YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Şenol Yücedağ

YÜKSEK ENFLASYON İHTİMALİ

Bütün ekonomik veriler 2018 ve seçim yılı olması nedeniyle 2019 yılında enflasyonun yüksek olacağını gösteriyor. Hükümet büyüme rakamlarına kafayı takmış durumda ve her yolun onun üzerinden geçtiğini zannediyor. Hâlbuki durum, reel piyasalar ve rakamlar açısından bakıldığında bu durumun doğruluğunu pek göstermiyor. Üstüne üstlük bir de para bulma ve hazineyi rahatlatma adına tekrar modası geçmiş özelleştirme can simidine sarılma çabaları bu durumu daha da vahim kılıyor. 17-18 şeker fabrikası ihaleye çıktı ama ben bunların satılacağına çok inanmıyorum. Çünkü Amerikan şirketi Cargill’den başka kimsenin talip olacağını zannetmiyorum. Onları da alıp atıl vaziyette tutacaklar ve çalıştırmayacaklardır. Çünkü onlara göre şeker pancarından yapılan şeker çok zararlı! Tam bir algı operasyonu! Artık şekerde de AB’ye bağımlı olacağız ya da kaçak şeker tekrar gündeme gelecek. Bu durumun enflasyonu körükleyecek bir durum olması da kaçınılmaz. Aralık ayı sonunda Hürriyet’te yapılan bir analiz vardı ve tahminlerin yansıması nasıl olacak diye bekledim ve 2 aylık süreç sonunda tahminlerin üzerinde bir seyir izliyoruz. Analiz şöyleydi:  

“Ekonomiyle ilgili bakanlardan, “yeni yılda enflasyonun yeniden tek haneye ineceği” demeçleri geliyor ama inanana pek rastlamadım.

Bence büyümeyi artırmak adına, bilerek enflasyonun savsaklandığı bir dönemi yaşıyoruz. Bu adı konulmamış tercihi herkes gördüğü için de bu tür demeçler inandırıcı olamıyor.
Hükümet bu tercihi yaptı ama bence yüksek enflasyonun yaratacağı tahribatları pek sağlıklı tahmin edebilmiş değil. Yüksek enflasyonun hem ekonomik dengeler hem de sosyal dengeler üzerinde yaratacağı bozucu etkiyi, somut olarak, önümüzdeki yıldan itibaren göreceğimizi tahmin ediyorum.
Yüzde 12 civarında 2017’yi tamamlayan enflasyon oranının bu yıla etkisi çok az oldu. Memur ve işçilere yapılacak birkaç puanlık fazla artış, bu yılın dengelerine yansımadı, önümüzdeki yılın bütçelerine yansıyacak. Ancak bu çalışanlara verilecek birkaç puanlık artı zam, enflasyonun yaratacağı bozucu etkilerin yanında çok küçük bir değeri temsil edecek.
Yüksek enflasyonun en önemli etkilerinden biri artan faiz oranları ile görülecek. İşte o zaman faizlerin sürekli inmesini isteyen, hatta bu konuda Merkez Bankası ve bankaları zorlayan hükümetin hiç istemediği faiz oranlarına doğru gidilecek. Başlayan faiz yükselişinin önümüzdeki yıl hızlanması kaçınılmaz görülüyor.
