YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Mustafa ÖZBALCI

KİTAP VE BİLGİ TOPLUMU

Rahmetli Prof. Dr. Mehmet Kaplan hocamız (1915-1986), daha ziyade “kitap” ve “okuma” üzerine kaleme aldığı denemeleri bir araya getiren Edebiyatımızın İçinden adlı eserinin önsözünde şunları söyler:  

“Binlerce yılın hayat tecrübesi, düşüncesi, hayali, felsefesi, yalanı ve gerçeği bugüne kitap denilen kâğıt ve basılı harflerden ibaret o masal gemisi ile gelir. O masal gemisi istersek bizi nerelere götürmez, kimlerle tanıştırmaz! Kitap bizi eski evliyalar gibi “tayy-ı mekân” ve “tayy-ı zaman” ettirir.  (Mekânın ve zamanın ötesine alıp götürür, çağ atlatır. M.Ö.)   

“Pek çok şeyi kitaplardan öğrendim” dersem az şey söylemiş olurum. Bedbaht olduğum zamanlarda kitap beni mesut etti dersem, kitap okuyan herkesin bildiği bir hakikati tekrarlamış sayılırım, ama bazı hakikatleri tekrarlamakta fayda vardır. Kitap denilen varlığın gerçekten büyülü bir saadet kutusu olduğuna herkesi inandırabilseydik, dünyanın yüzü ve insanların hayatı değişirdi.”                                                    

Kitabın ve okumanın hayatımızdaki önemini ve değerini açık ve net bir şekilde dile getiren bu güzel sözlere, tanınmış İngiliz şair ve eleştirmenlerinden T.S.Eliot’ın, “Kütüphanede geçirmek için vakit ayırmayanlara acımak lâzımdır.” sözü ile eski Romalı filozoflardan Çiçero’nun, “İçinde kitap olmayan bir oda, ruhsuz bir beden gibidir.” sözünü de eklemek mümkündür. Ne var ki günümüzde pek çok insan bu gerçeğin farkında değildir. Onlar nedense “o masal gemisi” ne binmeyi sevmedikleri gibi, kütüphanede geçirmek için vakit de ayırmıyorlar. Dolayısıyla “ruhsuz bir beden” olarak yaşamaktan da pek rahatsız olmuyorlar.

Bu husus bizde maalesef çok daha ileri ve çok daha yaygın bir alışkanlık halindedir. Genel olarak kitabı ve okumayı pek sevmeyen bir toplumuz. Sıradan okur-yazar olanlarımızı bir yana bırakın, kitap okumamak, yeni şeyler öğrenmekten uzak durmak, günümüzde kendisini aydın kabul eden çoğu insanımızın bile başlıca çıkmazlarından biri olarak görünüyor. Okumak ve yeni bilgiler edinmek ihtiyacını pek duymuyorlar. Güncel haberlerle, medya ve magazin kültürü ile yaşamak onlara fazlasıyla yetiyor. Bir kısmı da maalesef boş zamanlarını bir lokal, kulüp ya da bir kahve köşesinde geçirmekten zevk alıyor. Kitap okumaya vakitleri olmadığını, fakat kitap okumadan da işleri idare edebildiklerini söyleyen bu çeşit kimseler için aydın olmanın ölçüsü, bir makam, rütbe veya unvan sahibi olmaktan ibarettir. Nasıl beceriyorlarsa, kimileri bunları elde etmenin bir yolunu da kolayca buluveriyor. Cenap Şahabettin’in dediği gibi, “yüksek tepelerde hem yılana, hep kuşa rastlamak mümkündür. Ama biri sürünerek, diğeri uçarak çıkmıştır.” Bu sözle Cenap, hak etmediği bir şeyi zahmet çekmeden elde eden, sözüm ona, o “becerikli “ kimselere atıfta bulunurken,  bizim toplum olarak eskiden beri işi ehline veremediğimize, bilgili, kültürlü ve liyakat sahibi kimseleri değerlendiremediğimize de vurgu yapmaktadır. Yetki ve güç sahibi biri vasıtasıyla bir yerlere gelinebilir. Örnekleri de çoktur. Ama insanı gerçek anlamda insan ve aydın (yani münevver) yapan makamlar, rütbeler, unvanlar değil; bilgi, kültür, liyakat, ahlak, dürüstlük, işinin ehli, olgun ve yapıcı vb. değerlere sahip olmaktır. Bunlara sahip olmanın yolu da lokal ve kahve köşelerinden değil, kaliteli bir eğitimle kitaplardan ve kütüphanelerden geçer. Eskilerin dediği gibi hiç kimseye, “okumadan âlim, yazmadan da kâtip olma” imtiyazı tanınmamıştır. Marifet birileri tarafından bir yerlere uçurulmak değil, oralara hak ederek gelmektir. Her şeyin bir bedeli vardır ve o mutlaka ödenmelidir. İyi bir insan ve donanımlı bir aydın olmanın gereği budur.

