YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Nami Cem İYİGÜN

GEZEGENİ SERİNLETMEK - 1

Saygıdeğer okuyucular;

Sizlerle geleceği konuşmak üzere davet edildiğim bu köşeden yaklaşık üç aydır çevre ve enerji konusunda çeşitli bilgi ve fikirlerimi paylaşıyorum. Küresel ısınmanın nedenleri ve sonuçlarını, fosil ve yenilenebilir enerji kaynaklarını, yapılanları, yapılması gerekenleri ve son olarak geçen hafta da ülkemizin bu denklemdeki yerini tartıştık. Enerji bahsini kapatıp geleceğin öteki gündemlerine geçmeden evvel, son bir önemli konu daha var. Enerji uygulamalarımızdan kaynaklanan küresel sıcaklık artışını yavaşlatmayı ve durdurmayı başardıktan sonra, mevcut artışı geriletmeyi ve böylece dünya iklimini radikal bir değişimden korumayı nasıl sağlayacağımız hakkında da mutlaka kafa yormamız gerekiyor. Bu, ısınmayı durdurma meselesine nispetle biraz daha uzak bir geleceğin olası uygulamalarına göz atmak anlamına geliyor, ama elbette günümüzün ve yakın geleceğin gelişmeleri ile doğrudan bağlantılı bir konu olarak bizi fazlasıyla ilgilendiriyor.

 

Dünya ülkeleri, atmosfere karbondioksit salınımını minimize ettiği ve yenilenebilir enerjiler çağına tam manasıyla adım attığında, muhtemelen o güne kadarki salınımların yol açtığı ortalama sıcaklık artışı 2°C ve belki biraz daha üzerini görmüş olacaktır. Bu, en iyimser senaryolarımızda bile kaçınılmaz olarak beklenen sonuçtur. Maalesef 2°C’lik sıcaklık artışını stabil hale getirmeyi başarsak dahi, başka hiçbir şey yapmadan oturup bekleyemeyecek ve yüzyıllar boyunca birikmiş olan sera gazları fazlalığından kurtulup atmosferdeki oranlarını sanayi öncesi döneme çekerek gezegeni yeniden serinletmenin yollarını aramaya da mecbur kalacağız.

 

Bu zorunluluğun basit bir sebebi var. Salınımları durdurmak yahut durma noktasında azaltmak, küresel sıcaklık artışını durdurmaya yetebilir, fakat geriletmeye yaramaz. İkinci bir aşama olarak, o ana kadar biriken fazlalık karbondioksit moleküllerinin de atmosferden temizlenmesi şarttır. Çünkü salınımların durdurulması sonrasında fazlalık arz eden karbondioksit moleküllerinin atmosferde kalma süresi, diğer deyişle doğal süreçlerle atmosferden temizlenme süresi aşağı yukarı 100-150 yıl arasında bir zaman gerektirmektedir. Oysa bu zamanın geçmesini öylece beklememiz mümkün değildir; o durumda küresel ısınmaya dair felaket senaryolarının çoğu yine gerçekleşecektir. Gezegende son birkaç yüz bin yıldır oturmuş olan dengeyi onarmak ve korumak için esas hedef, ortalama sıcaklıklardaki 2°C’lik artışın çok fazla beklemeden geriletilmeye başlanmasıdır.

 

Peki bu nasıl olacak? Gezegeni serinletmek, ilk duyuşta çok zor olmayan bir hedef gibi görünebilir. Gerçekte ısınmasını durdurmaktan bile çok daha zordur. Hatta bugünkü bilimsel ve teknolojik birikimimiz doğrultusunda konuşmak gerekirse, neredeyse imkansız bir projedir. Neyse ki yaşadığımız yüzyılın sonlarına doğru bunu başaracak yüksek teknolojilerimiz büyük ihtimalle elimizde bulunuyor olacak. 50 ila 100 yıl sonraki o dönem geldiğinde, gezegenimizi sanayi öncesi dönemin ortalama sıcaklıklarına kadar soğutmak amacıyla, yapay zeka, nanoteknoloji ve biyoteknoloji gibi alanlardan yükselecek envai çeşit inovasyondan destek alan geniş çaplı jeomühendislik projelerini peş peşe devreye sokuyor olacağız. Haftaya, geleceğe dair bu senaryolardan ve bu yüksek teknolojilerden bahsedeceğiz.

GEZEGENİ SERİNLETMEK - 1TÜRKİYE’NİN ENERJİ GELECEĞİSÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: ENERJİ DEPOLAMA VE ENERJİ İNTERNETİ"ÇEVRE DOSTU" DEĞİL, SADECE "KARBONSUZ"YENİLENEBİLİR ENERJİLERPARİS, TRUMP VE 2020 (II)PARİS, TRUMP VE 2020 (I)KARBON TİCARETİ VE KARBON BORSALARI - 2KARBON TİCARETİ VE KARBON BORSALARI-1KYOTO PROTOKOLÜ VE EMİSYONLARI KISMAYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
Kurtla kuzu masalından günümüze
Osman KARA
Erdem EROL
Kimse şaşırmasın
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
BREXİT YA DA TREXİT ANLAŞMASI
Mustafa GENÇ
Birol BİRCAN
Bafra’nın Kitapları
Birol BİRCAN
Naci ALTUNCU
TV PROGRAMLARI: SIĞ, SIRADAN VE YOZ.
Naci ALTUNCU
Hikmet KURADA
Ata'yı Samsun'a getiren Bandırma’nın Kaptanı unutuluyor!
Hikmet KURADA
Hasan Cem KESKİN
Serkan AYKUT yazılır, KRAL diye okunur
Hasan Cem KESKİN
Metin ATLI
ŞAMPİYONLUK İÇİN HAYDİ BİSMİLLAH…
Metin ATLI
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
1000 DOST
Prof Dr Yücel TANYERİ
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ? TOPLUMLARIN TEMEL GÜCÜ NEDİR?
Burhan UYAN
Şakir DEMİRCİ
HOŞGELDİN 19 MAYIS'IN 100. YILI
Şakir DEMİRCİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
BİZİM KÖYÜN ŞARKISI -2-
Doç Dr Yetkin BULUT
Cevdet YILMAZ
Doğurganlık Üzerinde Rol Oynayan Faktörler
Cevdet YILMAZ
Selçuk KAYA
Büyük olarak görevimizi yaptık...
Selçuk KAYA
Embiya SANCAK
POŞET
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
AŞKIN VE KAVGANIN ŞAİRİ
Alpaslan ÇEPNİ
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
HER YÖNÜYLE CEZA HUKUKUNDA AF MÜESSESESİ I
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Kürşad GÜNDOĞDU
"GEÇMİŞTEN GELECEĞE KURULAN KÖPRÜ" OSMANLI TÜRKÇESİ...
Kürşad GÜNDOĞDU
Ahmet HAYVALI
İNTERNET ORTAMINDA Kİ REKLAMLARA VERGİ GELİYOR
Ahmet HAYVALI
Kadir GÜRKAN
Taşın Altına Elini Koyma Zamanı
Kadir GÜRKAN
Kenan ERZURUMLU
Kur'an-ı Kerim ve diyalog: I
Kenan ERZURUMLU
Murat Sandıkçı
Samsun gerçekten spor kenti mi?
Murat Sandıkçı
Ayhan HAMLI
ŞEHİTLERİN EVLENMEMİŞ ÇALIŞMAYAN KIZ ÇOCUKLARI MAĞDUR EDİLMESİN...
Ayhan HAMLI
Fulya ZORLU
Disleksi Nedir? Disleksi Ne Değildir?
Fulya ZORLU
Yavuz BAYRAM
Sınav Kâğıtları Devlet Sırrı Mıdır?
Yavuz BAYRAM
Gül TURAN
SOKAKLAR BUZ GİBİ
Gül TURAN
İlker Mutlu
Samsun Sinema Topluluğu
İlker Mutlu
Nami Cem İYİGÜN
GEZEGENİ SERİNLETMEK - 1
Nami Cem İYİGÜN
Kenan ÖZTÜRK
Erikli'nin Direnen Su Değirmeni
Kenan ÖZTÜRK
M. Halistin KUKUL
KÜLTÜR BUHRANI YAŞIYORUZ
M Halistin KUKUL
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
ABD Türkler nazarındaki güvenilirliğini sıfırlamaktadır
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Mustafa ÖZBALCI
KÜLTÜR, DİL VE EĞİTİM
Mustafa ÖZBALCI
Ömer PAMUK
KİTAPLARIN DÜNYASINDA...
Ömer PAMUK
Akın ÜNER
EN GÜZEL SEÇİM ŞARKILARI
Akın ÜNER
Ersin ERGE
HAYATI EĞİTİM DERKEN
Ersin ERGE
Turgay SAAT
Abdullah Topaloğlu
Turgay SAAT
Ceyhun DONBAY
TRİBÜN TERÖRÜ
Ceyhun DONBAY
Kenan KAYIKÇI
ÇOCUKLARDA KUVVET GELİŞİMİ
Kenan KAYIKÇI
İbrahim TELLİOĞLU
NEDİR SAMSUN’UN BİZDEN ÇEKTİĞİ
İbrahim TELLİOĞLU
Ergin KAHVECİ
KENDİNE DÖN
Ergin KAHVECİ
Cesur CEYLAN
SON
Cesur CEYLAN
Mehmet ÖZ
Beka, Milliyetçilik ve Din
Mehmet ÖZ
Memduh ERKİN
KALKINMA,  TEKNOLOJİ VE TASARIM ÜZERİNE
Memduh ERKİN
Erdal AĞAR
Ayna Nöronlar
Erdal AĞAR
Selamet ATLI
KARARLAR ve HAMLELER KADERİMİZİ BELİRLER...
Selamet ATLI
Salim YILDIZ
Biz kaçtık onlar kovaladı
Salim YILDIZ
Ender GÜR
HAKEM KARARIYLA
Ender GÜR
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