Tunceli adı ise 25 Aralık 1935 tarihinde kabul edilen kanunlarla birlikte idari kullanıma girdi. Yeni vilayet 1936 yılının başında resmen kuruldu.

Dersim Adı Ne Anlama Geliyor?

Dersim adının kökeni hakkında birden fazla görüş bulunuyor. En yaygın açıklama, adın Farsça “der” ve “sim” kelimelerinden oluştuğu yönünde.

“Der” kapı, “sim” ise gümüş anlamına gelir. Bu açıklamaya göre Dersim, “Gümüş Kapı” demektir.

Ancak bu etimoloji kesinleşmiş tek görüş değildir. Dersim adını antik Daranis ve Daranalis isimleriyle, Deylem bölgesiyle veya Desim adlı topluluklarla ilişkilendiren görüşler de bulunuyor.

Bu nedenle “Dersim kesin olarak gümüş kapı demektir” yerine, bunun yaygın etimolojik açıklamalardan biri olduğunu belirtmek daha doğru olur.

Osmanlı Döneminde Dersim

Bölge, 1847 yılında Hozat merkez olmak üzere Dersim Livası adıyla sancak yapıldı ve Erzurum’a bağlandı.

Dersim 1879 yılında ayrı bir vilayet hâline getirildi. Bu statü uzun sürmedi; 1886 yılında mutasarrıflığa indirildi.

1892 yılında yeniden sancak yapılan Dersim, Mamuretülaziz Vilayetine bağlandı. Mamuretülaziz, bugünkü Elazığ’ın Osmanlı dönemindeki adıydı.

Dersim adı bu dönemde yalnızca kültürel veya coğrafi bir ifade değildi. Osmanlı’nın idari belgelerinde kullanılan resmî bir bölge adıydı.

Dersim Ne Zaman Elazığ’a Bağlandı?

Cumhuriyet’in ilk yıllarında Dersim’in idari statüsü yeniden düzenlendi. 1926 yılında Dersim ili kaldırılarak ilçeye dönüştürüldü ve Elazığ’a bağlandı.

Bu dönemde bölgedeki Hozat, Nazımiye, Mazgirt, Ovacık, Pertek ve Çemişgezek gibi ilçeler Elazığ yönetimi altında kaldı.

Dolayısıyla eski içerikte yer alan “1926 yılında ilçeye dönüştürüldü” bilgisi genel hatlarıyla doğru. Ancak 1935’te yaşanan değişiklik yalnızca ilçenin adının değiştirilmesi şeklinde anlatılamaz; yeni bir vilayet kuruldu.

Tunceli Adı Ne Zaman Verildi?

Tunceli adı, 25 Aralık 1935 tarihinde TBMM’de kabul edilen yasal düzenlemelerle kullanılmaya başlandı.

Bu süreçte iki farklı kanun önem taşıyor:

• 2884 sayılı Tunceli Vilayetinin İdaresi Hakkında Kanun

• 2885 sayılı Yeniden Dokuz Kaza ve Beş Vilayet Teşkiline İlişkin Kanun

2884 sayılı Kanun, Tunceli’de uygulanacak özel idari yapıyı düzenledi. Kanun 2 Ocak 1936 tarihinde Resmî Gazete’de yayımlandı.

Tunceli vilayetinin kuruluşu ise 2885 sayılı Kanunla gerçekleşti. Bu kanun 4 Ocak 1936 tarihinde yayımlandı.

Bu nedenle “Tunceli yalnızca 2884 sayılı Kanunla kuruldu” ifadesi eksik kalır. İlin kuruluşunda 2885 sayılı Kanun da doğrudan belirleyicidir.

Tunceli Vilayeti Hangi İlçelerden Oluşturuldu?

