YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Nami Cem İYİGÜN

İNSAN - TEKNOLOJİ - İŞ

Bu köşede çıkan ilk yazımda, geleceğe dair küresel meseleler üzerine bilgi ve düşüncelerimi paylaşmaya başlamadan evvel, yazılarımın nasıl bir çerçeve içinde devam edeceğinden bahsetmiştim. İçinde bulunduğumuz çağın potansiyel riskleri ve tehlikelerinin tarihte eşi benzeri gösterilemeyecek kadar büyük olduğunu; bunların biri çevresel ve öteki ekonomik olmak üzere en önemli iki tanesinin ise küresel iklim değişikliği ile teknolojik işsizlik konusu olduğunu dile getirmiştim. Geride bıraktığımız dört ay boyunca ilk tehlikeyi, yani enerji ve iklim meselesini ele aldım. Bu haftadan itibaren ikinci tehlikeye, teknoloji kaynaklı işsizlik konusuna eğilmeye çalışacağım.  

İnsan-teknoloji-iş üçgeninin geleceği üzerinde konuşabilmek için her şeyden önce bu sahadaki belli başlı trendleri bilmek gerekiyor. Birinci önemli trend, insan nüfusundaki artıştır. Bazı bilimsel çalışmalar, 2050 yılında dünya nüfusunun 10 milyara ulaşacağı, 2100’e doğru bu rakamın 12 milyara dayanacağı, sonrasında ise tekrar 10 milyar civarına gerileyerek o noktada stabil hale geleceğini öngörmektedir. 10 milyar insanın konaklamak, beslenmek, seyahat etmek, eğitim ve sağlık gibi sosyal hizmetlerden yararlanmak için gelir sahibi olmaları gerekiyor. Bu da her geçen gün daha fazla iş kolunun ve kadrosunun yaratılması yahut evrensel maaş gibi bambaşka bir çözüm bulunması zorunluluğuna işaret ediyor.

İkinci önemli trend, ortalama insan ömrünün uzamasıdır. 300 yıl önce 30 yıl olan ortalama insan ömrü, bugün 75 yıla ulaşmıştır. Refah toplumlarında 85 yıla yaklaşan ortalamalardan bahsedilmektedir. Bu gidişatta kitlesel savaşların bitmesi, kıtlıkların yok edilmesi, salgın hastalıkların büyük ölçüde kontrol altına alınması, bebek ölümlerinin dip noktaya kadar geriletilmesi, modern tıptaki ve farmakolojideki gelişmeler gibi birçok faktörün rolü vardır. İlerleyen yıllarda nanoteknoloji ve genetik mühendisliği yöntemleri ile bütünleşecek yeni tıbbın, akıllı ilaçların, üç boyutlu biyo-yazıcıların, beyin-bilgisayar arayüzlerinin ve bu gibi yığınla bilimsel ve teknolojik gelişmenin etkisiyle insan ömürlerinin uzamaya devam edeceğine kesin gözüyle bakılmaktadır. Söz konusu alanda çalışan araştırmacıların çoğunluğu tarafından paylaşılan bazı öngörülere göre 2050’de küresel ortalama ömür 90 yıla ve 2100’de de 100 yıla yükselmiş olacaktır. Ortalama insan ömrünün 100 yıl içinde 100 yıla çıkacak olması demek, günümüzde çocuk olan birçok insanın 100, 120, 130 ve hatta 150 yıl yaşayabilecek olması demektir. Böyle bir dünyada evlilik müessesinden sosyal güvenlik sistemlerine, kariyer planlamalarından emeklilik kurumuna değin hemen her şeyin radikal biçimde değişmesi kaçınılmazdır. 10 milyara yükselmiş ve çok daha uzun yaşayan bir nüfusun geçinebilmek için çok daha fazla işe ve paraya ihtiyaç duyacağı da bir diğer gerçektir.  

