Evde Gerçek Zeytinyağı Anlaşılır mı?
Bir zeytinyağının başka yağlarla karıştırılıp karıştırılmadığı evde kesin olarak belirlenemez. Saflık ancak yetkili laboratuvarlarda yapılan yağ asidi, sterol, mum, ultraviyole soğurma ve benzeri analizlerle doğrulanabilir.
Evde yapılan kontroller ürünün kalitesi hakkında ipucu verebilir. Ancak bunlar bilimsel saflık testi yerine geçmez.
Zeytinyağının Rengi Kaliteyi Gösterir mi?
Hayır. Zeytinyağı; zeytin çeşidi, yetiştiği bölge ve hasat zamanına göre yeşilden altın sarısına kadar farklı renklerde olabilir.
Uluslararası tadım değerlendirmelerinde yağın rengi tadımcıyı etkilemesin diye koyu renkli bardak kullanılır. Çok yeşil yağın mutlaka kaliteli, açık renkli yağın ise sahte olduğu düşüncesi doğru değil.
Berraklık da tek başına ölçüt değildir. Filtrelenmiş gerçek yağ berrak, filtrelenmemiş gerçek yağ ise tortulu olabilir.
Buzdolabı ve Donma Testi Güvenilir mi?
Zeytinyağının buzdolabında donması veya bulanıklaşması, gerçek olduğunu kanıtlamaz. Yağın katılaşma davranışı zeytin çeşidine, yağ asidi yapısına ve saklama sıcaklığına göre değişir.
Başka bitkisel yağlar da soğukta katılaşabilir. Bu nedenle buzdolabı testiyle sahtecilik tespiti yapılamaz.
Kokusu ve Tadı Nasıl Olmalı?
Taze bir natürel sızma zeytinyağında meyvemsi koku beklenir. Çim, yeşil domates, badem, enginar veya taze yaprak çağrışımları hissedilebilir.
Boğazda hafif yakıcılık ve dilde acılık kusur değildir. Özellikle erken hasat yağlarda bunlar doğal antioksidanlarla bağlantılı olumlu özelliklerdir.
Küf, rutubet, sirke, metal, bayat kuruyemiş veya eski boya kokusunu andıran tatlar ise yağın kusurlu ya da bozulmuş olabileceğini gösterir.
Etikette Nelere Bakılmalı?
Ürün üzerinde şu bilgilerin bulunmasına dikkat edilmeli:
- Ürünün kategorisi
- Üretici veya dolumcu bilgisi
- İşletme kayıt numarası
- Parti veya lot numarası
- Menşe bilgisi
- Net miktar ve tavsiye edilen tüketim tarihi
- Saklama koşulları
“Natürel sızma” ifadesi, serbest yağ asitliğinin oleik asit cinsinden 100 gramda en fazla 0,8 gram olduğu anlamına gelir. Bu değer tek başına saflık garantisi değildir; diğer kimyasal ve duyusal şartların da karşılanması gerekir.
“Soğuk sıkım” ifadesi ise yağın 27 derecenin altında elde edildiğini anlatır. Etikette bu ifadenin bulunması değerli bir bilgi olsa da ürünün laboratuvar kontrolünden geçtiğini tek başına göstermez.
Ambalaj Nasıl Olmalı?
Koyu renkli cam şişe veya gıdaya uygun teneke, yağı ışığa karşı daha iyi korur. Şeffaf şişedeki ürün mutlaka sahte değildir; fakat ışık yağın daha hızlı oksitlenmesine yol açabilir.
Yağ, kapağı kapalı biçimde serin ve karanlık yerde saklanmalı. Ocak yanı, pencere önü ve sıcak balkon uygun değildir.
Şüphe uyandıracak kadar düşük fiyat, etiketsiz satış ve üreticisi belli olmayan ürünler konusunda dikkatli davranmak gerekir.