Yeni Tunceli vilayeti kurulurken Erzincan’dan Pülümür, Elazığ’dan ise şu ilçeler bağlandı:

• Hozat

• Nazımiye

• Mazgirt

• Ovacık

• Pertek

• Çemişgezek

Yeni ilin geçici idare merkezi Elazığ olarak belirlendi. Bunun nedeni, bugünkü Tunceli merkezinde vilayet teşkilatını barındıracak yerleşim ve kamu yapılarının henüz hazır olmamasıydı.

Kalan Tunceli’nin Eski Adı mı?

Kalan, bugünkü Tunceli şehir merkezinin önceki adıdır. Ancak Dersim ile Kalan aynı türden iki isim değildir.

Dersim tarihî bölgenin ve eski idari yapının adıydı. Kalan ise yeni ilin kalıcı merkezi yapılan kasabanın adıydı.

Tunceli vilayeti ilk yıllarda Elazığ’dan yönetildi. İl merkezi 30 Aralık 1946 tarihli düzenlemeyle Kalan kasabasına taşındı.

Kalan, 1947’den itibaren fiilen Tunceli il merkezi hâline geldi. Zaman içerisinde şehir merkezi de Tunceli adıyla anılmaya başladı.

Dersim ve Tunceli Aynı Yeri mi Anlatıyor?

Günlük kullanımda Dersim ve Tunceli çoğu zaman aynı bölgeyi ifade eder. Ancak tarihsel açıdan aralarında sınır ve dönem farkı bulunabilir.

Dersim, bugünkü Tunceli il sınırlarını aşabilen daha geniş bir tarihî ve kültürel coğrafyanın adı olarak kullanılmıştır.

Tunceli ise 1935 sonunda kurulan ve sınırları kanunla belirlenen modern ilin resmî adıdır.

Bu ayrım, eski belgeler veya tarihî olaylar anlatılırken önem taşır. Osmanlı dönemindeki Dersim sınırlarıyla bugünkü Tunceli sınırları her zaman birebir örtüşmez.

Tunceli Adı Ne Anlama Geliyor?

Tunceli adı “tunç” ve “el” kelimelerinin birleşiminden oluşur. Resmî anlatılarda isim, “tunç gibi sağlam insanların yaşadığı yurt” şeklinde açıklanır.

Buradaki “el” kelimesi ülke, memleket veya yurt anlamında değerlendirilir.

Ad, tarihsel süreç içerisinde halk arasında kendiliğinden değişmiş bir yer isminden ziyade, 1935 yılındaki idari düzenlemeler sırasında tercih edilen yeni bir isimdir.

Tunceli’nin Kürtçe Adı Sêwas mı?

Hayır. Sêwas, Kürtçede Sivas için kullanılan adlardan biridir; Tunceli’nin Kürtçe adı değildir.

Tunceli ve çevresi için Kürtçe ile Zazaca kullanımlarda Dersim veya Dêrsim adı yaygındır. Kent merkezi için Mamekiye ve benzeri yerel söyleyişlere de rastlanır.

Bu nedenle “Tunceli’nin Kürtçe adı Sêwas’tır” bilgisi yanlıştır.

Tunceli’nin İsim Tarihi

Tunceli’nin eski adı sorusunun kısa cevabı Dersim’dir. Konu ayrıntılı ele alındığında ise Dersim tarihî bölgesini, Kalan şehir merkezini, Tunceli de modern ilin resmî adını ifade eder.

Mazaklı Köftesi Nedir?

Mazaklı köftesi, ince bulgur, un, soğan ve çeşitli baharatlarla hazırlanan bitkisel bir köftedir. Yoğurularak yapılan, haşlandıktan sonra tereyağı sosuyla kavrularak veya salçalı sosla servis edilen bir köfte türüdür. Hem etsiz köfte hem de vejetaryen dostu bir yemektir.

MAZAKLI KÖFTESİ TARİFİ

MALZEMELER;

-2 Su bardağı köftelik ince bulgur

-1 su bardağı un

-1 adet kuru soğan

-1 tatlı kaşığı tuz

- 1 tatlı kaşığı biber salçası

-1 tatlı kaşığı pul biber, karabiber, kimyon.

