Bingöl İlinin Eski Adı Nedir?
Bingöl il merkezinin eski adı Çapakçur’dur. Şehir bu adı 1945 yılına kadar resmî olarak kullandı.
Bölge halkı arasında Çevlik, Çolig ve Çolik adları da yaşamaya devam etti. Bu adlar tarihî ve yerel kullanımın parçasıdır; Çapakçur ise Osmanlı döneminde ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında kullanılan resmî idari addı.
Çapakçur Ne Zaman İl Merkezi Oldu?
Cumhuriyet’in ilk yıllarında Çapakçur, Genç Vilayetine bağlı bir kazaydı. Genç Vilayeti 1927’de kaldırılınca Elazığ’a bağlandı.
Çapakçur 1929 yılında yeni kurulan Muş ilinin ilçesi haline geldi. 7 Aralık 1935’te kabul edilen 2885 sayılı kanunla Bingöl adlı yeni bir vilayet kurulması kararlaştırıldı.
Kanun 4 Ocak 1936 tarihinde yürürlüğe girdi. Çapakçur da Bingöl Vilayetinin merkezi oldu.
Bu dönemde ilin adı Bingöl, şehir merkezinin adı ise Çapakçur’du. İki ad yaklaşık dokuz yıl birlikte kullanıldı.
Çapakçur Adı Ne Zaman Bingöl Oldu?
Çapakçur şehir merkezinin adı 1945 yılında Bingöl olarak değiştirildi. Böylece il ile merkez şehir aynı adı taşımaya başladı.
Eski metinde yer alan “Bingöl 1945 yılında Elazığ’dan ayrılarak il oldu” bilgisi doğru değildir. Çapakçur 1929’dan itibaren Muş’a bağlıydı ve 1936 yılında il merkezi yapıldı.
1945’te gerçekleşen işlem yeni bir il kurulması değil, il merkezinin adının değiştirilmesiydi.
Çapakçur Adı Nereden Geliyor?
Çapakçur adına Orta Çağ İslam kaynaklarında “Cebelü Cur” biçiminde rastlanır. Ancak ismin kökeni ve kesin anlamı konusunda tek görüş bulunmuyor.
Bazı anlatılarda “akan temiz su” veya “cennet suyu” anlamları verilir. Büyük İskender’in bölgedeki bir su kaynağına bu adı verdiğine dair anlatı da Evliya Çelebi’nin aktardığı bir rivayettir.