Psk. Bilge Kılınçkaya Elabağ
Psikolog | Mahall Ankara İş Merkezi, Çankaya / Ankara
“Narsist” kelimesi son yıllarda sıkça duyulan, ama çoğu zaman yanlış kullanılan bir kavrama dönüştü. Her bencil davranan kişi narsist değildir; ancak gerçek narsistik örüntüler, yakın ilişkilerde derin izler bırakabilir. Peki narsistlik gerçekten nedir ve hayatınızda bir narsist olup olmadığını nasıl anlarsınız?
Narsistlik Nedir?
Psikolojik açıdan narsistlik, kişinin kendi önemine dair şişirilmiş bir algıya, empati eksikliğine ve sürekli hayranlık ihtiyacına sahip olmasıyla tanımlanır. Narsizm, bir kişilik özelliği olarak herkesin az ya da çok taşıdığı bir özellikten, gündelik işlevselliği ciddi biçimde bozan narsistik kişilik bozukluğuna uzanan geniş bir yelpazede incelenir.
“Narsistik kişilik örüntüsü olan bireyler, empati kurmakta güçlük çekerler; ancak bu çoğu zaman bir seçim değil, erken dönemde şekillenmiş derin bir savunma mekanizmasının yansımasıdır.”
— Psk. Bilge Kılınçkaya Elabağ
Narsistik Kişinin Temel Özellikleri
Her narsist aynı biçimde davranmaz. Bununla birlikte bazı ortak özellikler dikkat çeker:
• Sürekli övgü ve hayranlık beklentisi — eleştiriye karşı aşırı duyarlılık
• Empati kurmada belirgin güçlük — karşı tarafın duygularını görmezden gelme
• Kendini özel ve benzersiz görme, sıradan kuralların kendisi için geçerli olmadığı inancı
• Başkalarını kendi çıkarları doğrultusunda kullanma eğilimi
• Kıskançlık — hem başkalarını kıskanır hem de başkalarının kendisini kıskandığına inanır
Narsistik Bir İlişkide Olmak Nasıl Hissettirir?
Narsistik biriyle yakın ilişkide olanlar — ebeveyn, eş, arkadaş veya iş arkadaşı olsun — zamanla benzer bir tablo yaşamaya başlar. Önce güçlü bir çekim ve özel hissetme dönemi yaşanır. Ardından tükenme, şüphe ve kendini sorgulamak gelir.
Narsistik ilişkilerde yaşanan kronik stres ve şüphe hali, zamanla anksiyete belirtilerine zemin hazırlayabilir. Kişi “ben mi yanlış yapıyorum?” sorusunu kendine sormaya başladığında bu sorgu çoğu zaman karşı tarafın baskısının bir ürünüdür.
“Narsistik bir ilişkide en sık gördüğüm tablo şu: karşı taraf kendini sürekli yetersiz, suçlu ya da ‘deli’ gibi hissediyor. Bu his çoğunlukla ilişki dinamiğinin bir ürünüdür, kişinin gerçekliğinin değil.”
— Psk. Bilge Kılınçkaya Elabağ
Narsistlik Tedavi Edilebilir mi?
Narsistik kişilik örüntüleri değiştirmesi en güç yapılardan biridir; ancak bu değişimin mümkün olmadığı anlamına gelmez. Uzun soluklu psikoterapi süreçleri, kişinin savunma mekanizmalarını fark etmesine ve empati kapasitesini geliştirmesine katkıda bulunabilir.
Narsistik birinin yakınında olan kişiler için ise psikolojik destek almak, yaşanan deneyimi anlamlandırmak ve sınırları yeniden kurmak açısından kritik önem taşır.
Narsistik ilişki dinamiğleri ya da kişilik örüntüleri hakkında destek almak isteyen danışanlar, Mahall Ankara İş Merkezi’nde hizmet veren ankara psikolog Psk. Bilge Kılınçkaya Elabağ ile yüz yüze veya online seans aracılığıyla görüşme ayarlayabilir.