İnternetin yaygınlaşmasıyla birlikte çocukların dijital ortamlarda maruz kalabileceği riskler artmış, bu alanda uluslararası düzeyde faaliyet gösteren kurumların önemi giderek yükselmiştir. Bu kurumların başında National Center for Missing & Exploited Children (NCMEC) gelmektedir. Özellikle çocuk istismarı içerikleriyle ilgili soruşturmalarda NCMEC raporları önemli bir rol oynamaktadır.
NCMEC’in Açılımı ve Kuruluş Amacı
NCMEC, “National Center for Missing & Exploited Children” ifadesinin kısaltmasıdır. Kurumun temel amacı;
● Kayıp çocuk vakalarının araştırılmasına katkı sağlamak,
● Çocukların cinsel sömürü ve istismardan korunmasını desteklemek,
● Dijital ortamlarda tespit edilen yasa dışı içerikleri raporlamak,
● Kolluk birimleriyle koordinasyon kurmak
şeklinde özetlenebilir.
NCMEC, ABD merkezli olmakla birlikte fiilen uluslararası etki alanına sahip bir yapıdır.
NCMEC Ne İş Yapar?
NCMEC’in en önemli faaliyetlerinden biri, teknoloji şirketlerinden gelen bildirimleri toplamak ve değerlendirmektir. Sosyal medya platformları, mesajlaşma uygulamaları ve bulut sistemleri, şüpheli içerikleri tespit ettiklerinde NCMEC’e bildirimde bulunur.
Bu bildirimlerde genellikle şu veriler yer alır:
● Şüpheli görsel veya videoların teknik bilgileri,
● Kullanıcı hesap detayları,
● IP ve bağlantı kayıtları,
● Yükleme ve paylaşım tarihleri.
Bu bilgiler, NCMEC tarafından analiz edildikten sonra ilgili ülkenin kolluk birimlerine iletilir.
Türkiye’de NCMEC Bildirimlerinin Önemi
Her ne kadar NCMEC ABD merkezli bir kuruluş olsa da, Türkiye’de yürütülen birçok ceza soruşturması NCMEC kaynaklı ihbarlarla başlamaktadır. Özellikle çocuk istismarı ve dijital suçlara ilişkin dosyalarda, NCMEC raporları soruşturmanın ilk dayanağını oluşturabilir.
Bu nedenle NCMEC;
● Savcılık makamı değildir,
● Mahkeme kararı vermez,
● Doğrudan suç isnadında bulunmaz.
Sadece teknik ve idari bildirim mekanizması olarak görev yapar.
NCMEC Raporları Delil Niteliği Taşır mı?
Uygulamada sıkça yanlış anlaşılan konulardan biri, NCMEC raporlarının tek başına kesin delil olduğu düşüncesidir. Oysa bu raporlar, yalnızca soruşturmanın başlatılmasına esas teşkil eden ön bilgilerdir.
Asıl hukuki değerlendirme;
● Savcılık,
● Kolluk,
● Mahkemeler
tarafından yapılır.
Dolayısıyla NCMEC bildirimi, otomatik olarak suçun işlendiği anlamına gelmez.
NCMEC Kaynaklı Dosyalarda Neler İncelenir?
Bu tür soruşturmalarda genellikle şu unsurlar dikkate alınır:
● Dijital verilerin elde edilme yöntemi,
● IP ve cihaz eşleşmeleri,
● Hesapların gerçek kullanıcıyla bağlantısı,
● İçeriğin kaynağı ve yayılma biçimi,
● Delillerin hukuka uygunluğu.
Bu incelemeler, dosyanın seyrini doğrudan etkiler.
Konuya İlişkin Detaylı Hukuki İnceleme
NCMEC’in çalışma sistemi, raporların hukuki değeri ve Türkiye’deki soruşturmalara etkisi hakkında daha kapsamlı bir değerlendirme için NCMEC nedir başlıklı yazıya göz atılması faydalı olacaktır.