YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Nami Cem İYİGÜN

İŞLERİN SONU

Sanal âlemin en büyük video paylaşım platformu YouTube, 2007'de Google tarafından 1.65 milyar dolara satın alındı. O sırada şirkette sadece 65 kişi çalışıyordu; yani şirketin satış bedeli, çalışan başına 25 milyon dolar ediyordu. 2012’nin Nisan ayında Facebook, fotoğraf paylaşım uygulaması Instagram'ı 1 milyar dolara satın aldı. Instagram’ın şirket bünyesinde 13 kişi çalışıyordu ve satış bedeli çalışan başına 77 milyon dolara denk geliyordu. 2014 Şubat’ında ise, bu kez mobil mesajlaşma uygulaması WhatsApp 19 milyar dolara Facebook’a satıldı. WhatsApp'ta 55 kişi çalışıyordu ve ödenen bedel, çalışan başına 345 milyon dolardı. Şirketlerin çalışan başına değerindeki bu inanılmaz artış, hızlanan bilgi ve iletişim teknolojilerinin küçücük bir iş gücüyle nasıl büyük değerler ve kârlar yaratabileceğine işaret ediyor. Elbette hızlanan teknoloji ile istihdam arasındaki ilişkinin ne yönde bir değişimi dayatmakta olduğunu da aynı tablodan çıkarsamak mümkündür. İleri teknoloji, dev şirket değerleri yaratır, verimliliği artırır ve ekonomik büyümeyi ivmelendirirken, işgücüne olan ihtiyacı her geçen gün biraz daha azaltmaktadır.

Bu olgu, sadece bilgi teknolojileri sektöründe değil, üretim, hizmet ve diğer sektörleri de kapsayan çok daha geniş bir çerçevede kendini hissettiriyor. Tarihte defalarca istihdama teknoloji kaynaklı darbeler vuruldu ve her defasında geçici bunalımların akabinde küresel işsizlik oranları belli bir dengeye tekrar oturabildi. Tarım döneminden sanayi dönemine geçişte işsiz kalan çiftçilerin fabrika işçilerine dönüşmesi gibi, bilgisayarlar ve otomasyon iş gücünü devraldıkça da insanlar üretim sektörlerinden hizmet sektörlerine kayarak gelirlerini koruyabildi. Fakat bu sefer durum farklı. Günümüzde işleri insanların elinden alan yazılım ve makineler, bir tür makine zekasına sahip olan, karar alan, birbiriyle etkileşebilen, esnek, hızlı ve adaptasyon yetisi yüksek sistemler olduklarından, devraldıkları işlere karşılık yaratılan yeni insan işlerini de kısa sürede devralabilecek potansiyele sahipler. Tarihte ilk defa makinelere kaptırılan işler karşısında insanlar için yaratılan işlerin oranı düşüş gösteriyor ve üretimden hizmete her sektör hızla insansızlaşacağa benziyor. Diğer deyişle işlerin sonu geliyor.       

Her geçen yıl, daha fazla sayıda iş ve meslek dalı, “Endüstri 4.0” olarak adlandırılan belli bir konsept uyarınca otomasyon dalgasının etkisi altına girmekte. Siz şu an bu satırları okurken ABD’nin, Almanya’nın yahut Japonya’nın pek çok eyalet ve kentlerinde karanlık fabrikalar faaliyet gösteriyor. Üretim hatlarında bir tek insan çalışmadığı ve tüm işi ışığa ihtiyaç duymaksızın gece gündüz durmadan çalışabilen endüstriyel robotlar yaptığı için fabrikalarda artık ışık yanmıyor. Tekstil ürünlerini bilgisayarla kontrol edilen otomatik dikiş makineleri dikiyor. Bir gün içinde koca binalar inşa edebilen büyük ölçekli üç boyutlu yazıcılar yavaş yavaş inşaat işçilerinin yerini alıyor. Tarımda meyve toplama gibi bugüne kadar insan elinin duyarlılığını gerektiren hassas işler dahi tümüyle makinelerle yapılabilir duruma geldi.

Üretim sektörü ile birlikte hizmet sektörü de otomasyon furyasından nasibini alıyor. Artık anket şirketlerinin yerini Facebook istatistikleri, reklamcıların yerini Google algoritmaları, gazetelerin yerini Twitter ve Youtube akışları, sekreterlerin yerini sanal asistanlar, çağrı merkezlerindeki insanların yerini chatbot’lar, banka memurlarının yerini atm'ler ve aplikasyonlar dolduruyor. Androidlerin garsonluk yaptığı restoranlar ya da temizlikçi robotların paspasladığı havaalanları çoktandır bilimkurgu olmaktan çıkıp gerçek hayata adım atmış bulunuyor. Amerika’da, Avrupa’da ve Asya’da robot bakıcıların istihdam edildiği yaşlı bakımevleri açılıyor. Alışverişinizi yaptıktan ve ödemeniz cep telefonunuzdaki sensörler tarafından otomatik olarak gerçekleştirildikten sonra tek bir insanla bile muhatap olmadan çıkıp gidebildiğiniz insansız süpermarketler dünyanın dört bir tarafında çoğalmaya başladı. Eğer California gibi bir yerde yaşıyorsanız internetten verdiğiniz bir siparişin elinize ulaşması için günlerce bir insan kuryeyi beklemenize gerek yok, paketiniz kısa sürede bir drone tarafından evinizin bahçesine bırakılabilir. Bugün California veya Tokyo gibi dünyanın gelişmiş ülkelerinin büyük ve zengin kentlerinden başlayan bu köklü değişim dalgası, kısa bir zaman zarfında dünyanın hemen tüm kentlerinde sıradanlaşacaktır.

Yakın bir gelecekte otonom arabalar, uçaklar, trenler ve gemilerin yaygınlaşmasıyla milyonlarca şoför, pilot, makinist ve kaptan işini kaybedecektir. Tabii yakıt istasyonlarındaki pompacılardan trafik polislerine ve hava kontrol kulelerinde görevli insanlardan demiryolları görevlilerine değin bir yığın başka çalışan grubu da onlarla aynı akıbeti paylaşmak zorunda kalacaktır. Doktorlar, avukatlar ya da muhasebeciler gibi “beyaz yakalı” olarak tabir edilen ve geniş bir karar alma, yaratıcılık ve empati yeteneği ile iş gören kişilerin bahse konu dönüşümden çok fazla etkilenmeyeceği sanılıyorsa burada da büyük bir yanılgı vardır.  Çünkü insan doktorlardan çok daha başarılı yüzdelik oranlarla teşhis koyabilen ya da insan avukatlardan çok daha hızlı ve doğru şekilde dava sonucu tahmininde bulunabilen yapay zekâ tabanlı uzman sistemler şimdiden hayata geçirilmiştir. Askerler, polisler ve diğer kolluk birimlerinin işleri de kesinlikle güvende değildir. Sınır kapılarında devriye gezmesi için tasarlanan askeri robotların, insansız hava araçlarının, otonom silahların, gelişmiş kamera sistemlerinin, yüz tanıma programlarının, uyduların ve daha nice teknolojinin gelişimine tanıklık ettiğimiz günümüzden yakın geleceğe doğru biraz dikkatli bir bakış bile, tüm bu mesleklerin kolayca insansız hale getirilebileceğini görmek için yeterli olacaktır. Haftaya devam…

 

FARKLI UYGULAMALAR VE BÜTÇELENDİRME MESELESİEVRENSEL TEMEL GELİRÜÇ GÖRÜŞİNSAN-MAKİNE YARIŞIİSTİHDAMDA BÜYÜK DÖNÜŞÜMİŞLERİN SONUİNSAN - TEKNOLOJİ - İŞUFAK BİR ESGEZEGENİ SERİNLETMEK-3 VE SONGEZEGENİ SERİNLETMEK - 2Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
21 MART'IN ANLAMI
Osman KARA
Erdem EROL
HASTANEYE GİDİN
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
"DOSTLAR BENİ HATIRLASIN"
Mustafa GENÇ
GÜNDEMLİK
GÜNDEMLİK
GÜNDEMLİK
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
YÜK
Prof Dr Yücel TANYERİ
Cevdet YILMAZ
Su (Şirketi) Savaşları
Cevdet YILMAZ
Kenan ÖZTÜRK
Teşekkürler TİKDAK
Kenan ÖZTÜRK
Nami Cem İYİGÜN
FARKLI UYGULAMALAR VE BÜTÇELENDİRME MESELESİ
Nami Cem İYİGÜN
Birol BİRCAN
Titanic'ten kutulan Türk.
Birol BİRCAN
Naci ALTUNCU
CHP'NİN GELECEKLE İLGİLİ VİZYONU ? ( 3 )
Naci ALTUNCU
Doç. Dr. Yetkin BULUT
DİKKAT EKONOMİSİ
Doç Dr Yetkin BULUT
Burhan UYAN
ESNEK BEYİNLİLERDEN MİSİNİZ?
Burhan UYAN
Şakir DEMİRCİ
YARIN DÜNYA ŞİİR GÜNÜ
Şakir DEMİRCİ
Mustafa ÖZBALCI
KÜLTÜR, SANAT VE TOPLUM
Mustafa ÖZBALCI
Ergin KAHVECİ
MEVZU GELİP ÜRETİME KİLİTLENİNCE...
Ergin KAHVECİ
Embiya SANCAK
"MUSTAFA EZBER BOZDU"
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
NEVRUZ
Alpaslan ÇEPNİ
Kadir GÜRKAN
Neden Olmuyor ?...
Kadir GÜRKAN
Kenan ERZURUMLU
Camiler, Vaizler, İmamlar: II
Kenan ERZURUMLU
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
ÜMİT VAR, ÜMİTVARIZ...
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Kürşad GÜNDOĞDU
DEĞER Mİ?
Kürşad GÜNDOĞDU
Salim YILDIZ
Öldük öldük dirildik
Salim YILDIZ
Selçuk KAYA
12. adam, Okan'a merdiven oldu...
Selçuk KAYA
Metin ATLI
BU MAÇIN TARİFİ YOK
Metin ATLI
Ender GÜR
AHLARLA VAHLARLA KAZANMAK
Ender GÜR
Gül TURAN
PATLICAN  DEYİP DE GEÇME
Gül TURAN
Ayhan HAMLI
18 MART BÜYÜK GÜN...
Ayhan HAMLI
Akın ÜNER
SAMSUN, OTOPARK, PARKOMAT...
Akın ÜNER
Hasan Cem KESKİN
İNANCIN, SİLAHINDIR
Hasan Cem KESKİN
İlker Mutlu
Samsun'dan bir Menderes Samancılar Geçti
İlker Mutlu
Ersin ERGE
KUVAYI MİLLİYE DERKEN
Ersin ERGE
Erdal AĞAR
Uyku Kalitesi
Erdal AĞAR
Hikmet KURADA
AŞIK  VEYSEL’DEN, ''ATATÜRK’E AĞIT!..''
Hikmet KURADA
Mehmet ÖZ
İBN HALDUN’A GÖRE İKTİDAR VE DEVLET
Mehmet ÖZ
Kenan KAYIKÇI
BÜYÜK KAPTANLAR
Kenan KAYIKÇI
M. Halistin KUKUL
Kabûlünün 98. Yılında:TÜRK İSTİKLÂL MARŞI: BİR EDEBÎ ŞAHESER
M Halistin KUKUL
Ahmet HAYVALI
KDV UYGULAMA TEBLİĞLERİNDE DEĞİŞİKLİKLER YAPILIYOR...
Ahmet HAYVALI
Ömer PAMUK
AMACA UYGUN YAŞAMAK...
Ömer PAMUK
Osman ZÜMRÜT
KADIN HAKLARI-İNSAN HAKLARI (3)
Osman ZÜMRÜT
Cesur CEYLAN
BİLMİYORUM
Cesur CEYLAN
Yavuz BAYRAM
28 ŞUBAT'IN YÜZLERİ!.. (Dünden Devam)
Yavuz BAYRAM
İbrahim TELLİOĞLU
TARİHTE TÜRK İZİ II: KÜLTÜREL İZ
İbrahim TELLİOĞLU
Memduh ERKİN
YENİLİKLER      
Memduh ERKİN
Fulya ZORLU
3-6 Yaş Arası İtiraz Problemi
Fulya ZORLU
Murat Sandıkçı
İNSAN YENİLİNCE TÜKENMEZ, PES EDİNCE TÜKENİR...
Murat Sandıkçı
Turgay SAAT
MADALYALAR SAMSUN'A
Turgay SAAT
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
ADANA MUTABAKATI NEDEN GÜNDEME GETİRİLDİ
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Selamet ATLI
KARARLAR ve HAMLELER KADERİMİZİ BELİRLER...
Selamet ATLI
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