Mardin'in Eski Adı Ne?

Mardin adı Süryanice kaynaklarda Marde, Arapça kaynaklarda ise Mâridîn olarak geçiyor.

Roma dönemi tarihçisi Ammianus Marcellinus'un MS 4. yüzyıldaki kayıtları, şehir adının bilinen en eski yazılı örneklerinden biri olarak kabul ediliyor.

Bizans tarihçisi Prokopios ise kenti Margdis biçiminde kaydetmiş.

Dolayısıyla Mardin'in adı Cumhuriyet döneminde ortaya çıkmış yeni bir isim değil.

Mardin “Çok Din” mi Demek?

Eski içerikte Mardin adının “Mâr = çok” ve “dîn = din” kelimelerinin birleşmesinden oluştuğu yazılıyordu.

Bu açıklamayı destekleyen güçlü bir tarihsel veya dilbilimsel kaynak bulunmuyor.

Mardin'in tarih boyunca Müslüman, Hristiyan ve farklı toplulukları barındırmış olması, bu açıklamanın halk arasında yaygınlaşmasına neden olmuş olabilir. Ancak şehrin adının kökenini doğrudan “çok din” şeklinde açıklamak doğru değil.

Mardin İsmi Nereden Geliyor?

İsmin kökeni konusunda birden fazla görüş var.

Görüşlerden biri Mardin adını antik dönemde savaşçı bir topluluk olarak anılan Mardeler ile ilişkilendiriyor.

Bir başka görüş ise Süryanice Marde/Merdin sözcüğünü çevredeki kalelerle bağlantılı değerlendiriyor ve ismin “kaleler” anlamıyla ilişkili olabileceğini ileri sürüyor.

Bunlardan herhangi birini kesinleşmiş tek açıklama olarak vermek mümkün değil.

Mardin Adı İlk Ne Zaman Kullanıldı?

Şehrin adına bilinen yazılı kaynaklarda MS 4. yüzyıldan itibaren rastlanıyor.

Bu da Mardin'e benzeyen adların günümüzden yaklaşık 1.600 yıl önce kullanıldığını gösteriyor.

Arapça kaynaklarda kullanılan Mâridîn biçimi zaman içerisinde bugünkü Mardin söyleyişine dönüşmüş durumda.

Dara Mardin'in Eski Adı mı?

Hayır.

Dara, Mardin'in eski şehir adı değil.

Dara Antik Kenti, günümüzde Mardin'in Artuklu ilçesi sınırlarında bulunan ayrı bir antik yerleşim. Roma ve Sasani mücadelelerinde önemli bir garnizon şehri olan Dara'nın tarihi Mardin'le iç içe olsa da iki isim aynı kenti ifade etmiyor.

Mardin-i Şam ve Mardin-i Cezire Ne Anlama Geliyor?

Tarihsel metinlerde Mardin'in bulunduğu bölgeyi ayırt etmek için farklı coğrafi nitelemelerle karşılaşılabiliyor.

Özellikle el-Cezîre, Dicle ve Fırat arasındaki Yukarı Mezopotamya coğrafyasının tarihsel adı. Bu tür nitelemeler doğrudan Mardin'in eski resmî adı şeklinde değerlendirilmemeli.

Mardin Ne Zaman İl Oldu?

Mardin, Cumhuriyet'in kurulmasıyla birlikte adı değiştirilmiş bir şehir değil.

Osmanlı'nın son döneminde de Mardin adı kullanılıyordu. Cumhuriyet döneminde idari yapı değişse de şehrin adı Mardin olarak devam etti.

Kısacası Mardin'in geçmişindeki en sağlam tarihsel ad biçimleri Marde ve Mâridîn. “Mardin çok din demektir” veya “Mardin'in eski adı Dara'dır” şeklindeki yaygın bilgiler ise tarihsel kayıtlarla örtüşmüyor.

Mardin’in En Meşhur Özelliği Nedir?

Mardin’in en tanınmış özelliği, dağın yamacına kurulan taş kent dokusudur. Geleneksel evler birbirinin manzarasını kapatmayacak şekilde sıralanır ve Mezopotamya Ovası’na bakar.

Taş işçiliği yalnızca evlerde değil; cami, kilise, medrese, han ve konaklarda da görülür. Bu nedenle Eski Mardin sokaklarında yürümek, şehrin tarihini anlamanın en iyi yollarından biridir.

Mardin Kültürel Peyzajı UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde değildir. Alan, 2000 yılından beri UNESCO’nun Geçici Listesi’nde bulunuyor. Eski metinlerdeki “Mardin taş evleri UNESCO Dünya Mirası Listesi’ndedir” ifadesi bu nedenle yanlıştır.

Mardin’in Meşhur Yemekleri

Mardin mutfağında et, bulgur, badem, sumak ve baharatlar geniş yer tutar. Meyveyle etin aynı tencerede buluştuğu yemekler de mutfağın dikkat çeken taraflarından biridir.

Kaburga dolması, sembusek, kibe, ikbebet, Mardin bulguru, kiliçe çöreği ve badem şekeri şehrin tescilli ürünleri arasında yer alır.