Bununla birlikte bir yandan bütçedeki faiz harcamalarının boyutu artarken, öte yandan özel sektörün finansmana erişimi daha da zorlaşacak. Bu da, iktidar tam tersi bir korelasyon kursa bile, üretimin dolayısıyla büyümenin düşüşünü beraberinde getirecek.
Bu sakıncayı dengelemek için KGF gibi devlet destekleri ve sübvansiyonlu kredileri devreye sokmaktan çekinmeyen bir yönetim anlayışı var. İşin kötü tarafı bu eğilimin, oluşacak kısır döngüyü besleyip, artacak kamu harcamaları ve yükümlülükleri nedeniyle, yüksek faizle borçlanma ihtiyacının da artacak, bunun da faiz artışını daha da besleyecek olması.
Bu arada artacak faizler nedeniyle, piyasayı bozacak boyutlara ulaşacak bir kamu müdahalesi görülürse, faizlerin daha da katlanacağını söylememiz gerekiyor. Şimdiye kadarki baskılara piyasa büyük tepkiler vermedi ama 2018’den itibaren, kamu zorlamalarına tepkinin artık daha fazla olacağını tahmin ediyorum.
POPÜLİZM BU…
İktidar aslında en büyük hatayı, geçen yıla kadar yaşanan küresel likiditenin bol olduğu dönemlerde, enflasyonun kalıcı tek haneye indirilmesi adına fazla çaba göstermeyerek yaptı.
Dünyanın en yüksek enflasyonunu sahip birkaç ülkeden biri olarak kaldık. 2017’den itibaren küresel ve politik sıkıntılar başladığında da, enflasyon yeniden çift haneye sıçradı.
Bundan sonrasında, hem iç hem dış konjonktür hem de mevcut yönetim anlayışı nedeniyle enflasyonun yeniden tek haneye, özellikle kalıcı tek haneye indirmek çok daha zorlaştı.
Ancak yönetim anlayışında köklü değişiklikler ve buna bağlı radikal ekonomik ve siyasi reformlar hayata geçerse, yeniden kalıcı tek haneli enflasyondan söz edebiliriz.
Yurt dışı banka ve aracı kurumların 2018 raporlarında Türkiye için sayılan en önemli risklerin başında yüksek enflasyonun sayılması da bu yüzden.
Merkez Bankası’nın enflasyonu düşürecek yüksek faiz artışları ve parasal sıkılaştırma yapacak kadar bağımsız ve kararlı olmadığını tüm dünya görüyor.
Bu nedenle yüksek enflasyon nedeniyle, faizler, borçlanma ve büyümenin etkileneceğini, bunun rating puanlarına yansıyabileceği tahminleri yapılıyor.
Enflasyonun politikacının en büyük popülizm aracı olduğunu, ülkenin geleceğini tehdit ettiğini, bakalım ne zaman anlayacağız...”

