YAZARLAR
DİĞER YAZILARI
Doç. Dr. Deniz TÜRKPENÇE

Yeni bir fizik mi?

Doç. Dr. Deniz TÜRKPENÇE

Ne zaman deneyle teori uyuşmasa ardından büyük keşifler gelmiştir.
Müon parçacığının g-2 faktöründeki anomali yeni bir fiziksel devrimin habercisi mi? 20. Yüzyılın başlarında fizik bilimi hiçte heyacan verici değildi. Keşfedilecek yeni bir şey kalmamış gibiydi. Sadece bazı ufak tutarsızlıklar, bazı kırıntılar vardı.

120 yıl önce ısıtılan metallerin dalga boyuna karşılık ışıma grafiği deneysel ve teorik olarak tutarlı değildi. Bu tutarsızlığın çözülmesi 'Kuantum fiziği' denilen yepyeni bir fiziğin keşfi ile sonuçlandı. Kuantum fiziği ise transistör, lazer, MR görüntüleme ve hayatımıza daha yeni girmeye başlayan kuantum bilgisayarları gibi yeni nesil teknolojilerle birlikte sayılmayacak kadar çok teknolojik gelişmeye neden oldu.
Geçtiğimiz günlerde Amerikan hızlandırıcı ve parçacık fiziği laboratuvarı Fermilab araştırmacıları uzun süredir varlığını bildikleri müon parçacılarının manyetik moment değerlerindeki bir tutarsızlığın tereddütte yer bırakmayacak bir kesinlikle var olduğunu belirlediler. Yaptıkları deneyin standart modelle uyumsuz sonuçlar vermesine bu kadar sevinmeleri garip karşılanabilir ancak bu sonuç, bilinmeyen etkilerin varlığını kesin bir şekilde ortaya çıkarıyor.

Söz konusu boyut o kadar küçük ki Kuantum fiziğinden bildiğimiz belirsizlik ilkesi gereği anlık olarak yaratılan ve yok edilen sanal parçacıkların müonu etkilemesi söz konusu. Ancak elde edilen sonuçlar sanal parçacıklardan beklenen etkilerinde ötesinde tutarsız. Kısacası ya bilinmeyen yeni parçacıklar, ya fizikte bilinen dört temel kuvvete ek yeni bir temel kuvvet var ya da şu ana kadar bir türlü etkileşemediğimiz karanlık madde ile temasa geçmeye başladık. Bunlar henüz bilinmiyor. Anomaliye neden olan şey bu sayılanlarında ötesinde bir şey de olabilir. İşte tüm bu olasılıklar uzun süredir sıçrama seviyesinde bir gelişme yaşanmayan fizik biliminde yeni bir devrimin eşiğinde olma ihtimali nedeniyle fizikçileri heyecanlandırıyor. Çünkü fizikçiler artık virgülden sonra 8-10 hane sonrasında oluşan bu minik tutarsızlığın öyle küçük bir kırıntı olmadığının farkında.

Yeni bir fizik mi?Virüsün 1. yıl dönümünde hayatGündem SamsunAya gitmek..AlarmBiraz etik, biraz ahlak...Popülizm çağı2021'i karşılarken2023 hedeflerinden ne haber?San Marino, Hollanda, TarımYazarın Tüm Yazıları