YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Prof. Dr. Osman DEMİR

SANAL PARAYA GEÇİŞ TERCİH DEĞİL, ZORUNLULUKTUR

Yakın gelecekte kağıt para sistemi tamamen terk edilecek ve fiili paranın olmadığı sanal para sistemine geçilecektir. Sanal para sisteminde mübadele hesaplar arası sanal para hareketleriyle yapılacaktır.

Sanal paraya geçiş ülkeler için bir tercih değil, zorunluluk olacaktır. Tıpkı altın para sisteminden kağıt para sistemine geçişin zorunluluk olduğu gibi.

Hatırlayalım,

Kağıt para sisteminden önce hangi para sistemi vardı?

Altın para.

Altın para sistemi niçin terk edildi?

Altın kıt bulunduğu, kolay aşındığı, tağşiş olduğu (ayarı bozulduğu), taşıması ve saklaması maliyetli olduğu için.

Kağıt para sistemi, altın para sisteminin taşıdığı sorunları ortadan kaldırdı mı?

Kısmen kaldırdı ve onun için tercih edildi. Kağıt para altın paraya göre daha bol bulunuyor. Taşıma ve saklama maliyeti daha düşüktür.

Kağıt para sisteminden sanal para sistemine geçiş niçin zorunluluk olacaktır?

Sanal para sistemini sürdürme maliyeti, kağıt para sistemini sürdürme maliyetinden çok düşüktür. Sanal paraya geçen ekonomiler büyük kazanımlar elde edecekler, sanal paraya geçemeyen ekonomiler aşırı maliyetlere katlanmaya devam edecekler, uluslararası rekabet güçlerini kaybedeceklerdir. Ülkeler küresel rekabet güçlerini kaybetmemek için mantar biter gibi sanal paraya geçeceklerdir.

Kağıt para sisteminde katlanılan maliyetleri hatırlayalım,

Evvela para üretiminde kullandığımız kağıt sıradan bir kağıt değildir. Dayanıklı, kolay katlanabilir, kolay taşınabilir, taklit edilmesi zor bir kağıt olmak zorundadır. Bu özel kağıt, taklit edilmesi zor figürler, şifreler yerleştirilerek paraya çevrilir. Eskiyen paralar sürekli yenileriyle değiştirilir. Merkez Bankası güvenli kağıt para üretim tesislerine, kağıt para muhafaza depolarına ve kağıt para nakil araçlarına sahip olmak zorundadır. Kağıt paranın iller, bankalar ve kurumlar arasında güvenli bir şekilde transfer edilmesi gerekir. Merkez Bankası ve ticari bankalar devasa binalar, çok sayıda şube ve çalışanla kağıt para sistemini işletebilirler. Ticari bankaların şubeleri ilçelere kadar yayılır. Bütün bunlar dikkate alındığında kağıt para sistemini sürdürmenin ne kadar yüksek maliyetli olduğu apaçık ortadadır.

Sanal para sisteminde kağıt para olmayacağı için, kağıt paranın üretimi, taşıması, muhafazası maliyetleri de olmaz. Banka sayısı, şube sayısı ve çalışan sayısı bugünkü ile kıyas kabul etmeyecek kadar azalır. Şehrin en göz önü, en kıymetli yerinde banka binası kiralamaya veya satın almaya gerek kalmaz. Ticari bankalar çok küçülür, değişir ve belki de tamamen ortadan kalkabilir. Sanal para internet ortamında sanal hesaplarda sıfır maliyetle muhafaza edilecek ve transfer edilir. Hafta içi, hafta sonu, mesai içi, mesai dışı diye bir ayırım söz konusu olmaz. Sanal para sistemi 7/24 kuralıyla çalışır. Kağıt paraların elden ele geçmesiyle mikropların yayılması, hastalıkların artması gibi sorunlar sanal para sisteminde ortadan kalkar.

Sanal para sisteminde para arzının ayarlanması, hackerlerin hesaplara müdahale etmelerine mani olunması, teknolojik ve hukuki altyapının oluşturulması gibi bazı maliyetlere tabi ki katlanılacaktır. Ancak bu maliyetler kağıt para sisteminde katlanılan maliyetlerin yanında devede kulak misali olacaktır.

Sağladığı kazanımlardan dolayı kağıt para sisteminden sanal para sistemine geçiş bir tercih değil, zorunluluktur.

 

SAĞDUYULU VE YÜREKLİ BİR SESSANAL PARAYA GEÇİŞ TERCİH DEĞİL, ZORUNLULUKTURSANAL PARA SİSTEMİNDE BANKACILIKSANAL PARA SİSTEMİNDE MERKEZ BANKACILIĞIELVEDA KAĞIT PARA, HOŞ GELDİN SANAL PARAALTIN FİYATLARINDAKİ ARTIŞKURBAN BEREKETİSIFIR REEL FAİZ ORANI HEDEFLEMENİN AVANTAJ VE DEZAVANTAJLARISIFIR REEL FAİZ ORANI HEDEFLENİRSE ENFLASYONLA MÜCADELE ZAFİYETE UĞRAR MI?MERKEZ BANKASI SIFIR REEL FAİZ ORANI HEDEFLESİNYazarın Tüm Yazıları