Adana’da fabrika arsası aldığında da , 2014 yılında vergi kaydını Ankara’ya taşıdığında da konuyu sizlerle paylaşmıştım.
Samsun Makina Sanayi A.Ş. firmasından bahsediyorum.
Samsunlu genç ve müteşebbis makine mühendislerinin (Hasan Çelikkol, Mevlüt Bican Okay , Ruhat Çetinkaya…) biraraya gelerek kurdukları daha sonra yapıya İnşaat Mühendisi Mehmet Aydıner’in dahil olmasıyla güçlenen ve günümüzde Aydıner Holding firması olan Samsun Makina Sanayi A.Ş.
Bizim kuşak makine mühendislerinin çalışma hayatına başlangıç noktası konumundadır Makina Sanayi.
1967 yılında santrifüj pompalar ile imalata başlayan Makina Sanayi bugün kelebek vanalar, metal ve elastomer yataklı sürgülü vanalar, tilting, çalpara ve nozzle tip çek vanalar, hava tahliye vanaları, demontaj parçaları, yangın hidrantları ve düktil boru bağlantı parçaları (fittings) imal etmektedir. 2002 yılı sonu itibariyle işletmeye aldıkları düktil döküm boru fabrikası ise bu konuda Türkiye’nin ilk fabrikası olma özelliğini taşımaktadır. Yani Türkiye’nin ilk düktil boru fabrikası Samsun’da kurulmuştur.
Evet değerli okurlar , Makina Sanayi Samsun’un katma değeri yüksek ürün üretim altyapısının oluşması , özel sektör tarafından gerçekleştirilen ihracatın geliştirilmesi, üniversite sanayi işbirliğinin hayata geçirilebilmesi ve birçok konuda menzil taşlarını dikmiş durumdadır.
50 ülkeyi aşan ihracatı, içerisinde yer aldığı projelerin niteliği dikkate alındığında firmanın şehre kattığı teknik bilgi birikimi kuruluşuna vesile olduğu firmaların iyi analiz edilmesi durumunda daha iyi anlaşılacaktır.
2014 yılı Samsun Kurumlar Vergisi rekortmenlerini açıklayan Samsun Vergi Dairesi Başkanı Zeki Yumbul’un “Samsun Makina Sanayi bizim için kayıp oldu” açıklaması sonrası Samsun Makina Sanayi A.Ş.’yi tekrar gündeme getirmek istedim.
Evet, Zeki Yumbul haklı, Samsun Makina Sanayi’nin ürettiği kurumlar vergisi ve katma değer vergisi artık Ankara’nın rakamlarına yansıyacak aynı oranda Samsun’un rakamları azalacak. Yarattığı vergi değerinin yüzde altısı Ankara Büyükşehir Belediyesi’ne kaynak olarak aktarılırken Samsun Büyükşehir Belediyesi’ne aktarılan kaynak, aynı oranda azalacak. Samsun Makina Sanayi’nin elliyi aşkın ülkeye yaptığı ihracat gelirleri artık Ankara’nın hanesine yazılacak…
Belki, hiç istemem ama vergi kaydının taşınması sürecinin devamında imalatın taşınması da gelir mi , bekleyip göreceğiz.
Temeli Samsun’da atılan ve bu şehrin insanları ile bir başarı hikayesi yazan Samsun Makina Sanayi A.Ş.’nin merkezini başkente taşıması şirketin gelişim sürecinin bir gereği olabilir. Ancak firma kanadında Samsun’a bir kırılmışlık, bir burukluk var.
Bugün Makina Sanayi, yarın Adeka (Galiba Adeka da taşımıştı…) , diğer gün Sampa, öteki gün Borsan…
Elbette girişimcilerimiz kurdukları ve geliştirdikleri şirketlerin merkezlerini hatta üretimlerini başka bir şehre taşıyabilirler. Ancak bizim bu taşıma uygulamasının kök nedenlerine inmemiz ve Samsun/firma açısından konuya analiz etmemiz gerekmez mi?..
Böyle bir gerçeği yok sayıp farklı konularla ilgilenmek kime , Samsun’a ne kazandırdı ne kazandırır ne kazandıracaktır?...
Samsun’un üreten yüzlerini oluşturan, şehre katma değer yaratan bu kuruluşlar merkezlerini neden başka şehirlere kaydırıyor? Neden üretim konusundaki yatırımlarına başka şehirlerde devam ediyorlar? Niçin bildikleri üretim konularından çıkarak konut sektörüne yöneliyorlar?..
Bu soruların cevaplarını Samsun’un kendi içerisinde araması ve çıkan sonuçlara göre projeksiyonunu revize etmesi gerekiyor.
Zira, son yıllarda şehirler yerli/yabancı, çevreyle barışık imalat sanayi kuruluşlarını kendi şehirlerine çekebilmek için birbirleriyle rekabet ediyor. Konuya en yakın tarihli örnek olarak Çankırı’nın şehrine kazandırdığı lastik fabrikası yatırımını örnek verebiliriz. Yatırım tutarı yaklaşık olarak 500 milyon dolar olan yatırımın ana faaliyet konusu binek oler için radyal lastik üretim, satışı ve kamyonet lastikleri üretimi. Tesisin 2019 yılı sonuna dek günde 30 bin lastik kapasitesine ulaşması, 2000 kişiye doğrudan istihdam sağlaması ve üretilecek lastiklerin %80’inin ihraç edilmesi planlanıyor. Manisa’nın yabancı yatırımcı çekme konusundaki başarısı iseyerinde incelenmesi gereken bir durum.
Evet değerli okurlar, şehrimiz açısından meydana gelen gelişmeleri objektif olarak analiz etmeli, katılımcı bir anlayışla değerlendirmeliyiz.
Sağlıcakla