Mardin’de Görülmesi Gereken Yerler

Eski Mardin

Dar sokaklar, taş konaklar, abbaralar ve ova manzarası Eski Mardin’in temel karakterini oluşturur. Araç trafiğine kapalı veya dar bölümlerin fazla olması nedeniyle bölgeyi yürüyerek gezmek daha uygundur.

Mardin Ulu Camii

Artuklu döneminin önemli yapılarından olan Ulu Camii, şehrin simgeleri arasında. Minaresi, Eski Mardin siluetinde kolayca fark edilir.

Kasımiye Medresesi

Taş işçiliği, avlusu ve Mezopotamya Ovası manzarasıyla öne çıkar. Avludaki su düzeni, insan hayatının aşamalarını anlattığı kabul edilen sembolik bir anlatımla ilişkilendirilir.

Zinciriye Medresesi

Eski Mardin’in yüksek noktalarından birinde bulunan medrese, şehir manzarasını izlemek için tercih edilen tarihî yapılardandır.

Deyrulzafaran Manastırı

Mardin merkeze yakın manastır, Süryani Ortodoks toplumu açısından büyük önem taşır. Yapının farklı dönemlerde eklenen bölümleri, bölgenin uzun dinî geçmişini yansıtır.

Dara Antik Kenti

Kaya mezarları, sarnıçları, surları ve yer altı yapılarıyla tanınan Dara, Mardin’in en önemli arkeolojik alanlarından biridir.

Midyat ve Mor Gabriel Manastırı

Midyat; taş konakları, telkâri atölyeleri ve tarihî sokaklarıyla bilinir. İlçeye yakın Mor Gabriel Manastırı, Tur Abdin bölgesinin en önemli Süryani yapılarındandır.

Mardin’de Hasankeyf Var mı?

Hasankeyf Mardin’e değil, Batman’a bağlıdır. Mardin ve Midyat’tan ulaşım sağlanabildiği için gezi listelerinde Mardin rotasına eklenir.

Hasankeyf’i “Mardin’in tarihî yeri” olarak tanıtmak idarî açıdan yanlıştır. Mardin’den günübirlik gidilebilecek yakın bir Batman ilçesi olarak belirtilmelidir.

Mardin’in Meşhur El Sanatları ve Ürünleri

Midyat Telkârisi

İnce gümüş tellerin elde şekillendirilmesiyle yapılan telkâri, Midyat’ın en tanınmış el sanatıdır. Kolye, küpe, yüzük, tespih ve dekoratif eşyalarda kullanılır.

Mardin Taşı

Kolay işlenebilen sarı kalker taşı, şehrin sıcak renkli görünümünün temelini oluşturur. Taş işçiliği bugün de yapılarda ve süs eşyalarında yaşatılır.

Badem Şekeri

Mardin badem şekeri, şehirden alınan hediyeliklerin başında gelir. Tarçınlı, damla sakızlı ve farklı renklerde hazırlanan çeşitleri bulunur.

Mardin bulguru, kiliçe çöreği, Süryani çöreği, sabun, sumak ve yöresel kahve çeşitleri de çarşılarda bulunabilir.

Mardin İçin Kısa Gezi Programı

İlk gün Eski Mardin, Ulu Cami, Zinciriye Medresesi, Mardin Müzesi, Kasımiye Medresesi ve Deyrulzafaran Manastırı gezilebilir.

İkinci gün Dara Antik Kenti’ne gidilebilir. Daha uzun programda Midyat, Mor Gabriel Manastırı ve Nusaybin rotaya eklenebilir.

Mardin adı tarih boyunca farklı dillerde küçük değişikliklerle kullanıldı. Süryanice kaynaklarda Marde, Arapça metinlerde Mâridîn adına rastlanıyor.

Roma ve Doğu Roma dönemleriyle ilgili bazı kaynaklarda Maride, Marida ve Margdis gibi yazılışlar da görülüyor. Günümüzdeki Mardin adı, Arapça kaynaklarda kullanılan Mâridîn biçimiyle bağlantılı.

Bu nedenle şehir için tamamen farklı bir addan söz etmek yerine, aynı kökten gelen tarihî ad biçimlerinden bahsetmek daha doğru.

Mardin İsmi Ne Anlama Geliyor?

Mardin kelimesinin kökeni kesin olarak açıklanmış değil. Bir görüş, adın bölgeye yerleştirildiği belirtilen savaşçı Mardeler topluluğundan geldiğini savunuyor.

Başka bir görüş ise halk arasında kullanılan “Merdin” sözünün “kaleler” anlamıyla bağlantılı olduğunu ileri sürüyor. Şehrin yüksek bir sırt üzerinde kurulması ve güçlü bir kaleye sahip olması bu görüşü destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor.

“Mâr çok, dîn ise din demektir; Mardin çok dinli şehir anlamına gelir” açıklaması ise tarihî ve dilbilimsel dayanağı olmayan popüler bir yorumdur.

Dara Mardin’in Eski Adı mı?

Hayır. Dara, Mardin şehir merkezinin yaklaşık 30 kilometre güneydoğusunda bulunan ayrı bir antik kenttir.

