YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Cesur CEYLAN

HİPERAKTİVİTE TEDAVİSİNDE SOSYAL TERAPİ

Şu sıralar okul öncesi ve ilkokul çağındaki çocuklar için sıklıkla hiperaktivite şikayetiyle karşılaşıyoruz. Çoğunlukla hiperaktiviteye dikkat eksikliği de eşlik etmektedir. Konunun uzmanları tarafından dikkat eksikliği ve hiperaktivitenin bir davranış bozukluğu(!) olduğu belirtilmekle birlikte kesin sınırlarla ayrımının yapılmasının güç olduğu, tespiti için herhangi bir tıbbi, biyolojik veya hormanal belirtiler göstermediği de vurgulanmaktadır. Yöntem olarak ise bir öğretmen ve ebeveyn gözlem formu aracılığıyla alınan veriler üzerinden değerlendirme yapılarak ilaç tedavisine başlanmaktadır. 2014 yılı Sağlık Bakanlığı verilerine göre hiperakivite teşhisiyle çocuklarımıza 600 bin adet kırmızı reçete yazıldığı belirtilmektedir ki bu verinin üzerinden dört yıl geçmiş durumdadır. Kesin olarak tanılamakta güçlük çekilen bir davranış bozukluğu(!) için bu rakam size de fazla gelmiş olmalı diye düşünüyorum.

Şimdi yazacağım kısmı lütfen dikkatli okuyunuz“İlaç,dikkatin, konsantrasyonun artırılması ve dürtüsel davranışların azaltılmasına yardımcı olur. İlaç aşağıdaki tedavi programlarınınbir parçası olarak verilir: psikolojik, eğitimsel veSosyal Terapi.”

Lütfen bu kısmı da dikkatli okuyunuz:“İlaç, genellikle psikolojik, eğitimsel veSosyal Terapileri içeren tedavi programınınparçası olarak verilir.

Her iki ifade de hiperaktivite tedavisinde kullanılan farklı iki ilacın prospektüsünde yer almaktadır. Öncelikle dikkatinizi çekmek istediğim asıl kavram her iki ilaçta eğitsel, psikolojik ve sosyal terapi gibitemel tedavi yöntemlerinin“bir parçası” olduğu vurgusudur. Temel tedavi yöntemlerinin, psikolojik, eğitsel ve sosyal terapi olduğu anlaşılan hiperaktivite sorununun teşhisi ülkemizde son derece hızlı ve pratik yöntemlerle yapılırken hem bu ilaçları üreten hem de hiperaktivite olarak isimlendiren ülkeler ise kendi çocuklarında 3 ile 6 ay arasında değişen zaman dilimlerinde ancak bu teşhisi koyabilmektedirler. Evde, oyun alanlarında, okulda ve diğersosyal çevre içerisinde sosyal gözleme alınan çocuklar uzun değerlendirmelere tabi olmaktadırlar. Bu ülkeler tedavi için öncelikle çocuğun durumuna göre psikolojik, eğitsel vesosyal terapi yöntemlerinden birini uygulamakta, baş edilemediği takdirde ancak bu tedavi yöntemlerininbir parçası olarak söz konusu kırmızı reçeteli ilaçları kullanmaktadırlar.

Peki bizde neden uygulanmıyor bu yöntemler sorusunun cevabına gelirsek; sosyal çevre içinde çocuk ve/veya yetişkini sosyal gözlem yoluyla değerlendirmek bir sosyal çalışma yöntemidir. Ülkemizde sosyal hizmet eğitimi 1960’lı yıllara dayansada sosyal çalışma daha çok kamu eliyle dezavantajlı gruplara yoğunlaştığı için bu mesleğin bire bir destek, tedavi ve terapötik  işlevleri göz ardı edilmiştir.

