Kolesterol, son yıllarda en sık konuşulan sağlık konularından biri. Özellikle kalp ve damar hastalıklarıyla olan bağlantısı nedeniyle birçok kişi “Kolesterol nedir, nasıl düşer?” sorusuna yanıt arıyor. Uzmanlara göre kolesterol tek başına bir hastalık değil. Ancak kontrol altına alınmadığında ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabiliyor.
Kolesterol Nedir? Vücutta Ne İşe Yarar?
Kolesterol, aslında vücudumuz için gerekli olan yağ benzeri bir maddedir. Hücre zarının yapısında bulunur, bazı hormonların üretiminde görev alır ve D vitamini sentezine katkı sağlar. Yani tamamen zararlı değildir.
Ancak burada önemli olan kolesterolün türü ve kandaki seviyesidir. Genel olarak iki tür kolesterolden söz edilir: Halk arasında “iyi kolesterol” olarak bilinen HDL ve “kötü kolesterol” olarak bilinen LDL. HDL, damarları temizlemeye yardımcı olurken; LDL’nin yüksek olması damar duvarlarında birikime neden olabilir. Bu birikim zamanla damar sertliğine ve kalp hastalıklarına yol açabilir.
Kolesterol Neden Yükselir?
Kolesterol yüksekliğinin en yaygın nedenleri arasında sağlıksız beslenme, hareketsiz yaşam tarzı ve fazla kilo yer alır. Özellikle doymuş yağ oranı yüksek besinlerin sık tüketilmesi LDL seviyesini artırabilir.
Bunun yanında genetik faktörler de oldukça etkilidir. Ailesinde kolesterol problemi olan kişilerde risk daha yüksektir. Sigara kullanımı, stres ve bazı kronik hastalıklar da kolesterol dengesini bozabilir.
Kolesterol Belirti Verir Mi?
En tehlikeli noktalardan biri de budur: Kolesterol çoğu zaman belirti vermez. Kişi kendini tamamen sağlıklı hissedebilir. Ancak kan tahlili yapıldığında değerlerin yüksek olduğu ortaya çıkabilir.
Bu nedenle uzmanlar özellikle 20 yaşından itibaren düzenli aralıklarla kan testi yaptırılmasını öneriyor. Erken teşhis, olası kalp ve damar hastalıklarının önüne geçilmesinde büyük rol oynuyor.
Kolesterol Nasıl Düşer? İşte Etkili Yöntemler
Kolesterolü düşürmek için öncelikle yaşam tarzında bazı değişiklikler yapmak gerekiyor. Dikkat edilmesi gerekenler şöyledir;
- Beslenme düzeni en önemli adımdır. Sebze, meyve, tam tahıllar ve lifli gıdalar ağırlıklı bir beslenme planı LDL seviyesini azaltmaya yardımcı olabilir. Zeytinyağı gibi sağlıklı yağların tercih edilmesi de önemlidir.
- Düzenli egzersiz yapmak HDL’yi artırırken kötü kolesterolü düşürmeye destek olur. Haftada en az 3-4 gün tempolu yürüyüş bile fark yaratabilir.
- Sigaranın bırakılması ve ideal kiloya ulaşılması da kolesterol kontrolünde kritik rol oynar.
- Bazı durumlarda ise doktor kontrolünde ilaç tedavisi gerekebilir. Özellikle genetik yatkınlığı olan kişilerde sadece diyet yeterli olmayabilir.