İslam hukukunda seferi kavramı belirli bir mesafeyi aşan yolculuklarda kişiye tanınan dini kolaylıkları ifade eder. Buna göre kişi yaşadığı yerden en az yaklaşık 90 kilometre ve üzeri bir mesafeye yolculuk yapıyorsa seferi kabul edilir. Seferilik hali hem namaz hem de oruç ibadetinde bazı ruhsatlar sağlar. Özellikle Ramazan döneminde yolculuk yapan vatandaşların en çok merak ettiği konulardan biri de oruç tutup tutamayacaklarıdır.
Seferi Olan Oruç Tutabilir Mi?
İslam alimlerinin büyük çoğunluğuna göre seferi olan kişi isterse oruç tutabilir isterse tutmayıp daha sonra kaza edebilir. Yani yolculuk hali oruç için bir ruhsattır, zorunlu bir muafiyet değildir. Eğer kişi yolculuk sırasında zorlanmayacaksa orucunu tutabilir. Ancak sağlık, sıcak hava, uzun yolculuk gibi etkenler kişiyi zorlayacaksa orucu ertelemesi daha uygun görülür. Kur’an-ı Kerim’de yolcu olanların oruçlarını daha sonra kaza edebileceği açıkça belirtilmiştir. Bu da İslam’ın kolaylaştırıcı yönünü ortaya koyar.
Yolculukta Oruç Kuralları Nelerdir?
Seferi olan kişi oruç tutmamayı tercih ederse tutamadığı günleri Ramazan sonrasında kaza eder. Bu kazaların aralıksız tutulması şart değildir. Ayrıca seferi haldeyken namazlar dört rekatlı farzlarda iki rekat olarak kısaltılır. Bu uygulama yolculuğun getirdiği zorluklara karşı bir kolaylıktır.
Diyanet İşleri Başkanlığı da yaptığı açıklamalarda yolculukta oruç tutmanın kişisel duruma bağlı olduğunu ve zorluk varsa ruhsattan yararlanılabileceğini ifade etmektedir.
Kolaylık İlkesi Ve İbadet Dengesi
Seferilik hali İslam dininin “kolaylaştırma” ilkesinin bir yansımasıdır. Din kişiyi güç yetiremeyeceği bir yükle sorumlu tutmaz. Bu nedenle yolculukta oruç konusu kişinin sağlık ve şartlarına göre değerlendirilmelidir.