Hukuki destek ihtiyacı çoğu zaman dava dilekçesiyle başlamaz. Bir sözleşmeyi imzalamak, bir ihtarnameyi almak veya bir bildirimi cevapsız bırakmak da hukuki sonuç doğurur. Avukata başvurmak için doğru an, olayın hukuki sonuç üretmeye başladığı andır. Çoğu kişi bu zinciri en sonda, dosya açıldıktan sonra fark eder.
Doğru avukatı seçmek de vaat karşılaştırmasıyla yürümez. Baro levhasındaki kayıt, dosya türüyle fiilen çalışılıyor olması ve sürecin yazılı biçimde tanımlanabilmesi doğrulanabilir başlıklardır. Sonuç vaadi ise doğrulanabilir bir başlık değildir.
Hukuki destek ihtiyacı hangi anda doğar?
Uygulamada birbirinden ayrı üç an vardır ve her biri farklı iş çıkarır.
1. Karar anı: sözleşme, ortaklık, marka başvurusu veya fesih gibi bir adım atılmadan önceki dönem
2. Bildirim anı: ihtarname, tebligat, itiraz yazısı veya idari bir yazının elinize ulaştığı gün
3. Uyuşmazlık anı: dava, icra takibi veya şikayet dosyasının fiilen açıldığı aşama
Bu üç an arasındaki fark, yapılabilecek işin genişliğidir. Karar anında hem içerik hem zamanlama seçilebilir. Bildirim anında yalnızca cevap ve süre yönetilir. Uyuşmazlık anında savunma, karşı tarafın kurduğu zemin üzerinde yürür. Aynı dosya, geç kalındığı için daha dar bir alanda çalışır.
Bu anlar günlük hayatta soyut kalmaz. Aşağıdaki durumlardan biri ortaya çıktığında hukuki destek ihtiyacı fiilen doğmuş sayılır.
• Resmi Marka Bülteni üzerinden bir yayıma itiraz bildiriminin ulaşması
• Piyasada karıştırılma ihtimali yaratan bir kullanımın fark edilmesi
• Fesih sonrasında kıdem tazminatı, ihbar tazminatı veya işçi alacakları tarafında anlaşmazlık çıkması
• İş kazası veya meslek hastalığı bildiriminin gündeme gelmesi
• Boşanma davası, velayet, nafaka veya katılma alacağı konusunda tartışmanın başlaması
• Kira hukuku, ticaret hukuku veya tüketici hukuku alanında yazılı bir talebin gelmesi
|
Uyuşmazlık alanı |
En erken yararlı an |
Beklendiğinde daralan alan |
|
Marka tescili |
Başvurudan önce benzerlik araştırması |
Nice sınıfı düzeltme ve yayıma itiraz imkanı |
|
Marka hakkına tecavüz |
Taklit kullanım fark edildiğinde |
Delil tespiti ve ihtiyati tedbir imkanı |
|
İş hukuku |
Fesih bildirimi hazırlanırken |
Kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı hesabının dayanağı |
|
Aile ve boşanma hukuku |
Dava açılmadan önce |
Velayet ve mal rejimi tarafındaki delil hazırlığı |
|
Kira hukuku |
Sözleşme kurulurken |
Tahliye ve alacak tarafındaki seçenekler |
|
Haksız rekabet |
İhlal belirtisi görüldüğünde |
Delil tespiti ve ihtiyati tedbir zamanlaması |
|
Ticaret hukuku |
Ortaklık veya sözleşme müzakeresinde |
Şirket danışmanlığı ile önlenebilecek uyuşmazlıklar |
Beklemenin bedeli ücret değil, seçenek kaybıdır
Gecikmenin ilk etkisi delil tarafında görülür. Yazışmalar silinir, tanıklar dağılır, ürün ve ambalaj örnekleri kaybolur. Delil tespiti ve ihtiyati tedbir gibi araçlar da ancak korunacak bir zemin dururken işe yarar.
İkinci etki süre tarafındadır. Bazı süreler size bir bildirim gelmeden kendiliğinden işler. Resmi Marka Bülteni'nde yayımlanan bir başvuruya karşı yayıma itiraz süresi iki aydır. Tescilden sonra beş yıl boyunca ciddi kullanım yoksa kullanmama nedeniyle iptal gündeme gelebilir. Sessiz kalma yoluyla hak kaybı ise marka hakkına tecavüz iddiasını beş yıllık sessizlik sonunda kullanılamaz hale getirebilir.
