Samsun'un kökeni nereden gelir sorusu kentin binlerce yıllık geçmişi nedeniyle sıkça merak ediliyor. Bugünkü “Samsun” adının, antik çağlarda bölgede kullanılan Amisos isminden zaman içerisinde değişerek ortaya çıktığı kabul ediliyor.
Samsun İsmi Nereden Geliyor?
Samsun adının temelinde Amisos bulunuyor.
Antik dönemde kentin adı Amisos olarak kayıtlara geçti. Ancak Amisos kelimesinin doğrudan Yunanca kökenli olduğu kesin değil. İsmin Yunan yerleşimlerinden daha önce Anadolu'da kullanılmış olabileceğine ilişkin görüş daha güçlü kabul ediliyor.
Türklerin bölgeye hâkim olmaya başlamasının ardından ise bugünkü isme oldukça yakın biçimler görülmeye başlandı.
- ve 13. yüzyıllardaki Türk kaynaklarında Samsun, Batılı kaynaklarda ise Sampson adı kullanıldı. Her iki ismin de Amisos'un zaman içerisinde değişmiş biçimleri olduğu değerlendiriliyor.
Samsun'un Eski Adı Amisos mu?
Bugünkü Samsun'un tarihsel geçmişinden söz edildiğinde en çok karşılaşılan isim Amisos.
Ancak modern Samsun ile antik Amisos'un gelişimini birebir aynı şehir sınırları üzerinden değerlendirmek doğru olmaz. Antik yerleşimin önemli bölümü bugünkü İlkadım'daki Amisos Tepesi ve çevresiyle ilişkilendiriliyor.
Bölgede yapılan kazılarda Helenistik döneme ait mezarlar ve değerli arkeolojik buluntular ortaya çıkarıldı.
Samsun Pontus Krallığı'nın Başkenti miydi?
Eski içeriklerde Samsun'un “Pontus Krallığı'nın başkenti” olduğu yönünde bilgiye rastlanabiliyor. Bu ifade doğru değil.
Amisos, Pontus döneminde önemli bir liman ve ticaret şehriydi. Krallığın siyasi tarihinde Amasya ve daha sonra Sinop çok daha merkezi roller üstlendi.
Amisos ise Karadeniz ticaretindeki konumu sayesinde ekonomik açıdan önem kazandı.
Canik Samsun'un Eski Adı mı?
Canik adı Samsun tarihiyle yakından ilişkili olsa da doğrudan “Samsun'un eski şehir adı” şeklinde değerlendirilmemeli.
Osmanlı kayıtlarında şehir Samsun olarak anılmaya devam ederken bölgenin idari yapılanmasında Canik adı kullanıldı. Bu nedenle Canik daha çok bölge ve sancak adı olarak karşımıza çıkıyor.
Günümüzde de Canik, Samsun'un merkez ilçelerinden birinin adı.
Samsun Ne Zaman Türklerin Eline Geçti?
Anadolu Selçuklu döneminde Samsun çevresinde Türk hâkimiyeti güçlendi. Bir dönem bugünkü bölgede Müslüman Samsun ile Bizans ve Ceneviz etkisindeki eski yerleşim yan yana varlığını sürdürdü.
Samsun ve çevresindeki Osmanlı hâkimiyeti ise farklı yerel beyliklerin ortadan kaldırılmasıyla 15. yüzyılda kesinleşti.
19 Mayıs 1919 Samsun İçin Neden Önemli?
Samsun'un modern Türkiye tarihindeki en önemli tarihi 19 Mayıs 1919.
Mustafa Kemal Paşa'nın Bandırma Vapuru ile Samsun'a çıkışı, Millî Mücadele sürecinin simgesel başlangıcı kabul ediliyor.
Bu nedenle Samsun bugün yalnızca antik geçmişiyle değil, Millî Mücadele tarihindeki yeriyle de öne çıkıyor.