Doğu Roma İmparatoru Anastasius döneminde askerî garnizon olarak geliştirilen Dara, günümüzde Oğuz Mahallesi sınırlarında yer alıyor. Dolayısıyla Dara adını Mardin’in eski adı olarak yazmak doğru değil.

Mardin’in Adı Cumhuriyet Döneminde mi Verildi?

Mardin adı Cumhuriyet’ten çok önce kullanılıyordu. Şehrin 1923 yılında bu adı aldığı veya adının Bakanlar Kurulu kararıyla değiştirildiği iddiası gerçeği yansıtmıyor.

Kısacası Mardin’in bilinen tarihî adları aynı kökün farklı dillerdeki biçimleridir: Marde, Mâridîn, Maride ve Marida.

Mardian Mall AVM
MovaPark AVM
Mardian Mall AVM, Mardin'in en büyük alışveriş merkezidir. Artuklu ilçesinde yer almaktadır. 2012 yılında açılmıştır. 100'den fazla mağaza, 10 sinema salonu, 2 bowling salonu, 1 lunapark ve 1 hipermarkete sahiptir.

MovaPark AVM, Mardin'in ikinci büyük alışveriş merkezidir. Kızıltepe ilçesinde yer almaktadır. 2021 yılında açılmıştır. 50'den fazla mağazaya sahiptir.

Bu alışveriş merkezlerinin çalışma saatleri şu şekildedir:

Mardian Mall AVM: Her gün 10:00-22:00
MovaPark AVM: Her gün 10:00-21:00
Bu alışveriş merkezlerinde giyim, ayakkabı, kozmetik, elektronik, ev eşyası, oyuncak, kitap, hediyelik eşya gibi çeşitli ürünler satılmaktadır. Ayrıca sinema, bowling, lunapark gibi eğlence olanakları da bulunmaktadır.

Mardian Mall AVM

Adres: 42. Cad No:16, Artuklu/Mardin
Telefon: (0482) 212 25 52
Web sitesi: https://mardianmall.com/
MovaPark AVM

Adres: Vali Ozan Caddesi Diyarbakır Yolu Üzeri No:3, Kızıltepe/Mardin
Telefon: (0482) 312 30 30
Web sitesi: https://movapark.com.tr/

Merkez: Mardin'in il merkezi olan Merkez ilçesi, ilin en kalabalık ilçesidir. 2023 yılı TÜİK verilerine göre 364.274 nüfusa sahiptir. İlin kuzeyinde yer alır.
Diğer ilçeler şunlardır:

Artuklu: Mardin'in kuzeyinde yer alan Artuklu ilçesi, 2023 yılı TÜİK verilerine göre 149.274 nüfusa sahiptir.
Dargeçit: Mardin'in kuzeybatısında yer alan Dargeçit ilçesi, 2023 yılı TÜİK verilerine göre 65.117 nüfusa sahiptir.
Derik: Mardin'in kuzeyinde yer alan Derik ilçesi, 2023 yılı TÜİK verilerine göre 75.117 nüfusa sahiptir.
Kızıltepe: Mardin'in kuzeydoğusunda yer alan Kızıltepe ilçesi, 2023 yılı TÜİK verilerine göre 104.717 nüfusa sahiptir.
Mazıdağı: Mardin'in kuzeydoğusunda yer alan Mazıdağı ilçesi, 2023 yılı TÜİK verilerine göre 37.550 nüfusa sahiptir.
Midyat: Mardin'in batısında yer alan Midyat ilçesi, 2023 yılı TÜİK verilerine göre 125.117 nüfusa sahiptir.
Nusaybin: Mardin'in güneyinde yer alan Nusaybin ilçesi, 2023 yılı TÜİK verilerine göre 250.117 nüfusa sahiptir.
Savur: Mardin'in güneydoğusunda yer alan Savur ilçesi, 2023 yılı TÜİK verilerine göre 42.550 nüfusa sahiptir.
Mardin'in ilçeleri, tarım, hayvancılık, sanayi ve ticaretle geçimini sağlamaktadır. Ayrıca, Mardin, turizm açısından da önemli bir ildir.

Merkez İlçeler

Merkez ilçeler, ilin siyasi, ekonomik ve kültürel merkezidir. İlin en önemli ticaret ve sanayi merkezidir. Ayrıca, Mardin Artuklu Üniversitesi'nin de bulunduğu ilçelerdir.
Merkez ilçeler, Mardin'in en kalabalık ilçeleridir. İl nüfusunun yaklaşık %40'ı merkez ilçelerde yaşamaktadır.
Diğer İlçeler

Diğer ilçeler, merkez ilçelere göre daha az nüfusludur. Ancak, her ilçenin kendine özgü tarihi ve doğal güzellikleri bulunmaktadır.
Mardin'in ilçeleri, tarihi ve kültürel açıdan zengindir. Bölgede birçok tarihi kent, kale ve kilise bulunmaktadır.
Mardin'in ilçeleri, doğal güzellikleri açısından da zengindir. Bölgede birçok vadi, mağara ve şelale bulunmaktadır.