Bir sosyal hizmet uzmanı olarak ben ne yapıyorum? Bilenler bilir 2014 yılında Samsun’da faaliyete geçirdiğimiz Mavi Toplum Aile ve Çocuk Derneği (Mavi Taç) sosyoekonomik düzeyi düşük aile ve çocuklaraücretsiz psikososyal terapi desteği sağlamaktadır. Bu destek multidisipliner olarak hekim, eğitimci, psikolog vesosyal hizmet uzmanlarınca verilmektedir. Haliyle tam da olması gerektiği gibi Mavi Taç gönüllü profesyonelleri bu ve benzeri şikayetleri mutlaka çocuğun içinde yaşadığı sosyal çevre içinde (sistem yaklaşımı) gözlemleyerek değerlendirmekte ve tüm ekip sorunu getiren aileye bütüncül yaklaşmaktadır. Çoğunlukla ailenin getirdiği sorunun altından çok basit nedenlerin çıktığına (izlediği çizgi film, oynadığı bilgisayar oyunu, kardeş kıskançlığı, sürekli benzer eleştirilere maruz kalma, yanlış ve tutarsız ebeveyn tutumları vs.) şahit olmaktayız. Tam bu sıradasosyal terapi müdahalesi ile anne ve babalarla davranış, iletişim, kaliteli zaman geçirme, çocuğun ihtiyaçlarını farketme, anlama, dinleme, empatik yaklaşım, yaratıcı oyunlar oynama, çocuğun ilgi alanlarını belirleme ve geliştirme gibi ailenin içinde yaşadığı sisteme göre çeşitlilik gösterecek yüzlerce beceri kazandırılması amacıyla belirli bir dizi progam sunulur.Sosyal hizmet lisans mezunlarının becerileri arasında olansosyal terapi müdahalesinin başka birçok psikososyal sorun alanında başarılı sonuçlar ortaya koyarak güçlenme sağladığı bilinmektedir ki zatensosyal terapi müdahalesisistem kuramından yola çıkarakgüçlendirme yaklaşımı ile sorunu getireninkendi kendine yeterli hale gelmesini amaçlamaktadır.

Aynı zamandasosyal terapi müdahalesinin çıkış noktası olansistem kuramınınbize söylediğisosyal gözlem becerisinden yola çıktığımızda önümüzde kocaman bir gerçek durmaktadır. Günümüzde çocuklar sokakta oyun oynayamıyor, site bahçelerindebir kaydırak iki salıncağa mahkum edilmiş durumdalar, ellerinde tablet günün çoğunu haraketsiz geçirmektedirler. Okulda ise mecburen sırasında oturan çocuk bulduğu her fırsatta tabiki de evde, okulda, misafirlikte ve her yerde son dereceenerjik ve dikkatsiz olacaktır. Siz olsaydınız ne yapardınız? Biliyor musunuz mevcut bu şartlarda çocuk olsaydınız çoğunuz hiperaktivite teşhisi alırdınız. Ama sizin şartlarınızdasek sek, uzun eşek, çelik çomak, kör ebe, yakar top, beş taş, mahalle maçı, yakalamacılık, kovboyculuk vs vardı değil mi? Hiperaktivite olmaya zaman bulamadınız, çünkü uykularınız son derece derin ve deliksizdi, çünküdoğal çocukluk enerjinizi sokakta bırakıyordunuz.

Son olarak; Dünya Sağlık Örgütünün sağlık tanımında geçtiği gibi, sağlık; “Bireyin bedenen, ruhen vesosyal yöndentam iyilik halidir.” O nedenlesistem kuramının temel olmazsa olmazısosyal gözlem becerisinigüçlendirme odaklı kullandığımzdasosyal terapi/tedavimüdahalesi yüzlerce psikososyal sorun alanında uygulanma husunda zorunluluk haline gelmiştir. Tıpkı gelişmiş ülkelerde olduğu gibi.

cesurceylan@gmail.com

 

 

