Betonda Pas Lekesi Neden Oluşur?
Beton gözenekli bir malzemedir. Metalden çözünen demir parçacıkları bu gözeneklere girerek oksitlendiğinde pas lekesi meydana gelir.
Bahçe mobilyalarının metal ayakları, saksı altlıkları, unutulan el aletleri ve demir korkuluklar sık rastlanan nedenler arasındadır. Demir içeren kuyu suyu ve bahçe gübreleri de beton üzerinde geniş pas izleri bırakabilir.
Leke betonun içindeki donatı demirinden geliyorsa konu yalnızca temizlik değildir. Çatlak, kabarma veya parça kopması varsa donatı korozyonu başlamış olabilir.
Temizliğe Başlamadan Önce Ne Yapılmalı?
Öncelikle pasın kaynağı yüzeyden uzaklaştırılmalıdır. Aynı metal parça beton üzerinde kalmaya devam ederse temizlenen alan kısa sürede yeniden lekelenir.
Beton süpürülmeli; toz, çamur ve gevşek parçalar temizlenmelidir. Yağ lekesi varsa pas işleminden önce yüzeye uygun bir yağ çözücü kullanılabilir.
Uygulanacak malzeme önce görünmeyen küçük bir noktada denenmelidir. Renkli, cilalı, boyalı ve mühürlenmiş betonlar asitli ürünlere karşı daha hassastır.
Hafif Pas Lekesi Nasıl Temizlenir?
Yeni oluşmuş yüzeysel lekelerde beyaz sirke veya limon suyu işe yarayabilir. Ancak her iki malzeme de asidik olduğundan beton üzerinde uzun süre bırakılmamalıdır.
Sirke veya Limon Suyu Uygulaması
-
Lekeli alanın üzerindeki toz ve kir temizlenir.
-
Beyaz sirke ya da limon suyu doğrudan lekenin üzerine uygulanır.
-
Yaklaşık 5-10 dakika beklenir; yüzeyin tamamen kurumasına izin verilmez.
-
Sert plastik veya naylon kıllı bir fırçayla bölge ovulur.
-
Alan bol temiz suyla durulanır.
-
Yüzey kuruduktan sonra leke kontrol edilir ve gerekirse işlem tekrarlanır.
Sirke, koyu renkli veya dekoratif betonun tonunu açabilir. Bu nedenle geniş alana tek seferde dökülmemelidir.
İnatçı Pas Lekelerinde Hangi Ürün Kullanılır?
Yerleşmiş pas lekelerinde beton ve taş yüzeyler için üretilmiş özel pas sökücüler daha etkili sonuç verir. Ürünün ambalajında beton üzerinde kullanılabileceğinin açıkça belirtilmesi gerekir.
Asit içermeyen pas sökücü jel ve leke çıkarıcılar, kaplamalı yüzeylerde daha düşük hasar riski taşır. Fosforik veya oksalik asit içeren ürünler güçlü olabilir ancak betonun üst tabakasını aşındırma ihtimali vardır.
Her ürünün bekleme süresi farklıdır. Bazıları birkaç dakika içinde durulanırken bazı formüller daha uzun temas ister. Ambalajdaki uygulama ve durulama talimatı değiştirilmemelidir.
Özel Pas Sökücü Nasıl Uygulanır?
-
Koruyucu eldiven ve gözlük takılır.
-
Kapalı alanda çalışılıyorsa ortam havalandırılır.
-
Ürün küçük bir test alanında denenir.
-
Paslı bölüm ürünle tamamen kaplanır.
-
Etikette belirtilen süre kadar beklenir.
-
Gerekirse naylon kıllı fırça kullanılır.
-
Yüzey bol suyla tamamen durulanır.
-
Beton kuruduktan sonra sonuç değerlendirilir.
Ürün kurumadan durulanması isteniyorsa bu süre aşılmamalıdır. Beton üzerinde kuruyan bazı pas sökücüler beyaz veya mor renkli yeni bir iz bırakabilir.
Tuz ve Patates Yöntemi İşe Yarar mı?
Patates ve tuz yöntemi metal eşyalardaki hafif pas için sıkça anlatılır. Gözenekli beton üzerinde ise tutarlı bir sonuç vermez.
Tuz kullanılması ayrıca iyi bir fikir değildir. Betonun içine giren klorür, donatı demirinin korozyonunu hızlandırabilir. Bu nedenle patates ve tuz yöntemi beton yüzeyler için tavsiye edilmez.
Metal Fırça ve Zımpara Kullanılmalı mı?
Metal fırça betonun yüzeyini çizebilir ve geride küçük metal parçacıkları bırakabilir. Bu parçacıklar daha sonra oksitlenerek yeni pas noktalarına dönüşebilir.
Zımpara da betonun üst dokusunu ve rengini değiştirebilir. Temizlikten sonra çevresinden daha açık ve pürüzlü bir alan ortaya çıkabilir.
Fırçalama gerekiyorsa sert naylon kıllı bir fırça tercih edilmelidir. Basınçlı su kullanılacaksa başlık yüzeye çok yaklaştırılmamalıdır.
Betonda Pas Temizlerken Yapılmaması Gerekenler
Çamaşır Suyunu Başka Ürünlerle Karıştırmayın
Çamaşır suyu pası çözmek için uygun bir ürün değildir. Sirke, asitli pas sökücü veya amonyak içeren temizlik maddeleriyle kesinlikle karıştırılmamalıdır.
Çamaşır suyunun asitlerle karışması zehirli klor gazı açığa çıkarabilir. Farklı temizlik ürünleri aynı kovaya konulmamalı ve peş peşe kullanılacaksa yüzey arada tamamen durulanmalıdır.
Tuz Ruhu Kullanmayın
Tuz ruhu olarak bilinen hidroklorik asit, pas lekesini hızla açabilir ancak betonun çimento hamurunu da aşındırır. Yanlış uygulama yüzeyde beyazlaşma, pürüzlenme ve kalıcı renk farkı bırakabilir.
Geniş bir yüzeyde güçlü asit kullanılması gerekiyorsa işlem profesyonel ekip tarafından yapılmalıdır.
Pas Lekesinin Tekrar Oluşması Nasıl Önlenir?
Metal masa ve sandalye ayaklarının altına plastik veya kauçuk koruyucu takılabilir. Dışarıda bırakılan metal eşyalar doğrudan betonla temas ettirilmemelidir.
Demir içeren gübre betona döküldüğünde bekletilmeden süpürülmeli ve yüzey yıkanmalıdır. Kuyu suyundan kaynaklanan lekelerde sulama başlıklarının yönü değiştirilmelidir.
Beton tamamen temizlenip kuruduktan sonra yüzeye uygun koruyucu uygulanabilir. Koruyucu tabaka suyun ve metal parçacıklarının beton gözeneklerine girişini azaltır.
Ne Zaman Profesyonel Yardım Alınmalı?
Leke bir çatlağın içinden çıkıyorsa, beton kabarıyor veya parçalanıyorsa yalnızca yüzeyi temizlemek yeterli olmaz. Bu belirtiler donatı demirinin paslandığını gösterebilir.
Donatı korozyonu zamanla betonun taşıma gücünü etkileyebilir. Balkon, kolon, kiriş ve istinat duvarı gibi yapısal bölümlerde görülen pas izleri uzman tarafından incelenmelidir.