Grip Aşısı Neden Her Yıl Değişiyor?
Grip virüsü çok hızlı mutasyon geçirir. Bu yüzden geçen yılın aşısı bu yıl yeterli korumayı sağlamaz. Dünya Sağlık Örgütü her yıl o sezon dolaşıma girecek virüs suşlarını analiz ederek aşı içeriğini belirler.
2025-2026 kuzey yarımküre sezonunda DSÖ, daha önceki yıllarda kullanılan dörtlü (kuadrivalan) yerine üçlü (trivalan) aşı formülasyonunu önerdi. Bunun nedeni, B/Yamagata suşunun artık aktif olarak dolaşımda saptanmaması.
Türkiye'de şu an piyasada Vaxigrip, Influvac ve Fluarix Tetra marka grip aşıları bulunuyor.
Grip Aşısı Ne Zaman Yaptırılmalı?
En uygun dönem Eylül-Ekim ayları. Aşı yapıldıktan 10-15 gün sonra koruyucu etki başlıyor; Türkiye'de grip salgınları ise genellikle Aralık-Mart arasında zirveye ulaşıyor.
Uzmanların 2025-2026 sezonu için önerisi şu: Risk grubundaki kişiler en geç Ekim ayı ortasına kadar aşılanmış olmalı. Öğretmenler, okul çağındaki çocuklar ve sağlık çalışanları daha erken, Eylül başından itibaren aşı olabilir. İleri yaşlarda bağışıklık yanıtı daha geç oluşabileceğinden, bu grup için Ekim hedeflenmelidir.
Grip Aşısı Kimler İçin Zorunlu?
Aşağıdaki gruplar için grip aşısı kesinlikle öneriliyor:
65 yaş ve üzeri kişiler, 6 aydan büyük tüm çocuklar, hamile kadınlar, astım, diyabet, kalp hastalığı, kronik böbrek hastalığı ve kanser gibi kronik rahatsızlığı olanlar, bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler (HIV/AIDS, kemoterapi hastaları, organ nakli yapılanlar), sağlık çalışanları, kreş ve huzurevi çalışanları.
Evde risk grubunda biri varsa (örneğin astımlı bir çocuk) aynı evdeki herkesin de aşılanması öneriliyor.
Grip Aşısı Ücretsiz mi?
Evet, risk gruplarına ücretsiz. Türkiye'de Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), her yıl Eylül-Mart döneminde reçete edilmesi koşuluyla risk grubu hastalara yılda bir kez grip aşısı bedelini karşılıyor. Aile Sağlığı Merkezleri ve hastanelerin aşı birimlerinde yaptırılabiliyor.
Aşının Yan Etkileri Neler?
Grip aşısı inaktif (ölü) virüsten yapıldığı için aşı yüzünden gripe yakalanmak mümkün değil. En sık görülen yan etkiler hafif ve kısa sürelidir: enjeksiyon yerinde ağrı, kızarıklık, hafif yorgunluk veya kas ağrısı. Bu belirtiler genellikle 1-2 gün içinde kendiliğinden geçiyor.
Gripten Korunmanın En Etkili Yolu
Aşı, grip mevsiminde hastaneye yatış riskini ve ağır seyirli vakaları belirgin biçimde azaltıyor. Geçirilmiş grip ya da önceki sezon alınan aşı bu yıl yeterli koruma sağlamıyor; her sezon yenilenmesi şart.