Muğla'nın eski adı nedir? sorusunun tek kelimelik bir cevabı yok. Çünkü kentin ve çevresindeki idarî bölgenin adı tarih boyunca farklı biçimlerde kayıtlara geçti.
Muğla İl Kültür ve Turizm Müdürlüğünün aktardığı arkeolojik bilgilere göre yerleşimin bilinen erken adlarından biri Mogla. MÖ 2. yüzyıla tarihlenen bir yazıtta ise kentin adı Mobolla şeklinde geçiyor.
MS 10. yüzyılda kaynaklarda Mogola biçimine rastlanıyor.
Muğla'nın Eski İsimleri
Tarihî kaynaklarda öne çıkan biçimler şöyle:
| Dönem | Kullanılan Ad |
|---|---|
| Antik dönem | Mogla |
| MÖ 2. yüzyıl yazıtı | Mobolla |
| MS 10. yüzyıl | Mogola |
| Türk hâkimiyeti sonrası bölge | Menteşe |
| 1913 sonrası vilayet | Muğla |
Bazı kaynaklarda Mobolia ve Mobella gibi farklı yazımlarla da karşılaşılabiliyor.
Menteşe Adı Nereden Geliyor?
Muğla ve çevresi 13. yüzyılın sonlarında Menteşe Beyliği'nin hâkimiyetine girdi.
Bundan sonra daha geniş bölge Menteşe adıyla anılmaya başladı. Osmanlı döneminde de Menteşe Sancağı adı uzun süre kullanıldı.
Burada önemli ayrım, “Menteşe” adının yalnızca bugünkü Muğla kent merkezinin eski şehir adı gibi düşünülmemesi. Menteşe aynı zamanda tarihî bir beylik ve idarî bölge adıydı.
Muğla Adı 1923'te mi Verildi?
Hayır.
Eski içerikte “Cumhuriyet'in ilanından sonra 1923 yılında şehrin adı Muğla oldu” deniliyordu. Bu bilgi doğru değil.
Resmî tarihçeye göre Menteşe Sancağı 30 Ekim 1913'te Aydın'dan ayrılarak il oldu ve Muğla adını aldı.
Dolayısıyla Muğla adı Cumhuriyet'ten önce idarî kullanımdaydı.
Muğla Adı Mobolla'dan mı Geliyor?
Antik Mobolla ile modern Muğla arasında tarihî isim devamlılığına işaret eden güçlü veriler var. Ancak modern “Muğla” kelimesinin dönüşümünün tek ve tartışmasız açıklaması bulunduğunu söylemek doğru değil.
Resmî kaynaklarda Muğla adının “Muğlu Bey” isimli bir Türk komutanından geldiğine ilişkin bir söylenti de aktarılıyor.
Bu nedenle “Muğla kesin olarak Mobolla kelimesinden türemiştir” şeklinde kesin hüküm vermek yerine farklı tarihî açıklamaların bulunduğunu belirtmek daha doğru.
Bugünkü Menteşe Nedir?
Bugün Menteşe, Muğla il merkezini kapsayan ilçenin adı.
Menteşe ilçesi, 2012 yılında çıkarılan büyükşehir düzenlemesi kapsamında Muğla Merkez'in yeniden idarî yapılanmasıyla oluşturuldu.
Yani günümüzdeki Menteşe ilçesi ile tarihî Menteşe Beyliği ve Menteşe Sancağı aynı idarî yapı değil.
