Ciltte ortaya çıkan kızarıklık, iltihaplı sivilce, yara veya kaşıntı her zaman bakteriyel enfeksiyondan kaynaklanmaz. Bu nedenle antibiyotikli krem seçilirken enfeksiyonun türü, bulunduğu bölge ve ilacın etken maddesi dikkate alınmalıdır.
Antibiyotikli Krem Nedir?
Antibiyotikli krem, ciltte enfeksiyona neden olan duyarlı bakterileri öldürmek veya çoğalmalarını engellemek amacıyla kullanılan topikal antibakteriyel ilaçtır.
Bu ürünler krem, merhem, pomad ve jel gibi farklı formlarda bulunabilir. Etken maddeleri ve kullanım alanları birbirinden farklı olduğu için aynı hastalıkta her antibiyotik aynı sonucu vermeyebilir.
Antibiyotikli kremler özellikle sınırlı bir deri bölgesinde ortaya çıkan belirli bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde kullanılmaktadır. Bununla birlikte geniş alana yayılmış enfeksiyonlarda veya ateş gibi sistemik belirtilerin eşlik ettiği durumlarda yalnızca cilt üzerine uygulanan ilaçlar yeterli olmayabilir.
Antibiyotikli Krem Ne İşe Yarar?
Antibiyotikli kremler, bakterilerin neden olduğu veya bakteriyel enfeksiyonun eşlik ettiği bazı cilt hastalıklarında kullanılır.
Etken maddesine ve ürünün onaylı kullanım alanına göre şu durumlarda reçete edilebilir:
-
İmpetigo gibi yüzeysel bakteriyel deri enfeksiyonları
-
Kıl kökü iltihabı olarak bilinen folikülit
-
Bakteriyel enfeksiyon gelişmiş küçük yaralar
-
Enfekte olmuş bazı egzama lezyonları
-
Tırnak çevresindeki bazı bakteriyel enfeksiyonlar
-
Enfekte olmuş belirli yanık ve deri lezyonları
Ancak antibiyotikli kremler mantar, uçuk, egzama veya alerjik deri hastalıklarının tamamını tedavi etmez. Kullanılacak ilacın hastalığa uygun olması gerekir.
Antibiyotikli Krem İsimleri Nelerdir?
Türkiye'de farklı etken maddeler içeren çok sayıda antibiyotikli deri ilacı bulunmaktadır.
| Antibiyotikli krem veya merhem | Etken maddesi |
|---|---|
| Fucidin krem | Fusidik asit |
| Stafine krem | Fusidik asit |
| Fucitec krem | Fusidik asit |
| Balaban pomad | Mupirosin |
| Bactroban pomad | Mupirosin |
| Terramycin deri merhemi | Oksitetrasiklin ve polimiksin B |
| Thiocilline deri merhemi | Basitrasin ve neomisin |
| Imex merhem | Tetrasiklin hidroklorür |
Bu ürünlerin tamamı aynı enfeksiyonlarda kullanılmaz. Örneğin Imex'in temel kullanım alanı akne tedavisiyken mupirosin içeren ilaçlar belirli bakteriyel deri enfeksiyonlarının tedavisinde kullanılmaktadır.
İlaçların farklı etkin maddeleri ve yardımcı bileşenleri bulunduğundan doktor veya eczacı değerlendirmesi olmadan birbirlerinin yerine kullanılmamalıdır.
Antibiyotikli Krem Yaraya Sürülür mü?
Bazı antibiyotikli kremler, bakteriyel enfeksiyon gelişmiş yüzeysel yaraların tedavisinde kullanılabilir. Ancak her açık yara antibiyotikli krem gerektirmez.
Örneğin küçük ve temiz bir kesik ile iltihaplanmış, çevresinde kızarıklık ve şişlik oluşmuş bir yaranın tedavisi aynı değildir.
Yarada giderek artan kızarıklık, sıcaklık, şişlik, irin veya ağrı bakteriyel enfeksiyonun belirtileri arasında bulunabilir. Ancak bu belirtilerin değerlendirilmesi ve uygun tedavinin belirlenmesi gerekir.
Derin kesikler, hayvan veya insan ısırıkları, geniş yanıklar ve iyileşmeyen yaralar yalnızca antibiyotikli krem kullanılarak tedavi edilmeye çalışılmamalıdır.
Antibiyotikli Krem Sivilceye İyi Gelir mi?
Bazı topikal antibiyotikler akne tedavisinde kullanılabilir. Ancak bütün antibiyotikli kremler sivilce ilacı değildir.
Akne tedavisinde kullanılan topikal antibiyotikler arasında klindamisin ve bazı eritromisin preparatları bulunmaktadır. Türkiye'de Imex gibi tetrasiklin içeren ürünlerin de akne tedavisine yönelik kullanım alanları vardır.
Bununla birlikte antibiyotiklerin akne tedavisinde tek başına ve uzun süre kullanılması bakteriyel direnç gelişimini artırabilir. Bu nedenle dermatoloji tedavilerinde antibiyotikler, hastalığın durumuna göre benzoil peroksit gibi diğer tedavilerle birlikte değerlendirilebilir.
Fusidik asit veya mupirosin içeren bir kremi yalnızca sivilce çıktığı için kullanmak uygun değildir.
Antibiyotikli Krem Nasıl Kullanılır?
Antibiyotikli kremlerin kullanım sıklığı, uygulanacak miktarı ve tedavi süresi ürüne göre değişir.
Genellikle enfeksiyonlu bölgenin temizlenmesinin ardından doktorun belirttiği miktarda ilaç uygulanır. Ürün yalnızca reçetede belirtilen bölgeye sürülmelidir.
Uygulamadan önce ve sonra ellerin yıkanması önemlidir. Ancak ellerdeki enfeksiyonun tedavisi için krem kullanılıyorsa uygulama sonrasındaki temizlik konusunda ürünün kendi talimatı dikkate alınmalıdır.
Aynı bölgeye birden fazla antibiyotikli krem sürülmesi veya tedavi süresinin kişinin kendi kararıyla uzatılması uygun değildir.
Antibiyotikli Krem Kaç Gün Kullanılır?
Bütün antibiyotikli kremler için geçerli tek bir tedavi süresi yoktur.
Örneğin bazı yüzeysel bakteriyel deri enfeksiyonlarında kısa süreli tedavi yeterli olabilirken farklı enfeksiyonlarda uygulama süresi değişebilir.
İlacın kaç gün kullanılacağına enfeksiyonun türü, yaygınlığı, hastanın yaşı ve kullanılan antibiyotik dikkate alınarak karar verilir.
Tedavi sırasında enfeksiyonun yayılması, ağrının artması, ateş gelişmesi veya beklenen iyileşmenin görülmemesi halinde yeniden tıbbi değerlendirme gerekir.
Antibiyotikli Krem Yüze Sürülür mü?
Bazı antibiyotikli kremler yüz bölgesindeki uygun bakteriyel enfeksiyonların tedavisinde kullanılabilir. Ancak bu durum bütün antibiyotikli ürünlerin yüze uygulanabileceği anlamına gelmez.
Özellikle göz çevresi, ağız içi ve burun mukozası gibi bölgelerde ürünün farmasötik formu önemlidir.
Deri için üretilmiş bir antibiyotikli merhem, göz enfeksiyonunu tedavi etmek amacıyla kullanılmamalıdır. Göz için özel hazırlanmış antibiyotikli preparatlar ayrı ürünlerdir.
Antibiyotikli Kremlerin Yan Etkileri Nelerdir?
Antibiyotikli kremler uygulandıkları bölgede bazı istenmeyen reaksiyonlara neden olabilir.
Bunlar arasında kızarıklık, yanma, batma, kuruluk, kaşıntı, döküntü ve kontakt dermatit bulunmaktadır.
Etken maddeye veya yardımcı bileşenlere karşı alerjik reaksiyon gelişmesi de mümkündür.
Uzun süreli ve gereksiz antibiyotik kullanımı, ilaca dirençli mikroorganizmaların gelişmesine neden olabilir. Bu nedenle antibiyotikli kremler günlük cilt bakım ürünü gibi kullanılmamalıdır.
Antibiyotikli Krem Hamilelikte Kullanılır mı?
Hamilelikte antibiyotikli krem kullanımının güvenliliği, ilacın etken maddesine, uygulanacak bölgeye, kullanım süresine ve gebeliğin dönemine göre değişir.
Bu nedenle bütün antibiyotikli kremlerin gebelikte güvenli olduğu veya tamamının yasak olduğu şeklinde genel bir değerlendirme yapılamaz.
Hamilelik ve emzirme dönemlerinde kullanılacak antibiyotikli ilaç doktor tarafından belirlenmelidir.
Antibiyotikli Krem Fiyatları Ne Kadar?
Antibiyotikli kremlerin fiyatları etken maddeye, markaya, ambalaj miktarına ve ürünün farmasötik formuna göre değişmektedir.
2026 yılı ilaç fiyat kayıtlarında Stafine %2 15 gram krem 126,68 TL, Fucidin %2 20 gram krem ise yaklaşık 152,63 TL seviyesinde listelenmektedir.
Ancak antibiyotikli krem tek bir ürün olmadığından bütün ilaçlar için geçerli ortak bir fiyat bulunmamaktadır. Güncel fiyat, kullanılacak ilacın adı ve ambalaj büyüklüğüne göre eczaneden öğrenilebilir.