Üçüncü etki usul tarafındadır. Bazı uyuşmazlık türlerinde dava açılmadan önce arabuluculuk aşamasının tamamlanması dava şartıdır. Bu aşama atlandığında dosya esasa girmeden geri döner. Kaybedilen şey burada yalnızca takvim değil, hakkın kullanılabilirliğidir.
Avukat seçerken hangi ölçütler gerçekten ayırt edici?
Seçimin ilk adımı doğrulamadır. Avukatlık, baro levhasına kayıtlı kişilerce yapılır ve bu kayıt baro üzerinden teyit edilebilir. Bursa'da yürütülecek bir dosya için bu kayıt Bursa Barosu levhasında görünür.
Bir dosya için Bursa avukat desteği araştırırken ilk bakılacak şey unvan değil, o dosya türüyle kurulmuş çalışma düzenidir. Aynı büro her alanda aynı yoğunlukta çalışmaz. Bu nedenle önce dosyanın türü tanımlanır, sonra o türle çalışan büro aranır.
• Baro levhasındaki kaydın teyit edilebilmesi
• Dosyanın türüyle fiilen çalışılıyor olması
• Marka işlerinde Türk Patent ve Marka Kurumu nezdinde marka vekili sicil kaydının bulunması
• Vekaletin kapsamının ve yürütülecek işin yazılı biçimde tanımlanması
• Süreç boyunca hangi aşamada bilgi verileceğinin baştan belli olması
Bu maddelerin ortak yanı dışarıdan doğrulanabilir olmalarıdır. Marka vekili kaydı gerçek bir sicil kaydıdır ve TÜRKPATENT üzerinden görülebilir. Buna karşılık Türk hukukunda avukatlık için resmi bir uzmanlık belgesi bulunmaz. Bu nedenle unvan gibi sunulan uzmanlık ifadeleri tek başına ölçüt sayılmaz. Bursa hukuk bürosu araştıran biri bu kalemleri tek tek sorabilir.
Hangi vaatler uyarı işareti sayılmalı?
Avukatlık mesleği Türkiye'de reklam yasağına tabidir. Bu yasak, iş getirmeye yönelik vaatleri sınırlar. Dolayısıyla bazı cümleler yalnızca abartılı değil, meslek kurallarıyla da bağdaşmaz.
• Davanın kazanılacağını söyleyen sonuç taahhütleri
• Dosyanın kaç ayda biteceğini bildiren süre taahhütleri
• Kazanılmış dosya adedi üzerinden kurulan tanıtım
• Ücret ve masraf tarafını yazılı hale getirmekten kaçınma
Belirsizlik de kendi başına bir uyarı işaretidir. Verimli bir görüşme sonucu değil süreci netleştirir. Hangi aşamaların bulunduğu, hangi belgenin ne zaman gerekeceği ve hangi risklerin öngörüldüğü konuşulabilir. Sonucun kendisi ise hiçbir aşamada taahhüt edilemez.
Meslek kuralları bilgi vermeyi engellemez. Bir büro hangi hukuk alanlarında çalıştığını, hangi merciler önünde işlem yürüttüğünü ve iletişim kanallarını açıkça yazabilir. Ayırt edici olan bilgi de zaten budur.
Bursa'da dosyanın türü seçimi nasıl etkiler?
Bazı dosyalar ihtisas mahkemesinde görülür. Marka hakkına tecavüz ve hükümsüzlük davası gibi uyuşmazlıklar Bursa Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi önüne gelir. Bu haklar 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında düzenlenir. Bursa marka avukatı arayan bir işletme için bu yapı, dosyanın aynı şehirde yürümesi anlamına gelir.
İdari tarafta tablo farklıdır. Marka başvurusu, yayıma itiraz ve Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu aşaması TÜRKPATENT nezdinde elektronik yürür. Markalar Dairesi kararlarına karşı YİDK yolu da aynı sistem içinde işler. Bu nedenle idari süreçte fiziki yakınlık belirleyici değildir. Duruşmalı dosyalarda ise yakınlık pratik bir kolaylık sağlar.
Bursa Nilüfer'de faaliyet gösteren Mia Hukuk & Danışmanlık bu ikili yapıya örnektir. Kurucu Av. Meryem Ayık hem Bursa Barosu'na kayıtlı avukat hem de Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından yetkilendirilmiş marka vekilidir. Bursa Uludağ Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur ve yüksek lisans çalışması Marka Hukuku Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk konusundadır. Böyle bir yapıda idari başvuru ile dava süreci tek elden yürütülebilir.
