YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Serkan Eskalen

Planlı Eskitme

Tüketim toplumunun kalbindeki gizli mekanizma Planlı Eskitme günümüz çağının yegâne sorunu olmada başı çekiyor.

Kullandığımız telefon, bilgisayar, elektronik ev aletleri, beyaz eşyalar gibi ve birçok üründe eskime durumu ve dayanıksızlık söz konusu. Bunun nedeni ise planlı eskitme dediğimiz üreticiler tarafından ürünün ömrünü kısaltması. Bu durumlar son derece planlı, programlı ve kapitalist sisteme göre kar ederek ve sermayeyi büyüterek yapılmasıdır. Yani tüketim, tüketim ve tüketim.  Al, kullan, at ve yenisini al. Bunları yaparken de hızlı ol.

Bu bir pazarlama taktiği aslında. Daha çok ürün satılmasını ve bozulan ürünü tamir olanağı ile parasal olarak bir döngü sağlıyor.

Hiçbir şey ömürlük değil bindiğiniz arabanın kullandığınız telefonun birkaç yıl sonra daha kullanışsız hale gelmesi bitmeyen bir tüketim çılgınlığının göstergesi.  Varsa elinizdeki iphone’nun ömrü 2 ya da 3 yıl oluyor. Her sene yeni bir model ve gelen yeni güncelleme ile eski model telefonları yavaşlatarak yenisi almaya yönelik satış ve pazarlama taktikleri devam ediyor.

Vance Packard planlı eskitme kavramını ikiye ayırmış. Birincisi ürünlerin fonksiyonlarının eskitilmesi. Yani daha dayanıksız ve/veya kısa kullanım ömrüne ve garanti süresine sahip ürünlerin üretilmesi. İkincisi ise isteklerin eskitilmesi. Yani psikolojik olarak markalar tarafından elinizdeki ürünün eksik ve yetersiz hissettirilerek yeni ve son model olanının sanki bir ihtiyaçmış gibi pazarlanarak satın alınmasının sağlanması. Basit ifadeyle modasının geçmesi de diyebiliriz. 

Bu pazarlama taktiği tüketimi artırıyor ve alışveriş bir psikolojik hastalık haline geliyor. Tabi bunun başka nedenleri de olabilir fakat en belirgini bir şeyler almalıyım hissiyatı. 

Biraz eskilere gidersek, 1940 yılında Dünya önemli bir icat ile tanıştı; naylon.  Bulunan bu naylon maddesinin kullanım alanları araştırılıyordu ve bu araştırmaya 2. Dünya Savaşı noktayı koydu. Naylon malzemesi askeri alanda paraşütlerde ve kadın çorabı üretiminde kullanılmaya başlandı. 1946 yılında ise 360 milyon kadın çorabı üretiliyordu. O zamanlar naylon çorap o kadar dayanıklıydı ki bu çoraplar birbirleri ile birleştirilerek araba dahi çekilebiliyordu. Ama şu ana baktığımızda bu çoraplar sürekli deliniyor, yırtılıyor ve kaçıyor. İşte bu durumda Planlı Eskitme’nin bir oyunu durumunda. Dayanaksız yapılıp, yenisinin alınmasının sağlanması.

Özellikle teknolojiye ayak uydurmak ve daha iyi ürünler kullanmak için insanlar bir yarış içinde. Aslında kullandığımız cihazlar donanımsal olarak eskimiyor sadece bir yarış içine sokularak değersiz hale getirilip bizi daha iyi bir ürün almaya teşvik ediyor.

