YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

İlker Mutlu

Festival zamanı…

Önümüzdeki hafta yapılacak olan 25. Adana Altın Koza Film Festivali’ne, gazetem ve HABERHAYAT haricinde, sadece sinema yazmakta olduğum SEKANS sinema dergisinin yazarı olarak davet edildim. Oraya gidişimin asıl amacı, ileride Samsun’da yapılabilecek bir film festivali için doneler toplamak, fikir edinmek. Yapılacak röportajlar, izlenecek filmler, bunun yanında kar olarak kalacak bana.

Bu film festivali fikrini döne döne vurgulamam, ilgiyi canlı tutma çabamdan ileri geliyor. Bu hevesim yirmi yılı aşkın süredir devam ediyor ve yılmaya da hiç niyetim yok. Geçenlerde Baki Sarısakal’ın Samsun Eğlence Tarihi adındaki çalışması geçti elime ve sık sık vurguladığım, Samsun’un aslında bir kültür merkezi, bir sanat kenti olduğu gerçeğini, üzerine kattığım yeni bilgilerle, bir daha gördüm.

  1. yüzyılın başındaki yoğun gayrımüslüm bir nüfusa sahip olduğumuzu biliyoruz. Merkezi mahallelerimizden Selahiye, eskiden Ermeni Mahallesi olarak anılırmış. Bu insanlar aracılığıyla tiyatro da, sinema da Samsun’a çok erken dönemlerde gelmişler. İlk tiyatro binamızı 1883’te Reji civarında Ermeniler, Ermeni Tiyatrosu olarak kurmuşlar. Sonra şu anda Cumhuriyet Meydanı’nda mobilyacılar arastasında Meşrutiyet Tiyatrosu kurulmuş ve arkası gelmiş. Meşhur tiyatrocu Tomas Fasulyeciyan, bu tiyatroların kuruluşuna önayak olmuş. 1909’da kurulan Osmanlı Dram Kumpanyası’na kadar gayrımüslümlerin tiyatrodaki hakimiyeti sürmüş. Cumhuriyet döneminde Darülbedayi’nin Anadolu Turnesi, 1924’te Samsun’dan başlamış. 1928’de Samsun’da Gençler Mahfeliadlı bir tiyatro topluluğu varmış ve sinemamızın ünlü komiği Vahi Öz, buradan yetişmiş. 1966’da ilk oyununu sergileyen Oda Tiyatrosu, 2000li yıllara varamadan kapanmış belki, ama içinden bugün faaliyetlerini sürdüren yaklaşık on kadar topluluk çıkmış.

Samsun’un sinema macerası da tiyatro macerası denli yoğun. Gerçek anlamda sinematografla ilk tanışma, 1909 yılında Sinyor Riçi adında bir gayrımüslümün kumpanyası sayesinde gerçekleşir. Yukarıda andığım Meşrutiyet Tiyatrosu’nda gerçekleşir bu gösterimler. (Sinyor Riçi, Samsun Belediye Binası’nın projesini çizen mimar aynı zamanda). İlk sinema salonumuz ise Boduroğlu Sineması imiş (Eski Zafer Sineması; 1926’da Hilali Ahmer, 1927’de de Zafer-i Milli adını alacaktır). 1912’de Venüs Sineması açılmış Selahiye’de. 1913’te Pathé, 1915’te Kristal ve Osmanlı Sinemaları açılmış. Daha ne sinemalar gelmiş geçmiş: Varyete, Alemdarzade, Pertev, Yeni (Sonradan Milli), Süreyya (sonradan Samsun ve sonrasında Kazım Paşa), Halkevi (sonradan Lale), Ferhan (sonradan Sümer), Yıldız, Renkli, Kent, Emek, Konak, Büyük (sonradan Selçuk), Galaksi, Planet, Cep ve yazlık sinemalar Park, İnci, Dünya, Ömür, Çiçek, Belediye, Kervansaray! Samsun’da uzun yıllar film işletmecilerinin bürolarının bulunmasını gerektirecek kadar canlı bir sinema hayatı varmış Samsun’da. O zamanların Samsun’u da şimdikinin beşte biriyken hem de…

Bugün sinemalar AVMlere tıkılmış belki ve seyircisi de o eski yılların seyircisi değil görece. Fakat, ben kentlerin de insanlar gibi DNAlara sahip olduğuna inanırım. Samsun’un genlerinde olan sanat, layık olduğu seyirci sayısını yine kendi içinde bulacaktır. Türkiye’nin en yüksek öğrenci nüfusunu barındıran illerinden biriyiz. Halk Dansları Festivali’nin, Fuar’ın zamanında bu kente getirilerini akıldan çıkarmayalım. Bir film festivali de, belki ağır ağır, ama gelenekselleştikçe kentin marka değerini artırarak, silüetini de değiştirecektir.

Bu fikre kentçe sahip çıkmamız gerekiyor. Benimle aynı fikirde olanların bana ulaşmalarını istiyorum. Evet, milletçe zor zamanlardan geçiyoruz ve sıkıntımız diz boyu, biliyorum. Ama her şeyin çözümü de ekonomide değildir. Birlik olduğumuzda bu kentin de ülkenin de kaderi değişir.

Sanatla, sevgiyle kalın…

 

Ne günler, ne haftalar...Şiddet...Vizyondakilerİlle de gençlik...Atatürk'ü anarken, O'nun sinemaya yaklaşımı...Denk düştüGöçmenler üzerine…HAYAT DAMARISamsun’a DönüşYa Samsun?Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
EL-HAYA, VEL-İMAN
Osman KARA
Erdem EROL
FARK YARATMAK
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
TEMEL'İN,  "PİZUM EZANI" VE POLİTİKACILAR!
Mustafa GENÇ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
TAŞ
Prof Dr Yücel TANYERİ
Ayhan HAMLI
TÜRK ASKERİ VE ÜLKEMİZDEKİ SURİYELİ GENÇLER
Ayhan HAMLI
Şakir DEMİRCİ
YEREL ŞEÇİMLERDE TÜM YOLLAR İSTANBUL'A ÇIKIYOR
Şakir DEMİRCİ
Ersin ERGE
ŞİİR HAS İNSANDIR
Ersin ERGE
Ergin KAHVECİ
NEDEN?
Ergin KAHVECİ
Nami Cem İYİGÜN
YENİLENEBİLİR ENERJİLER
Nami Cem İYİGÜN
M. Halistin KUKUL
İSA YUSUF ALPTEKİN ve DOĞU TÜRKİSTAN DÂVÂSI
M Halistin KUKUL
Hasan Cem KESKİN
BAŞARIYA YOLCULUK
Hasan Cem KESKİN
Birol BİRCAN
SAMKON'a sorular.
Birol BİRCAN
Hikmet KURADA
Yazdıklarının Tersini Söyleyen Fesli Kadir
Hikmet KURADA
Metin ATLI
BİRİNCİ FİNAL
Metin ATLI
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
SARIKAMIŞ'TA RUSLARA DEĞİL KIŞA YENİLDİK
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Embiya SANCAK
SAMSUNUM'DA SORUN YARATMADAN İYİ İŞLER YAPILSIN (II) GENE KONUMUZ GÜLSAN
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
MUHALİF KADIN OLMAK
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
SAMSUN VE FUARLAR 2
Doç Dr Yetkin BULUT
Kenan ERZURUMLU
Eski dostlara serzenişimdir!
Kenan ERZURUMLU
Kürşad GÜNDOĞDU
Fransız kalmak
Kürşad GÜNDOĞDU
Kadir GÜRKAN
Baş Döndüren Gelişmeler
Kadir GÜRKAN
Ahmet HAYVALI
ŞİRKETLER  -  BAĞIMSIZ  DENETİM  VE YAPTIRIMLAR (II)...
Ahmet HAYVALI
Gül TURAN
TRAFİK TERÖRÜ
Gül TURAN
Selçuk KAYA
Tarih hiçbir zaman ilk yarının liderini yazmaz..
Selçuk KAYA
Salim YILDIZ
Var ol sen Samsunspor
Salim YILDIZ
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Ender GÜR
LİDERLİK KEYFİ
Ender GÜR
Akın ÜNER
SAMSUNSPOR'UN ŞEREF'İ (I)
Akın ÜNER
Mehmet ÖZ
BEKA MESELESİ VE MİLLÎ TAVIR
Mehmet ÖZ
Fulya ZORLU
Çocuklarda Problemli Davranışlar
Fulya ZORLU
İlker Mutlu
Ne günler, ne haftalar...
İlker Mutlu
Kenan ÖZTÜRK
Ayvacık'ta Doğa Evleri
Kenan ÖZTÜRK
Erdal AĞAR
İnsan Beyninden Yapay Zekâya II
Erdal AĞAR
Ceyhun DONBAY
Futbolda itici güç: Tribün
Ceyhun DONBAY
Naci ALTUNCU
SAMSUN'DA KADININ ADI YOK !!!
Naci ALTUNCU
Turgay SAAT
YALNIZ KALMAYA MAHKUMUZ
Turgay SAAT
Ömer PAMUK
NİCE YILLARA...
Ömer PAMUK
Cesur CEYLAN
MASKELER
Cesur CEYLAN
Cevdet YILMAZ
SAMSUN SEMT PAZARLARI
Cevdet YILMAZ
Mustafa ÖZBALCI
60. Ölüm Yıldönümünde YAHYA KEMAL BEYATLI
Mustafa ÖZBALCI
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Yavuz BAYRAM
Hangi Öğretmen?
Yavuz BAYRAM
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ
İbrahim TELLİOĞLU
OTKAYA MAĞARASINDA YAKILAN MUMLAR
İbrahim TELLİOĞLU
Kenan KAYIKÇI
Sporda Altyapı Sorunları
Kenan KAYIKÇI
Selamet ATLI
GOL YOLLARIMIZ SIKINTILI
Selamet ATLI
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL