n
nn 1990’lı yıllardan bu yana tüketici kraldır anlayışı hakim. Tüm eğitimlerde, seminerlerde, makalelerde ve kitaplarda bu düşünce de kuvvetli bir şekilde vurgulanmakta.
nn Son taslağı açıklanan tüketici yasası da bu anlayışı bir üst düzeye çıkarmış durumda. Son düzenlenme ile tüketici krallığında daha yetkili kılınmış, satıcılara ise yükümlülükler daha fazla yüklenmiştir.
nn Yasa taslağına göre, banka kredi sözleşmesi imzalamadan en az 1 gün önce, sözleşme şartları hakkında tüketiciyi yazılı olarak bilgilendirmek zorunda. Tüketici 14 gün içinde herhangi bir gerekçe göstermeksizin ve cezai şart ödemeksizin kredi sözleşmesinden cayabilecek. Kredi verilmesi sigorta yaptırılması şartına bağlanamayacak. Konut ve otomobil gibi tüketici kredileri için hesap açılması halinde bu hesaptan herhangi bir ücret ya da masraf talep edilemeyecek. Tüketici kredilerinde faiz oranı sabit ve değişken olmak üzere iki yöntemle belirlenecek.
nn Taslak işyeri dışında yapılan sözleşme, mesafeli sözleşme ya da devre tatil sözleşmelerinde cayma hakkı sürelerini de uzatıyor. Devre tatillerdeki 10 günlük cayma hakkı süresi 14 güne, kapıdan satışlar ve mesafeli satışlardaki 7 günlük cayma hakkı süreleri ise 14 güne çıkarılıyor. Taslağa göre tüketici sipariş vermediği bir ürünün kendisine gönderilmesi durumunda bundan sorumlu olmayacak. Malın tesliminden itibaren 6 ay içinde ortaya çıkan ayıplardan üretici sorumlu olacak.
nn Mağazalar artık her zaman indirim günleri yapamayacak. Etiket fiyatlarını önce şişirip, sonra indirim varmış gibi gösteremeyecek. Yeni düzenlemeye göre; indirimli satışa konu edilen mal veya hizmetlerin indirimli satış fiyatı, indirimden önceki fiyatı ve indirim oranı, tarife ve fiyat listeleri ile etiketlerinde gösterilmesi zorunlu olacak. Mağaza indirimden önceki fiyatın geçerliliğinin ispat etmek zorunda kalacak.
nn Tüketici sorunları hakem heyetleri, yeniden yapılandırılacak ve tüketicilerin haklarını aramaları kolaylaştırılacak. Tüketici sorunları hakem heyetlerine; yalnızca tüketiciler başvurabilecektir. Hakem heyeti kararlarına karşı mahkemeye itiraz edilmesi durumunda tüketici vekalet ücreti ödemeyecek. Tüketicilerin mahkemeye başvurmaları esnasında peşin olarak alınan mahkeme masraflarının (tebligat, tanık, bilirkişi vb.) mahkeme kararı ile birlikte alınacak.
nn Peki bu durum Samsun esnafını ve işadamını nasıl etkileyecek? Samsunlu işadamları ve esnafı bu yasayı çok dikkatlice okumalıdır. Çünkü haklarını bilen bir tüketici kitlesi ile karşı karşıya kalacaklar.
nn Kanunu bilmenin satıcı açısından faydası ise haklarını bilen bir satıcının müşteri ile olan diyaloglarda daha güçlü olacağı. Tüketici kanununu bilen satıcının şirkete sağlayacağı katkıları verdiğim satış eğitimlerinde tüketici kanununu anlattığım bölümde net bir şekilde gördük. Bizim tüketicimiz de maalesef kanunları bilmiyor. Bir münakaşa içinde iken tüketici hemen sizi tüketici hakem heyetine şikayet ederim tehdidinde bulunuyor. Ancak bir taraftan da sürecin uzunluğu müşteriyi sıkıntıya sokuyor. Dolayısı ile tüketici kanununu bilmek her iki tarafın da yararına bir durum.
nn Yaşadığımız yüzyılda yazının en başında da belirttiğim gibi tüketici kral. Eğitimlerde de ve seminerlerde söylediğim bir cümle var. Müşteri maaşınızın kaynağıdır ve o kaynağı kurutmaya kimsenin hakkı yok.
n