Haftaya planlı eskitmenin çeşitlerinden bahsederek devam edeceğim… 

 

Netflix ve TV Yayıncılığı -1Planlı Eskitme - 2Planlı Eskitme2019 Türkiye İnternet Kullanım İstatistikleriDijital KöşeYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Ali Yılmaz ERGEN
ELEŞTİRELİM, KATKI YAPALIM...
Ali Yılmaz ERGEN
Mustafa GENÇ
“ESKİ HAL MUHAL!”
Mustafa GENÇ
Nagehan Yeşilyurt
Doğal güzellik kanyon
Nagehan Yeşilyurt
Ergin KAHVECİ
“YAPISÖKÜM”
Ergin KAHVECİ
İbrahim Sezen
Aman “PATRON” yanlış anlama !...
İbrahim Sezen
Alpaslan ÇEPNİ
DEMOKRASİ VE EĞİTİM ÜZERİNE
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
DOLMUŞ
Doç Dr Yetkin BULUT
Prof. Dr. Yusuf DEMİR
BİR DAMLA SU
Prof Dr Yusuf DEMİR
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
KEMİRGEN
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Psk. Beste GÜNEYSU
Patolojik Kıskançlık (Othello Sendromu)
Psk Beste GÜNEYSU
Mustafa ÖZBALCI
EN İYİ DOST KİTAPTIR 
Mustafa ÖZBALCI
Cesur CEYLAN
Aile Mahkemelerinin Uzmanlık Potansiyeli 1
Cesur CEYLAN
Akın ÜNER
SURİYELİLER EMPERYALİST BİR PROJE Mİ?
Akın ÜNER
İlker Mutlu
HAYAT DAMARI
İlker Mutlu
Psk. Beste Güneysu
Evlilikte Doğru İletişimi Kurabilmek
Psk Beste Güneysu
Kenan ÖZTÜRK
Altın Yumurtlayan Artvin
Kenan ÖZTÜRK
Hikmet KURADA
BAZI ŞEYLERİ İDRAK ETMENİN YAŞI VAR
Hikmet KURADA
Serkan Eskalen
Netflix ve TV Yayıncılığı -1
Serkan Eskalen
Nurullah Kızıldağ
KÜRESEL ISINMANIN SONUCU
Nurullah Kızıldağ
Prof. Dr. Osman DEMİR
MERKEZ BANKASI: FRENE DEVAM
Prof Dr Osman DEMİR
Birol BİRCAN
Küçükkaya, küçük kaldı
Birol BİRCAN
Naci ALTUNCU
KAYIP GENÇLER
Naci ALTUNCU
Şakir DEMİRCİ
SAYIN CEMİL DEVECİ YALI KAFE TARTIŞMASI VE KAVAKLILAR
Şakir DEMİRCİ
Ayhan HAMLI
ŞEHİTLİKTEN GÜL SÖKMEK HIRSIZLIKTIR...
Ayhan HAMLI
Ersin ERGE
KENDİ KUYUSUNU KAZAN SANAT NEYDİ DERKEN
Ersin ERGE
Selçuk KAYA
Soyadı 'Buz' kendisi 'Ateşli'
Selçuk KAYA
Metin ATLI
İRFAN BUZ İLE YENİ HEYECAN
Metin ATLI
Ömer PAMUK
MIŞ GİBİ YAŞAMAK...
Ömer PAMUK
Kıymet Ocak
PRATİK BİLGİLER
Kıymet Ocak
Tuğçe Gevşek
ORTAYA KARIŞIK
Tuğçe Gevşek
Kurtcan KURT
19 MAYIS'I ANLAMAK
Kurtcan KURT
Yılmaz Özbakır
İNFAK ve TOPLUMSAL FAYDA
Yılmaz Özbakır
Ender GÜR
ELDE VAR HÜZÜN
Ender GÜR
Salim YILDIZ
Hayaller bir başka bahara...
Salim YILDIZ
Kadir GÜRKAN
Nereden Baktığımız Önemli
Kadir GÜRKAN
Gül TURAN
ÇİN SEYAHATNAMESİ II
Gül TURAN
Hasan Cem KESKİN
BİZDE ÇOCUKTUK
Hasan Cem KESKİN
Kenan KAYIKÇI
BÜYÜK KAPTANLAR
Kenan KAYIKÇI
Fulya ZORLU
3-6 Yaş Arası İtiraz Problemi
Fulya ZORLU
Murat Sandıkçı
İNSAN YENİLİNCE TÜKENMEZ, PES EDİNCE TÜKENİR...
Murat Sandıkçı
Turgay SAAT
MADALYALAR SAMSUN'A
Turgay SAAT