin’e nakledilmesi, etnik ve lengüistik eritme (asimilasyon) siyaseti, öğrencilerin ve aydınların hapsedilmeleri, sağlık, nükleer denemeler.

Çin hükûmeti, yıllardır Doğu Türkistan ve Tibet’te “çifte-bağlantılı hane” sistemini uyguluyor. Haneler birbirlerini gözetlemek ve “güvenlik konuları” hakkında görevlilere rapor vermek üzere 10’lu gruplara bölünüyor. Merkezî ve mahallî görevliler, iletişim araçları üzerinde çok sıkı kısıtlamalar koydular.

Müslüman ailelerin çocuklarının dinî faaliyetlere katılmasını engelleyen yeni düzenlemeler yapıldı. Başörtüsü ve sakal dâhil İslami kılık kıyafeti yasaklayan düzenlemeler var ve Çinli otoritelerin aşırıcı olarak gördüğü düzinelerce ismin çocuklara verilmesi de yasaklandı. Çin hükûmetinin 2016’da başlattığı ‘Cami Onarımı’ kampanyası çerçevesinde Kâşgar’daki camilerin yüzde 70’i yıkıldı.

Pek çok aydın ve iş adamı, dinî inançları ve dinî vecibelerini yerine getirmeleri yüzünden ortadan kayboldu veya tutuklandı. En iyi bilinen örnekler tutuklu bulunan ilim adamı İlham Tohti ve sanatçı Abdürehim Heyit’tir.

 “İki dilli eğitim” adı altında, Uygur Türkçesinin yerine giderek artan bir şekilde Mandarin Çincesinin ikame edilmiştir. Mesela Hotan’da, ilk ve orta öğretimde iki dilli eğitimi güçlendirmek için Uygur Türkçesinde eğitim yasaklanabilmiştir. Böylece Uygur Türklerinin, kendi kültürel kimliğini koruma hakkı ihlal ediliyor ve Han kültürü tarafından eritilmeleri kolaylaştırılıyor.

Çin hükûmeti, son yıllarda “terörizmle mücadele” adı altında, birtakım terörist faaliyetleri bahane ederek Uygur Türkleri üzerindeki baskısını arttırmıştır. Terörizmle suçlanan kişiler hakkında somut deliller olmamasına rağmen tutuklama ve mahkûmiyetler gerçekleşiyor. Kapsamlı bir gözetleme sistemi (kameralar, kontrol noktaları vb.) Doğu Türkistan’da aşırı şekilde uygulanmaktadır.

2017’de Mısır’dakiler dâhil yurt dışındaki Uygur Türkü öğrencilerin ülkeye dönmeleri emredildi. Dönmeyenleri zorlamak için aileleri göz altına alındı. Mısır’da, dönmek istemeyen yüzden fazla öğrenci tutuklandı ve bunların yirmi beş kadarı Çin’e gönderilip hapse mahkûm edildi.

Türk kamuoyunun iyi bildiği gibi, İnönü Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Erhan Aydın’ın Doğu Türkistanlı eşi Doğu Türkistan’daki ailesini ziyarete gitmiş ama Çin Hükümeti tarafından Türkiye’ye dönüşü engellenmiştir. Olay kamuoyuna aksetmesine ve Çin’deki büyükelçimiz olayın çözüleceğini ifade etmesine rağmen aylardır bir sonuç alınamadı.

Bugün Doğu Türkistan’daki en acil ve önemli konu ise Çinli yetkililerin uzun süre inkâr ettiği, Ekim ayında ise meslek öğretimi olarak lanse ettiği sözde “yeniden eğitim” kamplarıdır. Yaklaşık 1 milyon kişi, bu kamplarda ideolojik eğitime ve baskılara maruz bırakılmaktadır. Bu kamplarda, çeşitli işkence yöntemleriyle insanların akıl sağlıklarını kaybetmelerine kadar varan sonuçlar ortaya çıkıyor.

Çinli yetkililer, kasıtlı olarak Müslümanların ibadetlerini boğmaya çalışıyor. Müslümanlar, helal gıda kurallarını ihlale zorlanıyor. Hükûmet, dükkân sahiplerine helal yiyeceklerle helal olmayanları karıştırmalarını emrediyor; gıdaların muhtevası hakkında soru soranlar tutuklanıyor.

2017 yılı Aralık ayında başlatılan bir uygulama da, iki ayda bir parti üyelerinin beş gün boyunca Müslüman (bazen Han) evlerinde kalarak ailelerin yaşantı ve fikirlerini gözlemlemeleri ve onlara millî marş söyletip komünizm propagandası yapmalarıdır. Böylece Müslümanların hayatı yalnız dışarıda değil evlerinde bile gözetlenmektedir.

Bütün bunlar, temel hakların alenen çiğnenmesi, mahremiyetin ayaklar altına alınmasıdır. Bu gerçekler karşısında genelde İslam dünyasının, özelde de Türkiye’nin yeterli tepkiyi verdiği söylenebilir mi? Ne gariptir ki, Türk kamuoyu, Uygur Türklerinin ABD, Almanya vb. devletler tarafından Çin’e karşı “kullanıldığı” gibi yargılarla, yapılan baskı ve zulme karşı kör ve sağır kalabiliyor.

