YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM

ADANA MUTABAKATI NEDEN GÜNDEME GETİRİLDİ

Türkiye ile Suriye arasında 21 sene önce imzalanan Adana Mutabakatı yeniden gündeme geldi. Suriye yönetiminin PKK ve uzantılarının kendi topraklarını kullanarak Türkiye'ye tehdit oluşturmasını önlemeyi amaçlayan ancak 2011'den bu yana fiilen uygulanamayan protokolü gündeme getiren isim ise Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin oldu. 23 Ocak günü Moskova'da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasında yapılan görüşme sorasında yapılan ortak basın toplantısında, Vladimir Putin’in Türkiye'nin YPG den kaynaklanan güvenlik kaygılarıyla ilgili konuşurken 1998 yılında yapılmış Türkiye-Suriye Adana Mutabakatını anımsatması görüşmelerin sürpriz konu başlığı olarak öne çıktı. Üstelik Putin'in bu anımsatmayı Türkiye ile ABD arasında yürütülen güvenli bölge görüşmelerinin sorulması üzerine yapması daha da anlamlı bulundu. Türkiye’nin PKK terör örgütüne verdiği destek nedeniyle Suriye ye yönelik askeri müdahale hazırlıklarına başlaması üzerine İran ve Mısırın arabuluculuğu ile 20 Ekim 1998 günü Adana'da bir araya gelen iki ülke heyetleri Adana Mutabakatını imzaladı. Türkiye adına Dışişleri Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Büyükelçi Uğur Ziyal ve Suriye adına Tümgeneral Adnan Badr al-Hasan'ın imza attığı Adana Mutabakatı, Öcalan'ın Suriye'nin dışında olduğu ve bir daha asla girmeyeceği, yurtdışındaki PKK unsurlarının Suriye'ye dönemeyeceği, ülke topraklarındaki PKK kamplarının bir daha kullanılmayacağı ve tutuklanan PKK üyelerinin listelerinin Türkiye'ye verilmesi taahhütlerini içeriyordu.

Mutabakat, Suriye tarafının kısa vadede yerine getireceği taahhütlerin yanı sıra iki ülkenin uzun vadeli terörle mücadele çerçevesini de çiziyordu:

  1. Suriye kendi topraklarından Türkiye'nin güvenlik ve istikrarını tehlikeye atacak eylemlere izin vermeyecek. Suriye, PKK'nın silah, lojistik ve mali destek sağlamasına ve propaganda faaliyetlerine izin vermeyecek.
  2. Suriye, PKK'yı terör örgütü olarak ilan etmiştir. Suriye, diğer terör örgütlerinin yanı sıra PKK ve uzantılarının topraklarındaki faaliyetlerini yasaklamıştır.
  3. Suriye, PKK'nın topraklarında eğitim kampı kurmasını ve ticari faaliyetlerde bulunmasını yasaklamıştır.
  4. Suriye, PKK üyelerinin transit yollarla üçüncü ülkelere gitmesine izin vermeyecektir.
  5. Suriye, PKK liderlerinin topraklarına girmesini engelleyecek ve gümrük yetkililerine bunun için talimat verecektir.

Aynı mutabakat, tarafların bu taahhütlerin yerine getirilmesini sağlamak ve gözlemek için bazı mekanizmalar kurmasını da sağlamaktaydı. İki ülkenin üst düzey güvenlik yetkilileri arasında doğrudan telefon hattı kurulması, diplomatik temsilciliklerde güvenlik işleri için özel temsilcilerin atanması bunlardan sadece birkaçını oluşturuyordu.