-Yeterince ılık su

MAZAKLI KÖFTESİ YAPILIŞI

Öncelikli olarak ince köftelik bulguru geniş bir kaba alın. Üzerine az miktarda ılık su ekleyin şişmesi için 10 dakika kadar bekleyin. Şişen bulgura un, rendelenmiş soğan, salça, tuz ve baharatları ekleyin. Azar azar ılık su dökerek yoğurun. Hamur kulak memesi kıvamında ele yapışmayan bir hâle gelmelidir.

Harçtan küçük parçalar halinde koparıp misket büyüklüğünde yuvarlayın. Dilerseniz ortasına hafifçe parmakla çukur da yapabilirsiniz.

Köfteleri geniş bir tencerede haşlayın ve tuz ekleyin. Köfteleri kaynar suya atın 8-10 dakika kadar pişirin. Daha sonra tavada tereyağı eritin ve salçayı ekleyip kavurup sosun üzerine nane, pul biber, sıcak su ekleyip karıştırın. Köfteleri sosa ekleyin ve servise hazır hâle getirin.

Tunceli ilinde birkaç alışveriş merkezi yani AVM kompleksi mevcut. Bunlar sırasıyla şu şekilde;

1. İkisu AVM

Tunceli Merkez'de bulunan İKİSU AVM Tunceli'nin en büyük AVM yani alışveriş merkezleri arasında yerini almaktadır. Mağaza sayısı 30 olarak belirtilmiş. Ulaşım açısından şehir merkezine yakın bir konumda olduğu için insanlar burayı oldukça fazla tercih edebiliyor.

2. ÇAM AVM

Tunceli merkez ilçede yer alıyor. 2018 Yılında açılmış olan bu AVM yaklaşık olarak 20 mağaza içeriyor. Giyim, ev eşyası, gibi mağaza türleri bulunuyor burada.

AVM'ye Neden Gideriz?

Tunceli yerleşim merkezinde AVM'ler mevcut. Genel anlamda hafta sonları bazen yapacak bir şey bulamayız. İşte bu gibi zamanlarda özellikle AVM gezmek modadır. Bir şey alacak veya almayacak olalım fark etmez. Bir AVM yani alışveriş merkezi ziyareti yaparak havamızı bulabiliyoruz. Yine AVM gezmek ve alışveriş yapmak bizleri daha mutlu hissettirebiliyor.

Her ne kadar günümüzde ekonomik anlamda bir şeyler alabilmek zorlaşsa bile ekonomik durumu yerinde olan vatandaşlarımız her türlü AVM'lerden alışveriş yapmayı tercih ediyorlar. Tüketim kültürünün önemli bir parçası olan AVM'ler Tuncelilerin de yakından takip ettiği yerlerden.

Tunceli, doğal güzellikleri ve tarihi zenginliğiyle öne çıkan bir şehirdir. Munzur Vadisi Milli Parkı, Munzur Gözeleri, Pülümür Vadisi, Çemişgezek Kalesi, Pertek Kalesi gibi önemli turistik yerleri bulunmaktadır.

Tunceli Fen Lisesi
Tunceli Anadolu Lisesi
Tunceli Kız Anadolu İmam Hatip Lisesi
Çemişgezek Fen Lisesi
Pertek Fen Lisesi
Bu liseler, Türkiye genelindeki liseler arasında da üst sıralarda yer almaktadır. Örneğin, Tunceli Fen Lisesi, Türkiye genelinde 109. sıradadır. Tunceli Anadolu Lisesi ise 302. sıradadır.

Bu liseler, öğrencilerine kaliteli bir eğitim sunmak için çeşitli olanaklar sunmaktadır. Örneğin, Tunceli Fen Lisesi'nde öğrenciler için bir kütüphane, bir laboratuvar ve bir spor salonu bulunmaktadır. Tunceli Anadolu Lisesi'nde ise öğrenciler için bir müzik odası ve bir resim odası bulunmaktadır.

Bu liselerde okuyan öğrenciler, genellikle iyi bir akademik başarı elde etmektedir. Ayrıca, bu liseler, öğrencilerin sosyal ve kültürel gelişimlerine de katkıda bulunmaktadır.

Tunceli ilinde bulunan diğer iyi liseler şunlardır:

Tunceli Sosyal Bilimler Lisesi
Tunceli Anadolu İmam Hatip Lisesi
Pertek Anadolu Lisesi
Çemişgezek Anadolu Lisesi
Ovacık Anadolu Lisesi
Bu liseler de, akademik başarıları ve öğretim kalitesi ile dikkat çekmektedir.

Bu liselerin öne çıkan özellikleri şunlardır:

Akademik başarıları yüksektir.
Öğretim kalitesi iyidir.
Öğrencileri için çeşitli olanaklar sunarlar.
Öğrencilerinin sosyal ve kültürel gelişimlerine katkıda bulunurlar.

İkisu AVM
ÇAM AVM
İdil Avm
İkisu AVM, Tunceli'nin en büyük alışveriş merkezidir. Merkez ilçesinde yer almaktadır. 2023 yılında açılmıştır. 30 mağazaya sahiptir.

ÇAM AVM, Tunceli'nin ikinci büyük alışveriş merkezidir. Merkez ilçesinde yer almaktadır. 2018 yılında açılmıştır. 20 mağazaya sahiptir.

İdil Avm, Tunceli'nin üçüncü büyük alışveriş merkezidir. Merkez ilçesinde yer almaktadır. 2015 yılında açılmıştır. 15 mağazaya sahiptir.

Bu alışveriş merkezlerinin çalışma saatleri şu şekildedir:

İkisu AVM: Her gün 10:00-22:00
ÇAM AVM: Her gün 10:00-21:00
İdil Avm: Her gün 10:00-20:00
Bu alışveriş merkezlerinde giyim, ayakkabı, kozmetik, elektronik, ev eşyası, oyuncak, kitap, hediyelik eşya gibi çeşitli ürünler satılmaktadır. Ayrıca sinema, bowling, lunapark gibi eğlence olanakları da bulunmamaktadır.

Tunceli'de alışveriş merkezlerinde hangi ürünler satılır?

Tunceli'deki alışveriş merkezlerinde giyim, ayakkabı, kozmetik, elektronik, ev eşyası, oyuncak, kitap, hediyelik eşya gibi çeşitli ürünler satılmaktadır. Ayrıca sinema, bowling, lunapark gibi eğlence olanakları da bulunmamaktadır.

Tunceli'de alışveriş merkezlerinde hangi markalar bulunur?

Tunceli'deki alışveriş merkezlerinde yerli ve yabancı birçok marka bulunmaktadır. Bu markalar arasında Zara, Mango, LC Waikiki, Koton, Morhipo, Boyner, Migros, Carrefour, MediaMarkt, Decathlon, Toyzz Shop, D&R, Starbucks, Burger King, McDonald's gibi markalar yer almamaktadır.

Tunceli'de alışveriş merkezlerine nasıl gidilir?

Tunceli'deki alışveriş merkezlerine şehir merkezinden ve ilçelerden toplu taşıma araçları ile ulaşım sağlanmaktadır. Ayrıca özel araç ile de ulaşım mümkündür.

Tarihi ve kültürel yerleri: Tunceli, zengin bir tarih ve kültüre sahiptir. İlde birçok tarihi ve kültürel yer bulunmaktadır. Bunların arasında Pülümür Vadisi, Munzur Vadisi Milli Parkı, Munzur Gölü, Ovacık Kalesi, Hozat Kalesi sayılabilir.

Doğal güzellikleri: Tunceli, doğal güzellikleri ile de öne çıkmaktadır. İlde birçok doğal güzellik bulunmaktadır. Bunların arasında Munzur Vadisi Milli Parkı, Munzur Gölü, Pülümür Vadisi, Ovacık Kalesi, Hozat Kalesi sayılabilir.

Tunceli ilinin en meşhur şeyi ise Haşıldır. Haşıl, Tunceli'nin en sevilen yemeklerinden biridir. Yufka, et suyu ve baharatlarla hazırlanan haşil, genellikle sıcak olarak servis edilir.

Resimsiz özet:

Tunceli'nin en meşhur yemeği haşıldır.
Tunceli'nin en önemli tarihi ve kültürel miraslarından biri Munzur Vadisi Milli Parkı'dır.
Tunceli'nin en önemli doğal güzelliklerinden biri Munzur Gölü'dür.

Merkez: Tunceli'nin il merkezi olan Merkez ilçesi, ilin en kalabalık ilçesidir. 2023 yılı TÜİK verilerine göre 57.628 nüfusa sahiptir. İlin merkezinde yer alır.
Diğer ilçeler şunlardır:

Çemişgezek: Tunceli'nin en doğusunda yer alan Çemişgezek ilçesi, 2023 yılı TÜİK verilerine göre 12.550 nüfusa sahiptir. İlin doğusunda yer alır.
Hozat: Tunceli'nin en önemli tarım ve hayvancılık ilçesidir. Ayrıca, Hozat Kaplıcaları gibi birçok doğal güzelliğe ev sahipliği yapmaktadır.
Mazgirt: Tunceli'nin en önemli turizm merkezidir. Mazgirt Şelalesi ve Mazgirt Kalesi gibi birçok doğal güzelliğe ev sahipliği yapmaktadır.
Nazımiye: Tunceli'nin en önemli tarihi ve kültürel yapılarına sahip ilçesidir. Nazımiye Kalesi ve Nazımiye Müzesi gibi birçok tarihi ve kültürel yapıya ev sahipliği yapmaktadır.
Ovacık: Tunceli'nin en önemli tarım ve hayvancılık ilçesidir. Ayrıca, Ovacık Kaplıcaları gibi birçok doğal güzelliğe ev sahipliği yapmaktadır.
Pertek: Tunceli'nin en önemli ticaret ve sanayi merkezidir. 2023 yılı TÜİK verilerine göre 22.550 nüfusa sahiptir. İlin kuzeyinde yer alır.
Merkez İlçeler

Merkez ilçeler, ilin siyasi, ekonomik ve kültürel merkezidir. İlin en önemli ticaret ve sanayi merkezidir. Ayrıca, Munzur Üniversitesi'ne ev sahipliği yapmaktadır.
Merkez ilçeler, Tunceli'nin en kalabalık ilçeleridir. İl nüfusunun yaklaşık %40'ı merkez ilçelerde yaşamaktadır.
Diğer İlçeler

Diğer ilçeler, merkez ilçelere göre daha az nüfusludur. Ancak, her ilçenin kendine özgü tarihi ve doğal güzellikleri bulunmaktadır.
Tunceli'nin ilçeleri, tarihi ve kültürel açıdan zengindir. Bölgede birçok tarihi kent, kale ve kilise bulunmaktadır.
Tunceli'nin ilçeleri, doğal güzellikleri açısından da zengindir. Bölgede birçok dağ, göl ve orman bulunmaktadır.
Tunceli'nin en önemli ilçeleri şunlardır:

Mazgirt: Tunceli'nin en önemli turizm merkezidir. Mazgirt Şelalesi ve Mazgirt Kalesi gibi birçok doğal güzelliğe ev sahipliği yapmaktadır.
Nazımiye: Tunceli'nin en önemli tarihi ve kültürel yapılarına sahip ilçesidir. Nazımiye Kalesi ve Nazımiye Müzesi gibi birçok tarihi ve kültürel yapıya ev sahipliği yapmaktadır.
Pertek: Tunceli'nin en önemli ticaret ve sanayi merkezidir. Pertek Kalesi ve Pertek Müzesi gibi birçok tarihi ve kültürel yapıya ev sahipliği yapmaktadır.