Bir olay birden fazla hukuk alanını aynı anda ilgilendirdiğinde
Gerçek dosyalar tek başlık altında durmaz. Bir şirket uyuşmazlığı ticaret hukuku, marka hakkına tecavüz ve haksız rekabet tarafını birlikte üretebilir. Bir marka dosyası tasarım tescili veya coğrafi işaret tarafına açılabilir. Yurt dışı koruma gerektiğinde Madrid Sistemi üzerinden yürüyen başvuru da aynı bütünün parçası olur.
Aile tarafında da tablo aynıdır. Boşanma davası açıldığında velayet, iştirak nafakası ve mal rejimi tasfiyesi çoğu zaman birlikte gündeme gelir. Sonraki yıllarda nafaka artırım davası da aynı dosyanın uzantısı olarak görülür.
Seçim ölçütü burada değişir. Asıl soru, dosyanın bütününün tek elden yürütülüp yürütülemeyeceğidir. Parçalı yürütülen dosyalarda aynı olay için farklı anlatımlar ortaya çıkar. Bu da delil zemininin kendi içinde çelişmesine yol açar.
Buradaki çerçeve genel bilgilendirme amacı taşır. Hangi aşamada ne yapılacağı, dosyanın kendi belgelerine, taraflarına ve tarihlerine göre değişir. Bu yüzden yukarıdaki ölçütler kendi durumunuz için alınacak hukuki danışmanın yerini tutmaz. Elinizde somut bir belge veya bildirim varsa, en verimli adım onu hukuki danışma kapsamında değerlendirmektir.
Sık Sorulan Sorular
Dava açılmadan önce avukata başvurmak şart mı?
Zorunlu değildir, ancak dava açılmadan önceki dönem seçeneklerin henüz daralmadığı aşamadır. Bu aşamada delil toplanabilir, karşı tarafla yazışma kurulabilir ve bazı uyuşmazlıklarda dava şartı olan arabuluculuk aşaması doğru biçimde yürütülebilir. Dava açıldıktan sonra hareket alanı, dosyaya girmiş belge ve iddialarla sınırlanır. Erken görüşme bu nedenle usul açısından değer taşır.
Avukatın baro levhasındaki kaydı nasıl teyit edilir?
Avukatlık yalnızca baro levhasına kayıtlı kişilerce yapılır. Kayıt, ilgili baronun kendi kayıtları üzerinden sorulabilir. Bursa'da yürütülecek bir dosya için Bursa Barosu levhası bakılacak yerdir. Büronun adı, avukatın adı ve sicil bilgisi birlikte teyit edilir. Bu adım, seçim sürecinin doğrulanabilir kısmıdır ve vekalet ilişkisi kurulmadan önce tamamlanır.
Bursa dışında yaşayan biri Bursa'daki bir büroyla çalışabilir mi?
Çalışabilir. Marka başvurusu, yayıma itiraz ve Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu aşaması TÜRKPATENT nezdinde elektronik yürüdüğü için idari işlemlerde konum belirleyici değildir. Duruşmalı dosyalarda ise mahkemenin bulunduğu yer önem kazanır. Marka hakkına tecavüz gibi dosyalar Bursa Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi önünde yürür. Bu nedenle karar verilirken dosyanın idari mi yoksa yargısal mı olduğu ayrılır.
Avukat seçerken ücret konusu nasıl ele alınır?
Ücret, avukatlık ücret sözleşmesiyle belirlenir ve yazılı biçimde tanımlanması beklenir. Görüşmede rakam yerine kapsam konuşulur: hangi işlerin dahil olduğu, hangi masrafların ayrı yürüdüğü ve ödeme düzeninin nasıl kurulduğu. Kapsamı yazıya dökülmeyen bir anlaşma, ilerleyen aşamada taraflar arasında ikinci bir uyuşmazlık üretir. Bu nedenle ücret konusu seçim aşamasının doğal parçasıdır.
Elime bir ihtarname geçtiğinde ilk olarak neye bakmalıyım?
İlk bakılacak şey içerik ve tarihtir. Yazının kimden geldiği, hangi talebi taşıdığı ve tebliğ tarihinin ne olduğu birlikte değerlendirilir. İhtarname marka hakkına tecavüz iddiası taşıyorsa ekindeki görseller ayrıca önem kazanır. Cevap verilip verilmeyeceği ve cevabın içeriği dosyanın kendi koşullarına bağlıdır. Bu nedenle gelen yazının aslı ve zarfı saklanır.





