YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

İlker Mutlu

Festival zamanı…

Önümüzdeki hafta yapılacak olan 25. Adana Altın Koza Film Festivali’ne, gazetem ve HABERHAYAT haricinde, sadece sinema yazmakta olduğum SEKANS sinema dergisinin yazarı olarak davet edildim. Oraya gidişimin asıl amacı, ileride Samsun’da yapılabilecek bir film festivali için doneler toplamak, fikir edinmek. Yapılacak röportajlar, izlenecek filmler, bunun yanında kar olarak kalacak bana.

Bu film festivali fikrini döne döne vurgulamam, ilgiyi canlı tutma çabamdan ileri geliyor. Bu hevesim yirmi yılı aşkın süredir devam ediyor ve yılmaya da hiç niyetim yok. Geçenlerde Baki Sarısakal’ın Samsun Eğlence Tarihi adındaki çalışması geçti elime ve sık sık vurguladığım, Samsun’un aslında bir kültür merkezi, bir sanat kenti olduğu gerçeğini, üzerine kattığım yeni bilgilerle, bir daha gördüm.

  1. yüzyılın başındaki yoğun gayrımüslüm bir nüfusa sahip olduğumuzu biliyoruz. Merkezi mahallelerimizden Selahiye, eskiden Ermeni Mahallesi olarak anılırmış. Bu insanlar aracılığıyla tiyatro da, sinema da Samsun’a çok erken dönemlerde gelmişler. İlk tiyatro binamızı 1883’te Reji civarında Ermeniler, Ermeni Tiyatrosu olarak kurmuşlar. Sonra şu anda Cumhuriyet Meydanı’nda mobilyacılar arastasında Meşrutiyet Tiyatrosu kurulmuş ve arkası gelmiş. Meşhur tiyatrocu Tomas Fasulyeciyan, bu tiyatroların kuruluşuna önayak olmuş. 1909’da kurulan Osmanlı Dram Kumpanyası’na kadar gayrımüslümlerin tiyatrodaki hakimiyeti sürmüş. Cumhuriyet döneminde Darülbedayi’nin Anadolu Turnesi, 1924’te Samsun’dan başlamış. 1928’de Samsun’da Gençler Mahfeliadlı bir tiyatro topluluğu varmış ve sinemamızın ünlü komiği Vahi Öz, buradan yetişmiş. 1966’da ilk oyununu sergileyen Oda Tiyatrosu, 2000li yıllara varamadan kapanmış belki, ama içinden bugün faaliyetlerini sürdüren yaklaşık on kadar topluluk çıkmış.

Samsun’un sinema macerası da tiyatro macerası denli yoğun. Gerçek anlamda sinematografla ilk tanışma, 1909 yılında Sinyor Riçi adında bir gayrımüslümün kumpanyası sayesinde gerçekleşir. Yukarıda andığım Meşrutiyet Tiyatrosu’nda gerçekleşir bu gösterimler. (Sinyor Riçi, Samsun Belediye Binası’nın projesini çizen mimar aynı zamanda). İlk sinema salonumuz ise Boduroğlu Sineması imiş (Eski Zafer Sineması; 1926’da Hilali Ahmer, 1927’de de Zafer-i Milli adını alacaktır). 1912’de Venüs Sineması açılmış Selahiye’de. 1913’te Pathé, 1915’te Kristal ve Osmanlı Sinemaları açılmış. Daha ne sinemalar gelmiş geçmiş: Varyete, Alemdarzade, Pertev, Yeni (Sonradan Milli), Süreyya (sonradan Samsun ve sonrasında Kazım Paşa), Halkevi (sonradan Lale), Ferhan (sonradan Sümer), Yıldız, Renkli, Kent, Emek, Konak, Büyük (sonradan Selçuk), Galaksi, Planet, Cep ve yazlık sinemalar Park, İnci, Dünya, Ömür, Çiçek, Belediye, Kervansaray! Samsun’da uzun yıllar film işletmecilerinin bürolarının bulunmasını gerektirecek kadar canlı bir sinema hayatı varmış Samsun’da. O zamanların Samsun’u da şimdikinin beşte biriyken hem de…

Bugün sinemalar AVMlere tıkılmış belki ve seyircisi de o eski yılların seyircisi değil görece. Fakat, ben kentlerin de insanlar gibi DNAlara sahip olduğuna inanırım. Samsun’un genlerinde olan sanat, layık olduğu seyirci sayısını yine kendi içinde bulacaktır. Türkiye’nin en yüksek öğrenci nüfusunu barındıran illerinden biriyiz. Halk Dansları Festivali’nin, Fuar’ın zamanında bu kente getirilerini akıldan çıkarmayalım. Bir film festivali de, belki ağır ağır, ama gelenekselleştikçe kentin marka değerini artırarak, silüetini de değiştirecektir.

Bu fikre kentçe sahip çıkmamız gerekiyor. Benimle aynı fikirde olanların bana ulaşmalarını istiyorum. Evet, milletçe zor zamanlardan geçiyoruz ve sıkıntımız diz boyu, biliyorum. Ama her şeyin çözümü de ekonomide değildir. Birlik olduğumuzda bu kentin de ülkenin de kaderi değişir.

Sanatla, sevgiyle kalın…

 

Samsun’a DönüşYa Samsun?Adana’dan… Festival zamanı…Haftanın FilmleriYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
OSMAN AĞALAR OLMASAYDI
Osman KARA
Mustafa GENÇ
HANGİ VİZYONLA NEREYE YOLCULUK?
Mustafa GENÇ
Erdem EROL
UCUZ BENZİN
Erdem EROL
Kadir GÜRKAN
İKLİM
Kadir GÜRKAN
Av. Dr. Cengizhan Hatipoğlu
Velayet Kararında Çocuğun Söz Hakkı Var Mı?
Av Dr Cengizhan Hatipoğlu
Metin ATLI
SAMSUNSPOR RAKİP TANIMIYOR
Metin ATLI
Tevfik DEMİR
BU BİRLİK BOZULMADIKÇA !
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EYLÜL ENFLASYONU NE DİYOR?
Şenol Yücedağ
Ceyhun DONBAY
SERİDE TAM GAZ
Ceyhun DONBAY
Mert Can Coşkuner
Konuşmalarınızı dinleyen yeni android zararlısı
Mert Can Coşkuner
Nami Cem İYİGÜN
HEM ZAMANLARIN EN İYİSİ, HEM ZAMANLARIN EN KÖTÜSÜ
Nami Cem İYİGÜN
Kenan ERZURUMLU
Öfkeli bir "Merhaba" derken!
Kenan ERZURUMLU
Kenan ÖZTÜRK
Löseminin arka yüzü
Kenan ÖZTÜRK
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
ÇİTLEMEK
Prof Dr Yücel TANYERİ
Selçuk KAYA
Durdurulamaz
Selçuk KAYA
Selamet ATLI
ELEŞTİRİ YOK ÖNÜMÜZE BAKALIM
Selamet ATLI
Ayhan HAMLI
ASTSUBAYLIK ONURLU BİR MESLEKTİR…
Ayhan HAMLI
Hikmet KURADA
SİNOP’TAN YAZI-YORUM
Hikmet KURADA
Birol BİRCAN
  Bafra Tarımı üzerine…
Birol BİRCAN
Yetkin BULUT
ZİHNİYET DEĞİŞİKLİĞİ
Yetkin BULUT
İbrahim TELLİOĞLU
AMİSOS SAMSUN MU?
İbrahim TELLİOĞLU
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
M. Halistin KUKUL
EĞİTİMDE KALİTE
M Halistin KUKUL
Şakir DEMİRCİ
SEÇİMDE "BİZ" KAZANINCA "BEN"
Şakir DEMİRCİ
Kürşad GÜNDOĞDU
Davası olmayanın sevdası olmaz
Kürşad GÜNDOĞDU
Erdal AĞAR
Türkiye’nin Yeni Üniversitelere İhtiyacı Var mı?
Erdal AĞAR
Hasan Cem KESKİN
Anlatılmaz bir heyecan
Hasan Cem KESKİN
Salim YILDIZ
Kral atar Samsun coşar
Salim YILDIZ
Ömer PAMUK
AZİM VE İRADE SAYESİNDE...
Ömer PAMUK
Akın ÜNER
SAMSUN İÇİN YAPICI BİR ÖNERİ...
Akın ÜNER
Fulya ZORLU
Duygularımızı Tanımak
Fulya ZORLU
Gül TURAN
DÖNÜP DE GÖREMEMEK
Gül TURAN
Turgay SAAT
Herkese merhaba...
Turgay SAAT
Ersin ERGE
O ŞARKI NEREDEN ÇIKTI DERKEN
Ersin ERGE
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL
Alpaslan ÇEPNİ
BiREYSEL EMEKLİLİK SİSTEMİ
Alpaslan ÇEPNİ
Zati ÜRER
VATAN İÇİN
Zati ÜRER
Uğur DEDE
12 EYLÜL
Uğur DEDE
Vehbi TEZCAN
Müzik sizi yalandan, sahtelikten kurtarır...
Vehbi TEZCAN
Serdar ÖLMEZ
BİR ÖMRÜ BİRLİKTE ARAYALIM!
Serdar ÖLMEZ
Osman ECEVİT
DÜNYA EĞEMENLİĞİ
Osman ECEVİT
Cevahir KUL
ARTIK GELECEĞE UMUTLA BAKMAK, O GELECEĞİ YAŞAMAK İSTİYORUM...
Cevahir KUL
Şerafettin Özışık
CEP HASTALIĞI
Şerafettin Özışık
Ahmet HAYVALI
DEFTER BEYAN SİSTEMİ ve SONUÇLARI…
Ahmet HAYVALI
İlker Mutlu
Samsun’a Dönüş
İlker Mutlu