Devletimiz elbette “gerçekçi politika”nın gereklerini yerine getirecek ama başka örneklerde gösterdiği tepkiyi, en azından belirli bir ölçüde niçin bu konuda göstermediğimiz, bir soru işaretidir. Kardeşlerimizin uğradığı zulüm, aile mahremiyetlerine karşı yapılan aleni ve alçakça saldırılar, dinî vecibelerini yerine getirmelerinin engellenmesi, çocukların ve kızların çeşitli yollarla asimile edilmesi planlı ve zamana yayılmış bir soykırımın tezahürleri değil de nedir?

Devletimizin, uygun diplomatik ve politik yöntem ve araçlar çerçevesinde bu meseleye azami önemi göstermesi elzemdir. Sivil toplum kuruluşları da konuyu gündemde tutmalı ve millî ve milletlerarası platformlarda bu meselenin halli için aktif çalışmalar yapmalıdır.

 

BEKA MESELESİ VE MİLLÎ TAVIRDOĞU TÜRKİSTAN’DA NELER OLUYOR?TÜRKLERDE MİLLET ŞUURUTÜRK MİLLETİNİN BÜYÜK EVLADI ATATÜRKADALET, LİYAKAT, İSTİŞAREMERHABAYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
ASIL KAVGA!
Osman KARA
Erdem EROL
FARK YARATMAK
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
TEMEL'İN,  "PİZUM EZANI" VE POLİTİKACILAR!
Mustafa GENÇ
Kadir GÜRKAN
Baş Döndüren Gelişmeler
Kadir GÜRKAN
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
GAZ
Prof Dr Yücel TANYERİ
Ergin KAHVECİ
NEDEN?
Ergin KAHVECİ
Nami Cem İYİGÜN
YENİLENEBİLİR ENERJİLER
Nami Cem İYİGÜN
Hasan Cem KESKİN
BAŞARIYA YOLCULUK
Hasan Cem KESKİN
M. Halistin KUKUL
İSA YUSUF ALPTEKİN ve DOĞU TÜRKİSTAN DÂVÂSI
M Halistin KUKUL
Birol BİRCAN
SAMKON'a sorular.
Birol BİRCAN
Hikmet KURADA
Yazdıklarının Tersini Söyleyen Fesli Kadir
Hikmet KURADA
Metin ATLI
BİRİNCİ FİNAL
Metin ATLI
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
Şakir DEMİRCİ
HAYDİ KADINLAR BELEDİYE MECLİSLERİNE
Şakir DEMİRCİ
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
SARIKAMIŞ'TA RUSLARA DEĞİL KIŞA YENİLDİK
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Embiya SANCAK
SAMSUNUM'DA SORUN YARATMADAN İYİ İŞLER YAPILSIN (II) GENE KONUMUZ GÜLSAN
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
MUHALİF KADIN OLMAK
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
SAMSUN VE FUARLAR 2
Doç Dr Yetkin BULUT
Kenan ERZURUMLU
Eski dostlara serzenişimdir!
Kenan ERZURUMLU
Kürşad GÜNDOĞDU
Fransız kalmak
Kürşad GÜNDOĞDU
Ahmet HAYVALI
ŞİRKETLER  -  BAĞIMSIZ  DENETİM  VE YAPTIRIMLAR (II)...
Ahmet HAYVALI
Gül TURAN
TRAFİK TERÖRÜ
Gül TURAN
Selçuk KAYA
Tarih hiçbir zaman ilk yarının liderini yazmaz..
Selçuk KAYA
Salim YILDIZ
Var ol sen Samsunspor
Salim YILDIZ
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Ender GÜR
LİDERLİK KEYFİ
Ender GÜR
Akın ÜNER
SAMSUNSPOR'UN ŞEREF'İ (I)
Akın ÜNER
Mehmet ÖZ
BEKA MESELESİ VE MİLLÎ TAVIR
Mehmet ÖZ
Fulya ZORLU
Çocuklarda Problemli Davranışlar
Fulya ZORLU
Ayhan HAMLI
DUMLU ŞEHİTLERİNE SELAM OLSUN...
Ayhan HAMLI
İlker Mutlu
Ne günler, ne haftalar...
İlker Mutlu
Ersin ERGE
HAS ŞİİRE GİDERKEN  
Ersin ERGE
Kenan ÖZTÜRK
Ayvacık'ta Doğa Evleri
Kenan ÖZTÜRK
Erdal AĞAR
İnsan Beyninden Yapay Zekâya II
Erdal AĞAR
Ceyhun DONBAY
Futbolda itici güç: Tribün
Ceyhun DONBAY
Naci ALTUNCU
SAMSUN'DA KADININ ADI YOK !!!
Naci ALTUNCU
Turgay SAAT
YALNIZ KALMAYA MAHKUMUZ
Turgay SAAT
Ömer PAMUK
NİCE YILLARA...
Ömer PAMUK
Cesur CEYLAN
MASKELER
Cesur CEYLAN
Cevdet YILMAZ
SAMSUN SEMT PAZARLARI
Cevdet YILMAZ
Mustafa ÖZBALCI
60. Ölüm Yıldönümünde YAHYA KEMAL BEYATLI
Mustafa ÖZBALCI
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Yavuz BAYRAM
Hangi Öğretmen?
Yavuz BAYRAM
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ
İbrahim TELLİOĞLU
OTKAYA MAĞARASINDA YAKILAN MUMLAR
İbrahim TELLİOĞLU
Zati ÜRER
EĞİTİM KÖYLERİ
Zati ÜRER
Kenan KAYIKÇI
Sporda Altyapı Sorunları
Kenan KAYIKÇI
Selamet ATLI
GOL YOLLARIMIZ SIKINTILI
Selamet ATLI
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL