Bir internet sitesi yılın ilk dört ayının ihracat rakamlarını görünce “Kandırıldık Ey Samsun” diye başlık atmış. Hayal rakamların gerçekleşmeyeceğini nihayet anlamış ya da anlayabilmiş olmanın ifadesi bu iki kelime “masum bir aldanışın!” isyanı değildir. Ortaklaşa işlenen bir suçun itirafı ve vebali öteki ortakların üzerine atma gayretidir.
Konu Samsun’un önüne konulan sözde ihracat hedefi konusudur. Samsun halkı yıllardır siyasetçiler ve onların dümen suyunda gitmeyi seven kimi sivil toplum kuruluşu yöneticileri ve gücün emrindeki ve paranın peşindeki bir kısım basın mensuplarınca hayal hedeflerle aldatılmış ve avutulmuştur.
Oldukça pahalıya mal olan aşırma sloganların peşinde “kalkındık, kalkınıyoruz, biz Samsun’un gücünü ortaya koyuyoruz” söylemleriyle parsa toplayanlar şimdi gerçekler saklanamaz olunca gerçekleri söyleyen kahraman rolüne soyunuyorlar!
Konu; Samsun ihracat eylem planındaki sapma. Samsun Ticaret ve Sanayi Odası tarafından 2008’de hazırlanan “Samsun İhracat Stratejisi Eylem Planı”nda gerçekleşmesi değil hayal edilmesi bile abes rakamlar hedef diye sunulmuştu. O hayal ötesi hedeflere göre Samsun’un ihracatı 2010’da bir, 2019’te üç ve 2023’de altı milyar dolara ulaşacaktı. Samsun bu yıl bırakın bir milyar doları dört yüz milyon doları bile göremeyecek. Üretmeyen/üretemeyen bir kentin ihracat hayalleri kurması ne garip.
Bu hayal ötesi hedefe kentin başka dinamikleri de sahip çıktı. Samsun Valisi 2023 rakamını her fırsatta dillendirirken Büyükşehir Belediye Başkanı Yusuf Ziya Yılmaz da konuştuğu genç işadamlarına “Ben bu hedefe ulaşmak için önünüze düşüp ülke ülke gezmeye hazırım” mesajı veriyordu ve galiba bizden başka kimseden de olumsuz bir ses çıkmıyordu. İnsanlar inanmışlar mıydı yoksa kalabalığa uymayı mı tercih etmişlerdi bilemiyorum.
Biz ilk açıklandığından bugüne hemen her fırsatta bunun gerçekleşmesinin imkansızlığını vurguladık. Haber Gazetesi’nin arşivleri bu hayal istismarını eleştiren yazılarımla doludur. Benim gördüğümü bu kentin kanaat önderlerinin ve hele de para kazanmayı herkesten iyi bilen iş aleminin görmemesi imkansızdı. Bugün “Kandırıldık Ey Samsun” diyenler de görmediler, göremediler değil görmediler. Niye ki?
Hadi, bir kere daha söyleyelim: Samsun bu hedeflerin hiçbirine hiçbir zaman ulaşamayacaktır. Çünkü Samsun sanayi yarışını kaybetmiştir, Samsun sanayii birkaç istisnayı bir kenara bırakırsak ihraç malı üretmemektedir. 2019 ve 2023’ü bir kenara bırakalım, içinde bulunduğumuz yıla bakalım: Samsun bu yıl bırakın bir milyar doları dört yüz milyon doları bile göremeyecek. Üretmeyen/üretemeyen bir kentin ihracat hayalleri kurması ne garip.
İhracat hedefleri Samsun’un ilk kandırılması değil. Samsun on yedi bin beş yüz kişi çalıştırılacak denilen tersane ile de kandırıldı. Samsun teşvik kapsamına alınacağı beklentisine sokularak da kandırıldı. Rusya’yla gemi ve uçak seferleri başladı denilerek de kandırıldı. Ve Samsun hala kandırılıyor. Hızlı trenle kandırılıyor, ülkenin en gelişmiş on kenti arasına gireceği vaatleriyle de kandırılıyor.
Bunda hepimizin vebali var. Kandıranlar kadar kandırılmaya itiraz etmeyenlerin de vebali var. Kalemini gerçeklerin değil hayallerin ve yalanların emrine verenlerin de vebali var. Samsun’u hep birlikte kandırıyoruz. Samsunlu sussa da, Samsunlu itiraz etmese de Samsun bunu hak etmiyor.