YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Yavuz BAYRAM

TÜRKÇENİN YÜZSÜZLERİ!..

Söz Türkçeye gelince, herkes dilimizin güzelliğinden ve değerinden dem vurur da iş Türkçeyi doğru kullanmaya gelince ne duyarlılık kalır ne Türkçe sevgisi. Türkçeyle ilgili tartışmalar yıllardır değil, on yıllardır değil, yüz yıllardır süregelmektedir.

 

Yaygın kanaat ve somut göstergeler, Türkçeyle ilgili duyarlılığın Göktürk Âbideleri’ne kadar uzandığını göstermektedir. Sonraki dönemlerde Kaşgarlı Mahmud, Yunus Emre, Âşık Paşa, Ali Şîr Nevâyî, Necâtî ve Nedîm gibi isimlerden Nâmık Kemal, Muallim Nâcî, Mehmed Emin, Ziya Gökalp, Ahmed Hâşim ve Yahya Kemal gibi isimlere kadar birçok şair ve yazarın Türkçeyle ilgili duyarlılıklarına şahit olunur.

 

Günümüzde de şairinden yazarına, sanatçısından siyasetçisine, işçisinden memuruna kadar herkeste bir dil bilinci var gibidir. Bu amaçla toplantılar yapılır, programlar düzenlenir, televizyonlarda tartışmalar gerçekleştirilir, yazılar yazılır, şiirler okunur.

 

Görünürde toplumsal bir bilinç ve uzlaşı vardır; lâkin ne gerçek bir bilinçten ne de gerçek bir uzlaşıdan söz edilmesi mümkündür. Hemen her konuda olduğu gibi Türkçe konusunda da bir taraftan ifrat-tefrit ölçüsüzlüğüyle bir taraftan da samimiyetsizlik çıkmazıyla karşı karşıyayız.

 

Her fırsatta sözün arasına birkaç İngilizce kelime yerleştirme görgüsüzlüğü de Türkçedeki bütün İngilizce kelimelere karşı düşmanlık göstermek saplantısı da söz konusu ifrat-tefrit ölçüsüzlüğü bağlamında değerlendirilebilir. Samimiyetsizlik çıkmazı için de cahil aydınlarımız ve okumaz yazar sanat erbabımız örnek gösterilebilir.

 

Elbette böyle düşünmek için başka gerekçelerimiz de vardır. Söz gelimi Türkçenin en doğru kullanımı için örnek oluşturması beklenen kitaplara bakalım. Hani kendimiz okumadığımız hâlde çocuklara sürekli okumaları için teşvikte bulunduğumuz kitaplar.

 

Türkçe bilinci açısından kitapların önemi inkâr edilemez. Bununla birlikte kitapların Türkçe bilinci bağlamında olumlu katkıları kadar olumsuz etkenleri de barındırdığı gözden kaçırılmamalıdır. Ne yazık ki Türkçenin güzelliklerinden uzak, Türkçenin en temel ilkelerinin bile çiğnendiği kitapların sayısı tahminlerin çok ötesindedir.

 

Örnek için çocuklarımız ve gençlerimiz için hazırlanmış ders kitaplarına ve okuma kitaplarına bakmak yeterlidir. Küçük bir bölümü dışında, öğrencilere örnek oluşturması beklenen bu kitaplarda yazım yanlışlarından, noktalama yanlışlarına, anlatım bozukluklarına kadar pek çok yanlışın tespit edilmesi mümkündür. Elbette böyle kitaplardan küçük büyük herkes uzak durmalıdır. Zira kanaatimce bunlar, okunmayı hak etmeyen kitaplardır. Özenle ve özveriyle hazırlanmış kitapları tabii ki bu değerlendirmelerin dışında tutuyorum.

 

Yanlışın kitapta olması korkunçtur. Çünkü okuyanına örnek teşkil etmekte; yazılı bir belge olarak görüldüğünden, kitaptaki yanlış zihinlere doğruymuş gibi yerleşmektedir. Kanaatimce kitapların basımdan önce yazım, noktalama ve anlatım gibi hususlar açısından, nitelikli bir değerlendirmeye tâbi tutulmaları zorunludur. Bu arada nitelikli bir değerlendirmenin ancak nitelikli okurlarca yapılabileceği de unutulmamalıdır.

 

Diğer taraftan Türkçe konusunda hâlâ tartışmalı olan ayrıntılar olduğu da bir gerçektir. Özellikle bazı kelimelerin bitişik mi ayrı mı yazılacağı noktasında tereddütler ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca ne kadar özen gösterilirse gösterilsin her metinde birtakım ufak tefek yanlışların bulunabileceği de bir gerçektir. Sorun, istisna düzeyindeki yanlışlarda değil; istikrarlı yanlışlardadır.

 

Şüphesiz her yerde olduğu gibi bu noktada da insaflı, tutarlı ve gerçekçi olunmalıdır. Özellikle anlamı ve amacı etkilemeyen gözden kaçırıldığı belli küçük yanlışlara takılıp kalmak, gerçek hedefimizin ve Türkçe duyarlılığımızın sorgulanmasına sebep olacaktır. Benim görüşüme göre Türkçe bilincinin ve Türkçe sevgisinin en geçerli ölçüsü, onu doğru ve güzel kullanmak olabilir.

 

Anlatım bozukluğu, yazım ve noktalama yanlışları gibi olumsuz örneklere resmî yazılarda, tabelalarda, reklam metinlerinde, gazetelerde, dergilerde, sosyal medyada sıklıkla rastlanmaktadır. İşin kötü yanı, söz konusu yanlışların bir süre sonra olağan hâle gelmesi ve artık görmezden gelinmeye; dahası küçümsenmeye başlanmasıdır.

 

Bizzat yaptığım araştırmalar;bağlaç olarak kullanılan “de” ve “da”nın ayrı yazımı, “ki”nin yazımı, kesme işaretinin kullanımı, uzatma/inceltme işaretinin kullanımı, soru ekinin ayrı yazımı, kelimelerin doğru yazılması gibi hususlardaki yanlışların çok yaygın olduğunu göstermektedir. Bunların yanında anlatım bozukluğu barındıran cümlelerin kullanımı da oldukça yaygındır.

 

Dil, mademki en yaygın iletişim aracıdır; o hâlde dilin doğru kullanılmaması, en azından toplumsal anlamda iletişim sorunlarının yaşanmasına sebep olacaktır. Sağlıklı iletişim, aileden topluma kadar sosyal huzur ortamının sağlanması bağlamında önemli ve değerlidir. Sağlıklı iletişimin yolu da Türkçenin doğru ve güzel kullanılmasından geçer.

 

Şu hâlde Türkçeye saygı gösterilmesi ve Türkçe bilincinin gelişmesini arzu edenler, önce bizzat kendileri Türkçeye saygı göstermeli ve Türkçeyi bilinçli kullanmalıdırlar. Bu yükümlülük, öğretmenlerimizden siyasetçilerimize, sanatçılarımızdan devlet memurlarına kadar herkese aittir. Konuşurken veya yazarken Türkçenin temel ilkelerine karşı duyarsız kalanların Türkçe konusunda en azından fetva vermemeleri ve sessiz kalmaları beklenir.

 

Türkçeye İngilizceye gösterildiği kadar özen gösterilmesi bizim için yeterlidir. Bu bağlamda ÖSYM tarafından yabancı dil seviye belirleme sınavları gibi belirli aralıklarla “Türkçe Seviye Belirleme Sınavları”nın yapılması ve sonuçlarının başta memurluğa atanma ve görevde yükselme gibi hususlar olmak üzere, ciddiyetle değerlendirilmesi pek isabetli ve yararlı olacaktır.

28 ŞUBAT'IN YÜZLERİ!.. (Dünden Devam)28 ŞUBAT'IN YÜZLERİ!..TÜRKÇENİN YÜZSÜZLERİ!..AKIL MI DUYGU MU ÜSTÜNDÜR?HAYATI ISKALAMAKSınav Kâğıtları Devlet Sırrı Mıdır?Sanat(çın)ın İhanetiHangi Öğretmen?Hangi Öğretmen?Fizik Ötesi Şiddet!..Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
21 MART'IN ANLAMI
Osman KARA
Erdem EROL
HASTANEYE GİDİN
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
"DOSTLAR BENİ HATIRLASIN"
Mustafa GENÇ
GÜNDEMLİK
GÜNDEMLİK
GÜNDEMLİK
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
YÜK
Prof Dr Yücel TANYERİ
Cevdet YILMAZ
Su (Şirketi) Savaşları
Cevdet YILMAZ
Kenan ÖZTÜRK
Teşekkürler TİKDAK
Kenan ÖZTÜRK
Nami Cem İYİGÜN
FARKLI UYGULAMALAR VE BÜTÇELENDİRME MESELESİ
Nami Cem İYİGÜN
Birol BİRCAN
Titanic'ten kutulan Türk.
Birol BİRCAN
Naci ALTUNCU
CHP'NİN GELECEKLE İLGİLİ VİZYONU ? ( 3 )
Naci ALTUNCU
Doç. Dr. Yetkin BULUT
DİKKAT EKONOMİSİ
Doç Dr Yetkin BULUT
Burhan UYAN
ESNEK BEYİNLİLERDEN MİSİNİZ?
Burhan UYAN
Şakir DEMİRCİ
YARIN DÜNYA ŞİİR GÜNÜ
Şakir DEMİRCİ
Mustafa ÖZBALCI
KÜLTÜR, SANAT VE TOPLUM
Mustafa ÖZBALCI
Ergin KAHVECİ
MEVZU GELİP ÜRETİME KİLİTLENİNCE...
Ergin KAHVECİ
Embiya SANCAK
"MUSTAFA EZBER BOZDU"
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
NEVRUZ
Alpaslan ÇEPNİ
Kadir GÜRKAN
Neden Olmuyor ?...
Kadir GÜRKAN
Kenan ERZURUMLU
Camiler, Vaizler, İmamlar: II
Kenan ERZURUMLU
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
ÜMİT VAR, ÜMİTVARIZ...
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Kürşad GÜNDOĞDU
DEĞER Mİ?
Kürşad GÜNDOĞDU
Salim YILDIZ
Öldük öldük dirildik
Salim YILDIZ
Selçuk KAYA
12. adam, Okan'a merdiven oldu...
Selçuk KAYA
Metin ATLI
BU MAÇIN TARİFİ YOK
Metin ATLI
Ender GÜR
AHLARLA VAHLARLA KAZANMAK
Ender GÜR
Gül TURAN
PATLICAN  DEYİP DE GEÇME
Gül TURAN
Ayhan HAMLI
18 MART BÜYÜK GÜN...
Ayhan HAMLI
Akın ÜNER
SAMSUN, OTOPARK, PARKOMAT...
Akın ÜNER
Hasan Cem KESKİN
İNANCIN, SİLAHINDIR
Hasan Cem KESKİN
İlker Mutlu
Samsun'dan bir Menderes Samancılar Geçti
İlker Mutlu
Ersin ERGE
KUVAYI MİLLİYE DERKEN
Ersin ERGE
Erdal AĞAR
Uyku Kalitesi
Erdal AĞAR
Hikmet KURADA
AŞIK  VEYSEL’DEN, ''ATATÜRK’E AĞIT!..''
Hikmet KURADA
Mehmet ÖZ
İBN HALDUN’A GÖRE İKTİDAR VE DEVLET
Mehmet ÖZ
Kenan KAYIKÇI
BÜYÜK KAPTANLAR
Kenan KAYIKÇI
M. Halistin KUKUL
Kabûlünün 98. Yılında:TÜRK İSTİKLÂL MARŞI: BİR EDEBÎ ŞAHESER
M Halistin KUKUL
Ahmet HAYVALI
KDV UYGULAMA TEBLİĞLERİNDE DEĞİŞİKLİKLER YAPILIYOR...
Ahmet HAYVALI
Ömer PAMUK
AMACA UYGUN YAŞAMAK...
Ömer PAMUK
Osman ZÜMRÜT
KADIN HAKLARI-İNSAN HAKLARI (3)
Osman ZÜMRÜT
Cesur CEYLAN
BİLMİYORUM
Cesur CEYLAN
Yavuz BAYRAM
28 ŞUBAT'IN YÜZLERİ!.. (Dünden Devam)
Yavuz BAYRAM
İbrahim TELLİOĞLU
TARİHTE TÜRK İZİ II: KÜLTÜREL İZ
İbrahim TELLİOĞLU
Memduh ERKİN
YENİLİKLER      
Memduh ERKİN
Fulya ZORLU
3-6 Yaş Arası İtiraz Problemi
Fulya ZORLU
Murat Sandıkçı
İNSAN YENİLİNCE TÜKENMEZ, PES EDİNCE TÜKENİR...
Murat Sandıkçı
Turgay SAAT
MADALYALAR SAMSUN'A
Turgay SAAT
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
ADANA MUTABAKATI NEDEN GÜNDEME GETİRİLDİ
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Selamet ATLI
KARARLAR ve HAMLELER KADERİMİZİ BELİRLER...
Selamet ATLI
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