Yunus Emre, “Okumak kendin bilmektir” diyor. Kendimizi ve çevremizi ancak okuyup öğrenerek tanıyabiliriz. Okuyup öğrenmeyen insan, “eşref-i mahlûkât” (Yaratılmışların en şereflisi, yani insan) ve “zübde-i âlem” (Kâinatın efendisi, özü) olduğunu idrak edemez. Eskiler aşkın ilmin yarısı olduğuna inanır, diğer yarısının da okumak olduğunu kabul ederlermiş. Büyük kültür ve medeniyetleri ancak böyle bir idrakten yola çıkan toplumlar yaratabilirler. Biz maalesef o aşka yabancı olan ve okuyup öğrenmeyi sevmeyen nesiller yetiştirdik, yetiştirmeye de davam ediyoruz. Öte yandan, önemli olan okur-yazar insan sayısının az veya çok olması değil, kitabı ve okumayı seven, araştıran, düşünen ve yeni bilgiler üretip topluma sunan insan sayısıdır. Bilgi toplumu ancak böyle bireylerden oluşur. O itibarla, çocuklara ve gençlere her yaşta vereceğimiz eğitimin birinci amacı, onları okumayı, araştırmayı ve düşünmeyi seven kitap dostu insanlar olarak yetiştirmek olmalıdır.

 

ATATÜRK'Ü DOĞRU ANLAMAK VE ANLATMAKDİN VE TOPLUM İLİŞKİSİ ÜSTÜNETÂRİH VE ÖNEMİ (2)YAHYA KEMÂL VE TÜRKÇESANAT VE SANAT TARİHİ TARİH VE ÖNEMİKİTAP VE ÇOCUKEN İYİ DOST KİTAPTIR KİTAP VE BİLGİ TOPLUMUKİTAP VE OKUMAK ÜSTÜNE (2)Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Ali Yılmaz ERGEN
ÇOK ÖNEMLİ BİR HİBE
Ali Yılmaz ERGEN
Mustafa GENÇ
OLMAK İÇİN, “BİZ OLMA” ZORUNLULUĞU!
Mustafa GENÇ
Nagehan Yeşilyurt
İŞSİZLİK
Nagehan Yeşilyurt
Ergin KAHVECİ
ÇOMAK
Ergin KAHVECİ
Şakir DEMİRCİ
KENTİMİZİN SAYIN VALİSİNE SUNULMAK ÜZERE
Şakir DEMİRCİ
Alpaslan ÇEPNİ
KIYAMET Mİ KOPAR?
Alpaslan ÇEPNİ
Psk. Beste GÜNEYSU
Yoksa Ben de Obsesif Miyim?
Psk Beste GÜNEYSU
Cesur CEYLAN
MAVİ
Cesur CEYLAN
Mustafa ÖZBALCI
ATATÜRK'Ü DOĞRU ANLAMAK VE ANLATMAK
Mustafa ÖZBALCI
Akın ÜNER
NE MUTSUZLUK, "TÜRKÜM" DİYEMEYENE
Akın ÜNER
Ayhan HAMLI
HER BAYRAMIN DEĞİŞMEZ ZİYARETÇİLERİ ŞEHİT ANNELERİDİR...
Ayhan HAMLI
Kenan ÖZTÜRK
Düşündüm Bu Bayramda
Kenan ÖZTÜRK
Serkan Eskalen
Sosyal Medyada Müşterilerinizi Mutlu Etmenin 5 Yolu
Serkan Eskalen
Prof. Dr. Osman DEMİR
KURBAN BEREKETİ
Prof Dr Osman DEMİR
Prof. Dr. Yusuf DEMİR
Kurban Olayım…
Prof Dr Yusuf DEMİR
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
KURBAN
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Hikmet KURADA
ATATÜRK VE DİN KONUSUNDAKİ GERÇEKLER
Hikmet KURADA
Psk. Beste Güneysu
Çocuklar için Oyunun Önemi
Psk Beste Güneysu
Nurullah Kızıldağ
KEYİF VEREN SAMSUNSPOR
Nurullah Kızıldağ
Ersin ERGE
DOLMA KALEM DERKEN
Ersin ERGE
Salim YILDIZ
Yılan hikayesi
Salim YILDIZ
Birol BİRCAN
5 Günün Getirdiği…
Birol BİRCAN
Doç. Dr. Yetkin BULUT
İNSAN İRADESİ
Doç Dr Yetkin BULUT
Metin ATLI
GÖZLER İRFAN BUZ’DA
Metin ATLI
İbrahim Sezen
SAMSUN, SENİ SANA ANLATAMAM Kİ !..
İbrahim Sezen
Selçuk KAYA
VEDA
Selçuk KAYA
Ömer PAMUK
TATİL VE KİTAP
Ömer PAMUK
İlker Mutlu
Veda Ederken
İlker Mutlu
Naci ALTUNCU
KAYIP GENÇLER
Naci ALTUNCU
Kıymet Ocak
PRATİK BİLGİLER
Kıymet Ocak
Tuğçe Gevşek
ORTAYA KARIŞIK
Tuğçe Gevşek
Kurtcan KURT
19 MAYIS'I ANLAMAK
Kurtcan KURT
Yılmaz Özbakır
İNFAK ve TOPLUMSAL FAYDA
Yılmaz Özbakır
Ender GÜR
ELDE VAR HÜZÜN
Ender GÜR
Kadir GÜRKAN
Nereden Baktığımız Önemli
Kadir GÜRKAN
Gül TURAN
ÇİN SEYAHATNAMESİ II
Gül TURAN
Hasan Cem KESKİN
BİZDE ÇOCUKTUK
Hasan Cem KESKİN
Kenan KAYIKÇI
BÜYÜK KAPTANLAR
Kenan KAYIKÇI
Fulya ZORLU
3-6 Yaş Arası İtiraz Problemi
Fulya ZORLU
Murat Sandıkçı
İNSAN YENİLİNCE TÜKENMEZ, PES EDİNCE TÜKENİR...
Murat Sandıkçı
Turgay SAAT
MADALYALAR SAMSUN'A
Turgay SAAT