Samsun'un Atakum, İlkadım ve Canik gibi ticaretin kalbi sayılan ilçelerinde işyeri açmak veya mevcut yerini değiştirmek isteyen girişimciler için yasal süreçler büyük önem taşır.
Kira kontratlarının noter huzurunda onaylatılması, hem kiracı hem de mülk sahibi için hukuki bir güvence oluşturmaktadır. Noterliklerde uygulanan işlem ücretleri, her yıl resmi olarak yayımlanan tarifeler doğrultusunda belirlenmekte ve kontratın detaylarına göre değişkenlik göstermektedir.
Noterlik Ücret Tarifesi Ve Hesaplama Parametreleri
İşyeri kira kontratlarının onaylanması sırasında ödenmesi gereken tutarlar tek bir kalemden oluşmamaktadır. Noterlik Kanunu uyarınca her yıl güncellenen tarifeye göre; yazı ücreti, karşılaştırma ücreti, tescil ücreti ve değerli kağıt bedeli gibi farklı unsurlar toplam maliyeti belirler. Samsun'daki bir noterliğe başvurulduğunda, belgenin sayfa sayısı ve içerdiği nüsha adedi ödenecek miktarı doğrudan etkilemektedir.
Özellikle Tekkeköy gibi sanayi bölgelerinde yapılan uzun süreli ve yüksek bedelli kiralama işlemlerinde, kontrat bedeli üzerinden hesaplanan binde oranlı damga vergisi de toplam maliyetin önemli bir kısmını oluşturur. Noterliklerde maktu olarak alınan işlem ücretlerinin yanı sıra, kontratın süresi ve yıllık toplam kira bedeli üzerinden alınan nispi harçlar, nihai fatura tutarını şekillendiren temel taşlardır.
Kira Kontratı Onayında Dikkat Edilmesi Gereken Kalemler
Noterliklerde yapılan işlemlerde maktu ücretler her bir sayfa ve işlem türü için sabitlenmiştir. Örneğin, bir sayfa yazı ücreti, tescil harcı ve bildirim masrafları standart tarifeye tabidir. Atakum veya İlkadım'daki noterlerde yapılan işlemlerde, tarafların talep ettiği onaylı nüsha sayısı arttıkça değerli kağıt bedeli ve diğer masraflar da katlanarak artmaktadır. İşyeri kontratlarında genellikle üç nüsha (mülk sahibi, kiracı ve vergi dairesi için) işlem yapılması maliyeti artıran unsurlar arasındadır.
Belgenin içeriğinde yer alan özel maddelerin uzunluğu ve ek protokoller, sayfa sayısını artıracağı için yazı ücretini de yükseltmektedir. Samsunlu esnafların noter onayı almadan önce kontratlarını sade ve öz hazırlamaları, gereksiz sayfa masraflarından kaçınmalarına yardımcı olabilir. Ayrıca noterliklerin sunduğu elektronik imza ve saklama hizmetleri gibi ek opsiyonlar tercih edildiğinde, bu hizmetler de faturaya dahil edilmektedir.
Güncel Noter Masrafları Ve Ödeme Süreçleri
Samsun'da ticaret yapanların noter masraflarını hesaplarken sadece hizmet bedelini değil, devlet adına tahsil edilen vergi ve harçları da göz önünde bulundurması gerekir. Noterler, tahsil ettikleri toplam tutarın bir kısmını kendi hizmet bedeli olarak alırken, büyük bir kısmını hazineye aktarmaktadır. İşyeri kira sözleşmelerinde damga vergisi mükellefiyeti genellikle kiracıya ait olsa da, taraflar aralarında yaptıkları anlaşma ile bu masrafı paylaştırabilirler.
Resmi Gazete'de yayımlanan son tebliğlere göre, noterliklerdeki işlemler için belirlenen alt limitler ve tavan fiyatlar tüm Türkiye'de olduğu gibi Samsun'da da aynı titizlikle uygulanmaktadır. Net bir tutar öğrenmek isteyen vatandaşların, kira bedeli ve kontrat süresi bilgileriyle birlikte en yakın noterliğe başvurarak ön hesaplama yaptırmaları en sağlıklı yöntemdir. Zira her kontratın finansal yükü, içerdiği rakamsal değerlere göre tamamen kişiye özel olarak hesaplanmaktadır.