Diğer ikisi ile birlikte düşünüldüğünde son derece korkunç bir hal alan üçüncü ve son önemli trend ise, insanlar tarafından yapılan işlerin günden güne insansız sistemlerin ve makinelerin çok daha ucuza yapabildiği faaliyetlere dönüşüyor olmasıdır. Her geçen yıl, daha fazla sayıda iş ve meslek dalı, otomasyon dalgasının etkisi altına girmektedir. Yapay zeka ve robotik teknolojilerindeki gelişmeler, dünyadaki yüz milyonlarca çiftçi ve mavi yakalı işçinin yanı sıra, artık yavaş yavaş yönetici ve uzman takımı olan beyaz yakalıları da işsiz kalma tehlikesi ile karşı karşıya bırakmaktadır. Bilgi toplama ve işleme faaliyetleri ile irtibatlı bir yığın iş kolu, nesnelerin interneti ve büyük verinin sağladığı kolaylıklarla beraber gereksiz hale gelip ortadan kalkmaya başlamıştır. Üç boyutlu baskı teknolojileri, imalat ve inşaat gibi pek çok alanda istihdam edilmiş bulunan yüz milyonlarca insan işçinin işleri ve gelirlerini tehdit eder durumdadır. Keza nanoteknolojinin, yeni hammaddeler ve malzemeler geliştirilmesinden moleküler imalata kadar uzanan potansiyeliyle istihdama küresel çapta bir başka muazzam darbeyi vurması bekleniyor. Üstelik şu anda gelinen noktada, tarihte ilk defa, kaybedilen iş miktarını telafi edecek düzeyde yeni işler yaratılamıyor ve otomasyona devredilen işler karşısında insanlar için yaratılan işlerin miktarı pastanın giderek küçülen bir dilimini oluşturuyor. Böylece dev bir işsizler ordusuna ek olarak, bazı ekonomistlerin “prekarya” adını taktığı, sürekli değişen geçici işlerde ve genellikle tamamen güvencesiz şekilde çalışan bir tür yeni işçi sınıfı peydah oluyor. İşsiz yoksullara bu çalışan yoksullar da eklenince kocaman ve tehlikeli bir kitle meydana geliyor.

İnsan nüfusu ve ortalama ömrü artarken, insanların istihdam edileceği iş alanlarının azaldığı ve küresel kitle ekonomimizin büyük bir krizin eşiğinde bulunduğu bir tarihi kavşaktayız. İşte önümüzdeki haftalarda bu köşeden bu meseleleri detaylandıracak ve tartışacağız. Haftaya görüşürüz...

 

İŞLERİN SONUİNSAN - TEKNOLOJİ - İŞUFAK BİR ESGEZEGENİ SERİNLETMEK-3 VE SONGEZEGENİ SERİNLETMEK - 2GEZEGENİ SERİNLETMEK - 1TÜRKİYE’NİN ENERJİ GELECEĞİSÜRDÜRÜLEBİLİRLİK: ENERJİ DEPOLAMA VE ENERJİ İNTERNETİ"ÇEVRE DOSTU" DEĞİL, SADECE "KARBONSUZ"YENİLENEBİLİR ENERJİLERYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
İLKELER Mİ İLİŞKİLER Mİ?
Osman KARA
Erdem EROL
BİZİM EVİN BUZAĞI
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
"SENİN ADIN AH OLSUN!"
Mustafa GENÇ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
HAYIRLARA VESİLE OLSUN
Prof Dr Yücel TANYERİ
Embiya SANCAK
GÜLSAN VE ADAYLAR
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
İŞSİZLİK
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
GÜVENLİK
Doç Dr Yetkin BULUT
Memduh ERKİN
KALKINMA,  TEKNOLOJİ VE TASARIM  ÜZERİNE
Memduh ERKİN
Kadir GÜRKAN
BDI
Kadir GÜRKAN
Kürşad GÜNDOĞDU
İTİBAR SONADIR
Kürşad GÜNDOĞDU
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
DÜNYADA SAADETİ YAŞAYANLAR
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Kenan ERZURUMLU
Yeni nesil ülkücülere açık eleştiri…
Kenan ERZURUMLU
Ahmet HAYVALI
BAĞIMSIZ DENETİME TABİ OLMANIN KRİTERLERİ...
Ahmet HAYVALI
Salim YILDIZ
Bizi bu hallere düşürenler utansın
Salim YILDIZ
Selçuk KAYA
Taşdemir'in akıl oyunları...
Selçuk KAYA
Metin ATLI
ANKARA'DA ÖNEMLİ GALİBİYET
Metin ATLI
Ayhan HAMLI
ÇÖZÜM SÜRECİNDE ÖCALAN FOTOĞRAFLARINI SERVİS YAPANLARI UNUTMADIK...
Ayhan HAMLI
Ömer PAMUK
FARKINDALIK YARATMAK...
Ömer PAMUK
Akın ÜNER
OZAN ARİF'İ ANLAMAK...
Akın ÜNER
Cesur CEYLAN
SEVMEK ve SEVİLMEK
Cesur CEYLAN
Fulya ZORLU
3-6 Yaş Arası İtiraz Problemi
Fulya ZORLU
Gül TURAN
BENİM OYUM  ZİHNİ  ŞAHİN' E...
Gül TURAN
Ersin ERGE
AHA GELDİM GİDİYORUM
Ersin ERGE
Şakir DEMİRCİ
KARADENİZ KİTAP FUARI SAMSUN’A DEĞER KATIYOR
Şakir DEMİRCİ
Hasan Cem KESKİN
ASLA YALNIZ YÜRÜMEYECEKSİN
Hasan Cem KESKİN
Nami Cem İYİGÜN
İŞLERİN SONU
Nami Cem İYİGÜN
İlker Mutlu
İki oyuna gittim
İlker Mutlu
Kenan ÖZTÜRK
Ah şu hastaneler
Kenan ÖZTÜRK
M. Halistin KUKUL
MUSTAFA CEMİLOĞLU’NDAN ABDUREHİM HEYİT'E
M Halistin KUKUL
Naci ALTUNCU
Çocuklara, gençlere ve kadınlara sorsalar!
Naci ALTUNCU
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
Ergin KAHVECİ
TÜKETİM TOPLUMU
Ergin KAHVECİ
İbrahim TELLİOĞLU
AVRUPA'DAKİ TÜRK ALEYHTARLIĞININ TARİHİ ARKA PLANI
İbrahim TELLİOĞLU
Mehmet ÖZ
TARİHTEN GÜNÜMÜZE İFRAT-TEFRİT ÇIKMAZI
Mehmet ÖZ
Ender GÜR
YENİ BİR BAŞLANGIÇ OLSUN
Ender GÜR
Cevdet YILMAZ
TÜRKİYE'DE ŞEHİRLERİN YATAY BÜYÜMESİ MÜMKÜN MÜ?
Cevdet YILMAZ
Hikmet KURADA
KANSERİN HİÇ ŞAKASI YOK!..
Hikmet KURADA
Birol BİRCAN
Bafra’nın Dergileri
Birol BİRCAN
Yavuz BAYRAM
AKIL MI DUYGU MU ÜSTÜNDÜR?
Yavuz BAYRAM
Mustafa ÖZBALCI
DİL, DİLLER VE DİLİMİZ    
Mustafa ÖZBALCI
Murat Sandıkçı
İNSAN YENİLİNCE TÜKENMEZ, PES EDİNCE TÜKENİR...
Murat Sandıkçı
Turgay SAAT
MADALYALAR SAMSUN'A
Turgay SAAT
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
ADANA MUTABAKATI NEDEN GÜNDEME GETİRİLDİ
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Erdal AĞAR
İçimizdeki Şiddet
Erdal AĞAR
Ceyhun DONBAY
FUTBOL ŞEHRİ SAMSUN, TESİS FAKİRİ!
Ceyhun DONBAY
Kenan KAYIKÇI
ÇOCUKLARDA KUVVET GELİŞİMİ
Kenan KAYIKÇI
Selamet ATLI
KARARLAR ve HAMLELER KADERİMİZİ BELİRLER...
Selamet ATLI
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