Maalesef bu mutabakata rağmen Suriye yönetimi PKK terör örgütüne yönelik doğrudan ve dolaylı destek vermeye devam etmiştir. ABD öncülüğündeki güçler DEAŞ terör örgütüne karşı yürütülen sözde mücadelede YPG/PKK örgütü ile işbirliği yapmış ve bu işbirliğini inatla sürdürmeye devam etmektedir. Ülkemizin güney sınırları boyunca denize çıkışı olan sözde Suriye Kürdistanı oluşturmaya yönelik bu işbirliği yapılan Fırat kalkanı ve Zeytin dalı harekatı ile şimdilik kısmen önlenmiştir. Bu aşamada ABD ve YPG/PKK’nın tıpkı Kuzey Irak bölgesel yönetimi gibi merkezi Rakka olan özerk bir Kürt bölgesi oluşturmaya çalışacağını değerlendiriyorum. Bugünlerde üzerinde çalışılan yeni Anayasa ya bu konuda yer vermek ve bunu Esed yönetimine ve Muhaliflere kabul ettirmek oldukça zor görünüyor.

Türkiye tarafından Fırat’ın doğusuna yönelik harekat hazırlığı yapılırken Sayın Putin neden Adana mutabakatını gündeme taşımıştır?

Rusya; Türkiye’nin uluslararası hukuktan kaynaklanan müdahale hakkını görmekle birlikte askeri müdahale dışında başka yolların aranması gerektiğini ve geçmişte olduğu gibi Suriye yönetimi ile diyalog kurulması gerektiğini dikte ettirmeye çalışmaktadır. Sözde büyük Kürdistan hedefine ulaşmak için İran, Irak, Suriye ve Türkiye topraklarında ara hedef olarak oluşturulmaya çalışılan Özerk Kürt bölgeleri düşünüldüğünde bu 4 ülke arasındaki işbirliği ve diyalog, ülkelerin toprak bütünlüğü ve sınırlarının değişmezliği bağlamında kurulmalı ve devam ettirilmelidir. Sadece Suriye ile yapılacak veya İran veya Irak ı dışarda bırakacak bir işbirliği PKK/PYD’nin dışarda kalan ülke topraklarında varlığını sürdürmesine yol açacaktır. Dört ülkenin PKK/YPG terör örgütüne yönelik yapılacak iş birliği sonunda ortak strateji belirlemesi ve uygulanmasının ülkelerin tamamının yararına olacağını ve örgüte vurulacak en büyük darbe olacağını değerlendiriyorum.