SEVMEK ve SEVİLMEKHİPERAKTİVİTE TEDAVİSİNDE SOSYAL TERAPİKARNE HEDİYESİ(?)SONÇOCUĞUNUZDAN YENİ BİR "BİLDİRİM" VARMASKELERANLADIĞIN KADARDIR HAYATYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
İLKELER Mİ İLİŞKİLER Mİ?
Osman KARA
Erdem EROL
BİZİM EVİN BUZAĞI
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
"SENİN ADIN AH OLSUN!"
Mustafa GENÇ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
HAYIRLARA VESİLE OLSUN
Prof Dr Yücel TANYERİ
Embiya SANCAK
GÜLSAN VE ADAYLAR
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
İŞSİZLİK
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
GÜVENLİK
Doç Dr Yetkin BULUT
Memduh ERKİN
KALKINMA,  TEKNOLOJİ VE TASARIM  ÜZERİNE
Memduh ERKİN
Kadir GÜRKAN
BDI
Kadir GÜRKAN
Kürşad GÜNDOĞDU
İTİBAR SONADIR
Kürşad GÜNDOĞDU
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
DÜNYADA SAADETİ YAŞAYANLAR
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Kenan ERZURUMLU
Yeni nesil ülkücülere açık eleştiri…
Kenan ERZURUMLU
Ahmet HAYVALI
BAĞIMSIZ DENETİME TABİ OLMANIN KRİTERLERİ...
Ahmet HAYVALI
Salim YILDIZ
Bizi bu hallere düşürenler utansın
Salim YILDIZ
Selçuk KAYA
Taşdemir'in akıl oyunları...
Selçuk KAYA
Metin ATLI
ANKARA'DA ÖNEMLİ GALİBİYET
Metin ATLI
Ayhan HAMLI
ÇÖZÜM SÜRECİNDE ÖCALAN FOTOĞRAFLARINI SERVİS YAPANLARI UNUTMADIK...
Ayhan HAMLI
Ömer PAMUK
FARKINDALIK YARATMAK...
Ömer PAMUK
Akın ÜNER
OZAN ARİF'İ ANLAMAK...
Akın ÜNER
Cesur CEYLAN
SEVMEK ve SEVİLMEK
Cesur CEYLAN
Fulya ZORLU
3-6 Yaş Arası İtiraz Problemi
Fulya ZORLU
Gül TURAN
BENİM OYUM  ZİHNİ  ŞAHİN' E...
Gül TURAN
Ersin ERGE
AHA GELDİM GİDİYORUM
Ersin ERGE
Şakir DEMİRCİ
KARADENİZ KİTAP FUARI SAMSUN’A DEĞER KATIYOR
Şakir DEMİRCİ
Hasan Cem KESKİN
ASLA YALNIZ YÜRÜMEYECEKSİN
Hasan Cem KESKİN
Nami Cem İYİGÜN
İŞLERİN SONU
Nami Cem İYİGÜN
İlker Mutlu
İki oyuna gittim
İlker Mutlu
Kenan ÖZTÜRK
Ah şu hastaneler
Kenan ÖZTÜRK
M. Halistin KUKUL
MUSTAFA CEMİLOĞLU’NDAN ABDUREHİM HEYİT'E
M Halistin KUKUL
Naci ALTUNCU
Çocuklara, gençlere ve kadınlara sorsalar!
Naci ALTUNCU
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
Ergin KAHVECİ
TÜKETİM TOPLUMU
Ergin KAHVECİ
İbrahim TELLİOĞLU
AVRUPA'DAKİ TÜRK ALEYHTARLIĞININ TARİHİ ARKA PLANI
İbrahim TELLİOĞLU
Mehmet ÖZ
TARİHTEN GÜNÜMÜZE İFRAT-TEFRİT ÇIKMAZI
Mehmet ÖZ
Ender GÜR
YENİ BİR BAŞLANGIÇ OLSUN
Ender GÜR
Cevdet YILMAZ
TÜRKİYE'DE ŞEHİRLERİN YATAY BÜYÜMESİ MÜMKÜN MÜ?
Cevdet YILMAZ
Hikmet KURADA
KANSERİN HİÇ ŞAKASI YOK!..
Hikmet KURADA
Birol BİRCAN
Bafra’nın Dergileri
Birol BİRCAN
Yavuz BAYRAM
AKIL MI DUYGU MU ÜSTÜNDÜR?
Yavuz BAYRAM
Mustafa ÖZBALCI
DİL, DİLLER VE DİLİMİZ    
Mustafa ÖZBALCI
Murat Sandıkçı
İNSAN YENİLİNCE TÜKENMEZ, PES EDİNCE TÜKENİR...
Murat Sandıkçı
Turgay SAAT
MADALYALAR SAMSUN'A
Turgay SAAT
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
ADANA MUTABAKATI NEDEN GÜNDEME GETİRİLDİ
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Erdal AĞAR
İçimizdeki Şiddet
Erdal AĞAR
Ceyhun DONBAY
FUTBOL ŞEHRİ SAMSUN, TESİS FAKİRİ!
Ceyhun DONBAY
Kenan KAYIKÇI
ÇOCUKLARDA KUVVET GELİŞİMİ
Kenan KAYIKÇI
Selamet ATLI
KARARLAR ve HAMLELER KADERİMİZİ BELİRLER...
Selamet ATLI
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