Türkiye'nin muz üretimi son on yılda katlanarak arttı. Bir zamanlar sadece Mersin'in Anamur ve Bozyazı ilçeleriyle Antalya'nın birkaç ilçesinde yapılan üretim, artık örtü altı seralar sayesinde yılın on iki ayına yayıldı. Bu bolluk fiyatlara da yansıdı; ama üreticinin lehine değil.
Şu an sahadaki en çarpıcı gerçek, bahçe fiyatı ile market rafı arasındaki farkın açılmış olması. Gelin rakamlara tek tek bakalım.
Yerli Muzun Bahçe ve Market Fiyatı
Temmuz 2026 itibarıyla Mersin'de yerli muzun bahçedeki alım fiyatı 25-30 TL bandına kadar düştü. Bu, sezon dışı bir dönemde bile beklenenin altında bir rakam.
Aynı muz pazar ve marketlerde ise 50 ile 70 TL arasında alıcı buluyor. Yani muz bahçeden çıkıp tezgaha ulaşana kadar fiyatı neredeyse ikiye katlanıyor. Üreticinin eline geçen pay ise oldukça sınırlı kalıyor.
İthal Muz Neden Bu Kadar Pahalı?
İthal muz tarafında tablo bambaşka. Marketlerde ithal muzun kilosu 100 ile 120 TL arasında satılıyor. Yani yerli muz, ithal olanından neredeyse yüzde 50 daha ucuz durumda.
Bu fark üreticileri harekete geçirdi. Mersinli üreticiler, tüketicilere açık çağrı yaparak ithal yerine yerli muz tüketilmesini istiyor. Hem fiyat hem de tat açısından yerli muzu öne çıkaran üreticiler, kendi emeklerinin dalında kalmasından şikayetçi.
Seradan Kesim Grand Muz Fiyatları
Manavgat'ta örtü altı üretimde birinci kalite muzun seradan alım fiyatı 20-25 TL'ye, ikinci kalite ise 10 TL'ye kadar geriledi. Üreticiler bu rakamların maliyeti bile karşılamadığını söylüyor.
Manavgatlı bir üretici durumu şöyle özetliyor: girdiler (işçilik, gübre, mazot) son yıllarda dörde katlanmış durumda, ama muz fiyatı adeta yerinde sayıyor. Birinci sınıf muzun 20-25 liraya satılması, üretici cephesinde ciddi tepki çekiyor.
Fiyatları Düşüren Asıl Sebep: Rekor Üretim
Fiyatların bu kadar gerilemesinin arkasında iki temel neden var. Birincisi, yaz aylarında karpuz, kavun, şeftali gibi mevsim meyvelerinin bolluğu muza olan talebi düşürüyor.
İkincisi ise üretimin patlaması. 2010-2015 arasında 210-270 bin ton bandında olan muz üretimi, 2022'de 997 bin tona kadar çıktı. Son iki yılda hafif gerilese de 2025'te 864 bin ton üretim yapıldı. Bu üretimin yarısından fazlası tek başına Mersin'den geliyor.
Örtü altı seralar sayesinde artık on iki ay hasat mümkün. Sadece Manavgat'ta sera alanı 25 bin dönüme ulaşmış durumda. Arz bu kadar artınca, fiyatın üretici aleyhine gerilemesi kaçınılmaz oluyor.
Üreticiler Ne İstiyor?
Sektör temsilcileri uzun süredir adil bir fiyatlandırma modeli arayışında. Üretici, komisyoncu ve tüketicinin haklarını birlikte gözeten bir denge kurulması talep ediliyor.
Alanya, Anamur, Manavgat gibi üretim merkezleri arasındaki fiyat farkları da zaman zaman gündeme geliyor. Üreticiler, bölgeler arası dengesizliğin giderilmesi ve emeklerinin karşılığını alabilmeleri için ortak bir komisyon kurulması gerektiğini savunuyor.
Tüketici açısından ise mesaj net: yerli muz hem daha uygun hem de coğrafi tescilli. Marketten muz alırken yerli olanı tercih etmek, hem cebe hem de üreticiye destek anlamına geliyor.