ADANA MUTABAKATI NEDEN GÜNDEME GETİRİLDİSADECE MEDENİYETLER ÇATIŞMASI DEĞİL MEDENİYET İÇİ ÇATIŞMACOĞRAFYA ÜLKELERİN KADERİDİRABD Türkler nazarındaki güvenilirliğini sıfırlamaktadır2018 YILINDA GÜVENLİK VE ASKERİ GÜCÜMÜZÜN GELDİĞİ NOKTAMÜNBİÇ VE FIRATIN DOĞUSUNA YAPILACAK OLAN HAREKATSARIKAMIŞ'TA RUSLARA DEĞİL KIŞA YENİLDİK ÖğretmenlerimizNEDEN DÜNYA SAVAŞIAtatürk'ü Diğer Liderlerden Ayıran Özellikler-3Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
İLKELER Mİ İLİŞKİLER Mİ?
Osman KARA
Erdem EROL
BİZİM EVİN BUZAĞI
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
"SENİN ADIN AH OLSUN!"
Mustafa GENÇ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
HAYIRLARA VESİLE OLSUN
Prof Dr Yücel TANYERİ
Embiya SANCAK
GÜLSAN VE ADAYLAR
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
İŞSİZLİK
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
GÜVENLİK
Doç Dr Yetkin BULUT
Memduh ERKİN
KALKINMA,  TEKNOLOJİ VE TASARIM  ÜZERİNE
Memduh ERKİN
Kadir GÜRKAN
BDI
Kadir GÜRKAN
Kürşad GÜNDOĞDU
İTİBAR SONADIR
Kürşad GÜNDOĞDU
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
DÜNYADA SAADETİ YAŞAYANLAR
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Kenan ERZURUMLU
Yeni nesil ülkücülere açık eleştiri…
Kenan ERZURUMLU
Ahmet HAYVALI
BAĞIMSIZ DENETİME TABİ OLMANIN KRİTERLERİ...
Ahmet HAYVALI
Salim YILDIZ
Bizi bu hallere düşürenler utansın
Salim YILDIZ
Selçuk KAYA
Taşdemir'in akıl oyunları...
Selçuk KAYA
Metin ATLI
ANKARA'DA ÖNEMLİ GALİBİYET
Metin ATLI
Ayhan HAMLI
ÇÖZÜM SÜRECİNDE ÖCALAN FOTOĞRAFLARINI SERVİS YAPANLARI UNUTMADIK...
Ayhan HAMLI
Ömer PAMUK
FARKINDALIK YARATMAK...
Ömer PAMUK
Akın ÜNER
OZAN ARİF'İ ANLAMAK...
Akın ÜNER
Cesur CEYLAN
SEVMEK ve SEVİLMEK
Cesur CEYLAN
Fulya ZORLU
3-6 Yaş Arası İtiraz Problemi
Fulya ZORLU
Gül TURAN
BENİM OYUM  ZİHNİ  ŞAHİN' E...
Gül TURAN
Ersin ERGE
AHA GELDİM GİDİYORUM
Ersin ERGE
Şakir DEMİRCİ
KARADENİZ KİTAP FUARI SAMSUN’A DEĞER KATIYOR
Şakir DEMİRCİ
Hasan Cem KESKİN
ASLA YALNIZ YÜRÜMEYECEKSİN
Hasan Cem KESKİN
Nami Cem İYİGÜN
İŞLERİN SONU
Nami Cem İYİGÜN
İlker Mutlu
İki oyuna gittim
İlker Mutlu
Kenan ÖZTÜRK
Ah şu hastaneler
Kenan ÖZTÜRK
M. Halistin KUKUL
MUSTAFA CEMİLOĞLU’NDAN ABDUREHİM HEYİT'E
M Halistin KUKUL
Naci ALTUNCU
Çocuklara, gençlere ve kadınlara sorsalar!
Naci ALTUNCU
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
Ergin KAHVECİ
TÜKETİM TOPLUMU
Ergin KAHVECİ
İbrahim TELLİOĞLU
AVRUPA'DAKİ TÜRK ALEYHTARLIĞININ TARİHİ ARKA PLANI
İbrahim TELLİOĞLU
Mehmet ÖZ
TARİHTEN GÜNÜMÜZE İFRAT-TEFRİT ÇIKMAZI
Mehmet ÖZ
Ender GÜR
YENİ BİR BAŞLANGIÇ OLSUN
Ender GÜR
Cevdet YILMAZ
TÜRKİYE'DE ŞEHİRLERİN YATAY BÜYÜMESİ MÜMKÜN MÜ?
Cevdet YILMAZ
Hikmet KURADA
KANSERİN HİÇ ŞAKASI YOK!..
Hikmet KURADA
Birol BİRCAN
Bafra’nın Dergileri
Birol BİRCAN
Yavuz BAYRAM
AKIL MI DUYGU MU ÜSTÜNDÜR?
Yavuz BAYRAM
Mustafa ÖZBALCI
DİL, DİLLER VE DİLİMİZ    
Mustafa ÖZBALCI
Murat Sandıkçı
İNSAN YENİLİNCE TÜKENMEZ, PES EDİNCE TÜKENİR...
Murat Sandıkçı
Turgay SAAT
MADALYALAR SAMSUN'A
Turgay SAAT
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
ADANA MUTABAKATI NEDEN GÜNDEME GETİRİLDİ
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Erdal AĞAR
İçimizdeki Şiddet
Erdal AĞAR
Ceyhun DONBAY
FUTBOL ŞEHRİ SAMSUN, TESİS FAKİRİ!
Ceyhun DONBAY
Kenan KAYIKÇI
ÇOCUKLARDA KUVVET GELİŞİMİ
Kenan KAYIKÇI
Selamet ATLI
KARARLAR ve HAMLELER KADERİMİZİ BELİRLER...
Selamet ATLI
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