Ocak ayı rakamları ile birlikte bu yıl bazı bankaların % 14.50 gibi bir faiz oranını mevduat toplamak için vermesi, kredilerde de 1.60 bandında seyri bu tahminlerin biraz da iyimser olduğunu gösteriyor. Dışarıdan gelen baskılar da işin cabası! Analizdeki sihirli cümle ile yazımızı bitirelim:

 “Yönetim anlayışında köklü değişiklikler ve buna bağlı radikal ekonomik ve siyasi reformlar hayata geçerse, yeniden kalıcı tek haneli enflasyondan söz edebiliriz.”

EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM (1)KONKORDATO SUİSTİMALLERİEŞEL MOBİL MAAŞLARA DA OLMALI!...EYLÜL ENFLASYONU NE DİYOR?YABANCI SERMAYE NEDEN ÖNEMLİ(II)YABANCI SERMAYE NEDEN ÖNEMLİ(I)SABİT KUR REJİMİ BUGÜN UYGULANABİLİR Mİ?(II)TÜRKİYE SABİT KUR REJİMİNE GEÇEBİLİR Mİ?(I)CARİ AÇIK BU AY DÜŞTÜYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
Belirsizlik sürecek
Osman KARA
Erdem EROL
YEDİ MUTLULUK
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
TEMEL'İN,  "PİZUM EZANI" VE POLİTİKACILAR!
Mustafa GENÇ
Kadir GÜRKAN
Baş Döndüren Gelişmeler
Kadir GÜRKAN
M. Halistin KUKUL
İSA YUSUF ALPTEKİN ve DOĞU TÜRKİSTAN DÂVÂSI
M Halistin KUKUL
Hasan Cem KESKİN
BAŞARIYA YOLCULUK
Hasan Cem KESKİN
Birol BİRCAN
SAMKON'a sorular.
Birol BİRCAN
Hikmet KURADA
Yazdıklarının Tersini Söyleyen Fesli Kadir
Hikmet KURADA
Metin ATLI
BİRİNCİ FİNAL
Metin ATLI
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
TALEBE
Prof Dr Yücel TANYERİ
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ?
Burhan UYAN
Şakir DEMİRCİ
HAYDİ KADINLAR BELEDİYE MECLİSLERİNE
Şakir DEMİRCİ
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
SARIKAMIŞ'TA RUSLARA DEĞİL KIŞA YENİLDİK
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Embiya SANCAK
SAMSUNUM'DA SORUN YARATMADAN İYİ İŞLER YAPILSIN (II) GENE KONUMUZ GÜLSAN
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
MUHALİF KADIN OLMAK
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
SAMSUN VE FUARLAR 2
Doç Dr Yetkin BULUT
Kenan ERZURUMLU
Eski dostlara serzenişimdir!
Kenan ERZURUMLU
Kürşad GÜNDOĞDU
Fransız kalmak
Kürşad GÜNDOĞDU
Ahmet HAYVALI
ŞİRKETLER  -  BAĞIMSIZ  DENETİM  VE YAPTIRIMLAR (II)...
Ahmet HAYVALI
Gül TURAN
TRAFİK TERÖRÜ
Gül TURAN
Selçuk KAYA
Tarih hiçbir zaman ilk yarının liderini yazmaz..
Selçuk KAYA
Salim YILDIZ
Var ol sen Samsunspor
Salim YILDIZ
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Ender GÜR
LİDERLİK KEYFİ
Ender GÜR
Akın ÜNER
SAMSUNSPOR'UN ŞEREF'İ (I)
Akın ÜNER
Mehmet ÖZ
BEKA MESELESİ VE MİLLÎ TAVIR
Mehmet ÖZ
Fulya ZORLU
Çocuklarda Problemli Davranışlar
Fulya ZORLU
Ayhan HAMLI
DUMLU ŞEHİTLERİNE SELAM OLSUN...
Ayhan HAMLI
İlker Mutlu
Ne günler, ne haftalar...
İlker Mutlu
Ersin ERGE
HAS ŞİİRE GİDERKEN  
Ersin ERGE
Nami Cem İYİGÜN
PARİS, TRUMP VE 2020 (II)
Nami Cem İYİGÜN
Kenan ÖZTÜRK
Ayvacık'ta Doğa Evleri
Kenan ÖZTÜRK
Erdal AĞAR
İnsan Beyninden Yapay Zekâya II
Erdal AĞAR
Ceyhun DONBAY
Futbolda itici güç: Tribün
Ceyhun DONBAY
Naci ALTUNCU
SAMSUN'DA KADININ ADI YOK !!!
Naci ALTUNCU
Turgay SAAT
YALNIZ KALMAYA MAHKUMUZ
Turgay SAAT
Ömer PAMUK
NİCE YILLARA...
Ömer PAMUK
Cesur CEYLAN
MASKELER
Cesur CEYLAN
Cevdet YILMAZ
SAMSUN SEMT PAZARLARI
Cevdet YILMAZ
Mustafa ÖZBALCI
60. Ölüm Yıldönümünde YAHYA KEMAL BEYATLI
Mustafa ÖZBALCI
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Yavuz BAYRAM
Hangi Öğretmen?
Yavuz BAYRAM
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ
İbrahim TELLİOĞLU
OTKAYA MAĞARASINDA YAKILAN MUMLAR
İbrahim TELLİOĞLU
Zati ÜRER
EĞİTİM KÖYLERİ
Zati ÜRER
Ergin KAHVECİ
İYİ Kİ VARDIN...
Ergin KAHVECİ
Kenan KAYIKÇI
Sporda Altyapı Sorunları
Kenan KAYIKÇI
Selamet ATLI
GOL YOLLARIMIZ SIKINTILI
Selamet ATLI
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL