YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Prof. Dr. Osman DEMİR

DÖVİZ KURLARINDAKİ ARTIŞ NİÇİN DURDURULAMIYOR?

Merhaba değerli okuyucularım.

Bugün sizinle bu köşedeki ilk yazımı paylaşıyorum. İnşallah bundan sonra Cuma günleri özellikle ekonomi alanındaki düşüncelerimi sizlerle paylaşma fırsatı bulacağım. Sizlerden gelen eleştiriler ve yorumlarla gelecek yazıların daha faydalı olacağını ve seviyeli bir dille birlikte fikirlerimizi paylaşmanın mutluluğunu yaşayacağımızı düşünüyorum.

Bugün sizlerle Türkiye’nin temel bir sorunu olan döviz kurlarının niçin sürekli artmakta olduğunu, döviz kurlarındaki artışın niçin durdurulamadığını konuşalım istedim.

Türkiye Cumhuriyeti kurulduğundan beri döviz kurlarındaki artış maalesef durdurulamıyor. 1950 yılında bir dolar 2,8 Türk Lirası (1$=2,8TL) olan dolar kuru 2004 yılı Aralık ayında bir dolar bir milyon 350 bin TL’ye (1$=1.350.000TL) çıkmıştı.

Yabancı paralar karşısındaki paramızın pul olmuşluğunun utancını daha fazla yaşamamak için paramızdan altı sıfır atmış, 2005 yılı Ocak ayı itibariyle bir dolar 1,3 TL’ye karşı gelecek şekilde yeni dolar kuru oluşmuştu.

Artık bizim de değerli bir paramız olduğu için sevinebilirdik. Ancak zaman içinde döviz kuru artmaya devam etti ve bugün bir dolar 6 TL’yi aştı. Geçmişte paramızın yabancı paralar karşısındaki değerinin pul oluşunun acı tecrübesini yaşadığımız için, bu gidişle yine aynı sorunla karşılaşır mıyız diye doğal olarak endişe duyuyoruz.

Döviz kurları artışı ihraç mallarını yabancılar için ucuzlattığı ve ithal mallarını bizler için pahalılaştırdığı için, döviz kurları arttıkça yurtiçinden yurtdışına refah kayması oluyor. Bu yüzden ülke olarak arzulanan gelişmişlik düzeyine ve millet olarak arzulanan refah düzeyine bir türlü ulaşamıyoruz.

Türkiye’de döviz kurları niçin sürekli artıyor? Bu soruya dövizi herhangi bir mala benzeterek cevap bulabiliriz.

Her bir malın fiyatının olduğu gibi, dövizin fiyatı döviz kuru olmaktadır. Bir malın bedelini ödeyenin ona sahip olduğu gibi, döviz kurunu ödeyen dövize sahip olur.

Mal kıtlığının malların fiyatını artırdığı gibi, döviz kıtlığı döviz kurlarını artırır. Türkiye’de döviz kurunun sürekli artmasının sebebi işte budur, yani dövizin kıt olmasıdır. Döviz kuru artışı dövizin kıt olması yanında döviz varlığının artıp azalmasıyla da ilgilidir. Ülkenin sahip olduğu döviz varlığı azalırsa döviz kuru daha çok artar. Döviz varlığının artmakta mı yoksa azalmakta mı olduğunu anlamak için en güvenilir gösterge Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) döviz rezervleridir. TCMB’nin döviz rezervleri azalırsa döviz kurları artışını durdurmak mümkün olmaz.

TCMB’nin altın ve döviz varlığı toplamı 2013 yılı Kasım ayında 135 milyar dolara ulaşmıştı. Günümüzde bu rakam maalesef 100 milyar doları bulmuyor. Son zamanlarda döviz kurlarındaki hızlı artışta döviz rezervlerindeki bu azalışın önemli rolü olmalıdır.

Döviz rezervlerinin azalması döviz spekülatörlerini döviz satın almaya yöneltir. Onlar döviz kurlarındaki artışı ranta çevirmek amacıyla döviz satın alırlar.  Örneğin beş TL’den bin dolar satın alan bir spekülatör, döviz kuru altı TL’ye çıkınca bin TL kazanmış olur. Spekülatörler daha çok kazanmak için döviz taleplerini artırdıkça döviz kurları artar. Döviz kurları arttıkça spekülatörler döviz taleplerini artırırlar. Böylece döviz kurları ile spekülatörlerin döviz talebi arasında birbirini besleyen kısır döngü oluşur.

Özetle söylemek gerekirse, yazımızın başlığı olan “döviz kurlarındaki artış niçin durdurulamıyor?” sorusuna, “TCMB’nin döviz rezervleri yeterince bol olmadığı, hatta rezervler azalmış olduğu için” diye cevap vermiş oluyoruz.

TCMB’nin döviz rezervlerinin nasıl artırılabileceğini konu alan gelecek yazımızda buluşmak.dileğiyle

KURBAN BEREKETİSIFIR REEL FAİZ ORANI HEDEFLEMENİN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARISIFIR REEL FAİZ ORANI HEDEFLENİRSE ENFLASYONLA MÜCADELE ZAFİYETE UĞRAR MI?MERKEZ BANKASI SIFIR REEL FAİZ ORANI HEDEFLESİNS400’LER GELİYOR, TEŞEKKÜRLER SAYIN CUMHURBAŞKANIMMERKEZ BANKASI MEĞER BAĞIMSIZ DEĞİLMİŞYENİ PARTİ KURULSA TÜRKİYE'YE NE KAZANDIRIR?SEÇİM VE GEÇİMMERKEZ BANKASI: FRENE DEVAMBİNALİ YILDIRIM AZ LAF, ÇOK İŞYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Ali Yılmaz ERGEN
ÇOK ÖNEMLİ BİR HİBE
Ali Yılmaz ERGEN
Mustafa GENÇ
HACILARIMIZ ARAFAT SÖZLEŞMESİNİ UNUTURLAR MI?
Mustafa GENÇ
Psk. Beste GÜNEYSU
Çalma Hastalığı (Kleptomani)
Psk Beste GÜNEYSU
Ayhan HAMLI
BÖLÜCÜ TERÖRE VERİLEN İLK ŞEHİDİ UNUTMAYALIM…
Ayhan HAMLI
Şakir DEMİRCİ
FINDIK HAYATTIR GEÇİMDİR… AŞKTIR
Şakir DEMİRCİ
Kenan ÖZTÜRK
Düşündüm Bu Bayramda
Kenan ÖZTÜRK
Serkan Eskalen
Sosyal Medyada Müşterilerinizi Mutlu Etmenin 5 Yolu
Serkan Eskalen
Prof. Dr. Osman DEMİR
KURBAN BEREKETİ
Prof Dr Osman DEMİR
Nagehan Yeşilyurt
FINDIK
Nagehan Yeşilyurt
Ergin KAHVECİ
ABARTARAK…
Ergin KAHVECİ
Alpaslan ÇEPNİ
HER GÜNÜNÜZ BAYRAM OLSUN
Alpaslan ÇEPNİ
Prof. Dr. Yusuf DEMİR
Kurban Olayım…
Prof Dr Yusuf DEMİR
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
KURBAN
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Mustafa ÖZBALCI
DİN VE TOPLUM İLİŞKİSİ ÜSTÜNE
Mustafa ÖZBALCI
Akın ÜNER
BAYRAMLIK AĞZIMI AÇIYORUM...
Akın ÜNER
Hikmet KURADA
ATATÜRK VE DİN KONUSUNDAKİ GERÇEKLER
Hikmet KURADA
Psk. Beste Güneysu
Çocuklar için Oyunun Önemi
Psk Beste Güneysu
Cesur CEYLAN
Elif Su
Cesur CEYLAN
Nurullah Kızıldağ
KEYİF VEREN SAMSUNSPOR
Nurullah Kızıldağ
Ersin ERGE
DOLMA KALEM DERKEN
Ersin ERGE
Salim YILDIZ
Yılan hikayesi
Salim YILDIZ
Birol BİRCAN
5 Günün Getirdiği…
Birol BİRCAN
Doç. Dr. Yetkin BULUT
İNSAN İRADESİ
Doç Dr Yetkin BULUT
Metin ATLI
GÖZLER İRFAN BUZ’DA
Metin ATLI
İbrahim Sezen
SAMSUN, SENİ SANA ANLATAMAM Kİ !..
İbrahim Sezen
Selçuk KAYA
VEDA
Selçuk KAYA
Ömer PAMUK
TATİL VE KİTAP
Ömer PAMUK
İlker Mutlu
Veda Ederken
İlker Mutlu
Naci ALTUNCU
KAYIP GENÇLER
Naci ALTUNCU
Kıymet Ocak
PRATİK BİLGİLER
Kıymet Ocak
Tuğçe Gevşek
ORTAYA KARIŞIK
Tuğçe Gevşek
Kurtcan KURT
19 MAYIS'I ANLAMAK
Kurtcan KURT
Yılmaz Özbakır
İNFAK ve TOPLUMSAL FAYDA
Yılmaz Özbakır
Ender GÜR
ELDE VAR HÜZÜN
Ender GÜR
Kadir GÜRKAN
Nereden Baktığımız Önemli
Kadir GÜRKAN
Gül TURAN
ÇİN SEYAHATNAMESİ II
Gül TURAN
Hasan Cem KESKİN
BİZDE ÇOCUKTUK
Hasan Cem KESKİN
Kenan KAYIKÇI
BÜYÜK KAPTANLAR
Kenan KAYIKÇI
Fulya ZORLU
3-6 Yaş Arası İtiraz Problemi
Fulya ZORLU
Murat Sandıkçı
İNSAN YENİLİNCE TÜKENMEZ, PES EDİNCE TÜKENİR...
Murat Sandıkçı
Turgay SAAT
MADALYALAR SAMSUN'A
Turgay SAAT