Gelecek planlarını emekli aylığına göre yapan milyonlarca vatandaş için maaşlarda yaşanabilecek beklenmedik bir kesinti, ev bütçesini doğrudan etkileyen kritik bir süreci beraberinde getiriyor. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) denetim ve incelemeleri sonucunda ortaya çıkan geçmiş dönem borçları, mevzuatın belirlediği yasal sınırlar dâhilinde aylıklara yansıtılıyor.
Kesintiler Sonradan Tespit Edilen Borçları da Kapsıyor
Uygulamaya göre SGK, emekli aylığı bağlandıktan sonra geçmiş dönemlere ait prim borcu tespit etmesi halinde, bu alacakları doğrudan maaşlardan kesinti yoluyla tahsil edebiliyor.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Görevlisi Tarkan Özçetin, Bağ-Kur, SSK ve Emekli Sandığı kapsamındaki prim borçlarının tamamının bu uygulamaya dâhil olduğunu belirtti. Özçetin, kurumun incelemeler sonrasında tespit ettiği geçmiş borçlar için de emekli maaşlarından kesinti yapma yetkisine sahip olduğunu vurguladı.
Kesinti Oranlarında Yasal Sınır Uygulanacak
Düzenlemede maaşlardan yapılacak tahsilat miktarı için belirli üst sınırlar esas alınıyor. Tüketicinin ve emeklinin temel yaşam şartlarını korumak amacıyla tahsilatlar ilgili mevzuatta yer alan yasal sınırlar çerçevesinde yürütülüyor.
Özçetin'in aktardığı bilgilere göre, kesintilerin en fazla maaşın dörtte biri (%25) oranında uygulanabileceği, ayrıca belirli durumlar için uygulanacak kesintilerin maaşın %10'unu aşmamasına yönelik düzenlemelerin esas alınacağı ifade ediliyor.
Birden Fazla Aylık Alanlar İçin Ayrı Hesaplama
Hem kendi emekli aylığını hem de vefat eden yakını üzerinden dul veya yetim aylığını aynı anda alan hak sahipleri için kesinti süreci her bir dosya üzerinden bağımsız yürütülüyor.
-
Kişinin kendi prim borcu bulunması durumunda kesinti yalnızca kendi emekli aylığından yapılıyor.
-
Vefat eden eşten kaynaklanan bir prim borcu tespit edilirse, bu borç dul aylığı üzerinden ayrıca tahsil edilebiliyor.
-
Bir kişinin kendi kişisel prim borcu, aynı dosyadan maaş alan başka bir hak sahibinin emekli aylığına yansıtılmıyor.
Süreç Nasıl İşliyor?
SGK, emeklilik işlemlerinin tamamlanmasının ardından rutin denetim, mevzuat değişikliği ya da geçmişe dönük incelemelerde eksik prim borçlarını belirleyebiliyor. Bu durumda kurum, alacakların takibini ve tahsilatını 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu hükümleri kapsamında doğrudan aylıklara yansıtarak gerçekleştiriyor.