Emekli maaşı hesaplamasında yıllardır süregelen o kafa karıştırıcı dönem farkları nihayet masaya yatırıldı. Hani hep konuşulur ya "1999 öncesi girişim olsaydı daha çok maaş alırdım" diye, işte o adaletsizliği bitirecek bir hamle geliyor. Hükümet, üç farklı döneme ait farklı katsayıları çöpe atıp herkes için adil, şeffaf ve tek bir formül üzerinde çalışıyor. Üstelik artık sadece prim miktarı değil, sistemde ne kadar uzun kaldığınız da cüzdanınıza doğrudan yansıyacak.
Mevcut Karmaşa: Üç Aşamalı Hesaplama Sistemi
Bugünkü sistemde emekli maaşları adeta bir labirent gibi hesaplanıyor. Çalıştığınız yıllara göre üç farklı Aylık Bağlama Oranı (ABO) devreye giriyor. Bu durum, aynı prim gününe sahip iki kişiden birinin sadece "daha eski girişli" olduğu için çok daha yüksek maaş almasına neden oluyor. Mevcut yapıda şu kriterler maaşı belirliyor:
-
Sosyal Güvenlik Prime Esas Kazanç (SPEK) miktarı.
-
Her döneme özgü farklılaşan ABO oranları.
-
Bir önceki yılın güncelleme katsayısı ve büyüme rakamları.
-
Enflasyon farkları ve dönemsel artışlar.
Emeklilik Reformu Neleri Değiştirecek?
Yeni düzenlemeyle birlikte aktüeryal dengeyi sağlamak ve vatandaşın sistemde kalmasını cazip hale getirmek ana hedef. İşte reformun satır başları:
-
Tek Formül Dönemi: Üçlü yapı sadeleştirilecek, her sigortalı için sabit ve adil bir ABO uygulanacak.
-
Çalışma Günü Etkisi: Artık sadece yatırılan prim değil, çalışma gün sayısı da maaşın yükselmesinde büyük rol oynayacak.
-
Zam Eşitlemesi: SSK, Bağ-Kur ve memur emeklisi arasındaki zam farkları giderilecek; herkes enflasyon karşısında aynı oranda korunacak.
-
Katsayı Sabitlemesi: Yıllar arasındaki güncelleme katsayısı farkları ortadan kaldırılarak belirsizlikler son bulacak.
SSK ve Bağ-Kur Arasındaki Farklar Bitiyor
2008'de kurumlar birleşmiş olsa da uygulama farklılıkları devam ediyordu. Yeni reformla birlikte Bağ-Kur emeklileri için büyük bir müjde kapıda: 9 bin gün olan prim şartının 7 bin 200 güne düşürülmesi ve kurumlar arası maaş bağlama sisteminin eşitlenmesi planlanıyor. Ayrıca "kök maaş" tartışmalarına son verecek kademeli seyyanen artışlar da masadaki en güçlü seçenekler arasında yer alıyor.
Sistemin sadeleşmesi, vatandaşın gelecekte alacağı maaşı bugünden net olarak görebilmesini sağlayacak.