YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Şenol Yücedağ

DERECELENDİRME KURULUŞLARININ NOTLARI

Türkiye 16 yıl boyunca AKP iktidarı döneminde sıcak para ile olan ilişkisini iyi yönetemediği için ilk başa döndü ve enflasyon- faiz- durgunluk sarmalında mücadele etmeye başladı.

Çünkü dünyada o dönem bol ve yönü olmayan döviz fazlası gidecek yer arıyordu ve bizim de içinde olduğumuz Gelişmekte olan Ülkeler (Güney Afrika, Brezilya, Arjantin vs.) ülkelere yöneldi.

Şimdi yeni oluşan durumda bu bolluk yaşayan ülkelerde şemsiye tersine döndü ve sıkıntı başladı. Sıcak parayı Amerika geri çağırıyor ve Gelişmekte Olan Ülkeler zor duruma düştü. Faizler yükseldi. Arjantin, Venezuella ve İran’dan sonra en fazla faiz veren ülke konumuna geldik. Bu duruma çare olabilecek tek unsur içerde üretim ekonomisine yönelmek ama üretimi yapacak fabrikaları bile satarsan üretimi nerede yapacaksın. Bütün Avrupa şeker fabrikalarını devletleştirip modernize ederken biz arazilerini değerlendirme adına sattık. Bir şeker fabrikası iki yüz kilometre çapında bir alanı etkileyen kuruluşlardı. Cumhuriyet Hükümetleri bunu düşünerek ülke sathına öyle konumlandırmıştı bu fabrikaları. Seçimden önce çıkarılmayan işçileri seçim sonunda yeni sahipleri tarafından işten çıkarıldı ve feryat figan başladı. 9 ay sonra yerel seçimler var ve bu ekonomik durumda hükümetin yeni bir hikaye yazması şart görünüyor. Hafta sonunda derecelendirme kuruluşlarının yaptığı not düşürme, içerde komplo teorileri karşılığı bulmasına karşın sıcak para sahiplerinin en önem verdiği analiz olarak biliniyor. Bu çerçevede Paraanaliz’in derecelendirme kuruluşlarıyla ilgili olarak kamuoyuyla paylaşılan verilerine göre:

“Çok yükselen enflasyona bağlı olarak yabancı sermayeyi Türkiye’de tutabilmek için artırılan faizler, nakit sıkışıklığı ile birleşince kredi maliyetlerinin yüzde 30’lara dayanması sonucunda reel sektörü çok zorlamaya başladı.  İç talebin de gücünü hızla kaybettiği ortamda şirketlerin bankalara borç geri ödemelerinde sıkıntılar artık elle tutulur halde.

Uluslararası derecelendirme kuruluşu Moody’s de oluşan bu durumun bankaların sorunlu kredilerini hızla artırarak önümüzdeki dönemde karlılıklarını düşüreceğine dikkat çekerek bu halin devam durumunda not indirimi nedeni olabileceğini açıkladı.

Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch hatırlanacağı üzere Cuma günü Türkiye’nin kredi notunu “BB+”dan “BB” seviyesine indirmiş, not görünümünün de daha not indirimleri gelebileceği anlamına gelen “negatif” olarak açıklamıştı.  Fitch de, enflasyondaki sıçrama ve cari açıktaki artış nedeniyle makro ekonomik istikrar üzerindeki aşağı yönlü risklerin kuvvetlendiğine dikkat çekmişti.

Kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s yayınladığı notta, Türk bankalarında sorunlu kredi miktarının Haziran’ın son haftasında sert artış kaydettiğine dikkat çekerek, sorunlu kredilerde ani artışın bankaların kredi notu açısından olumsuz olduğunu belirtti.

Moody’s tarafından yayımlanan ve not derecelendirmesi anlamına gelmeyen notta, BDDK’nın 29 Haziran’da sona eren hafta itibariyle yayımladığı sorunlu kredi verilerine dikkat çekilerek, “Veriler önceki haftaya göre, yüzde 7 (yani 800 milyon dolar) artışa, 10 yıldan uzun bir sürenin en yüksek haftalık artışının yaşandığını gösterdi. Sorunlu kredilerde ani yükseliş Türk bankalarının kredi notu açısından negatif” denildi.

Sorunlu kredilerdeki artışın güçlü ve sürekli hale gelmesi halinde bankaların kredi zarar provizyonlarının artırmak zorunda kalacağına dikkat çekilen raporda, “Bu durum kârlılığı düşürür” denildi.

Moody’s sorunlu kredi oranının gelecek 12-18 aylık dönemde yüzde 4’ün “oldukça üzerinde” bir seviyeye yükselmesini öngörüyor. BDDK verilerine göre sektörün takipteki alacaklarının toplam kredilere oranı Mayıs itibariyle yüzde 2.8 düzeyinde bulunuyor.  Yeniden yapılandırılan kredilerin de katılması halinde, bir hesaba göre mevcut sorunlu kredi oranı zaten yüzde 6-7 seviyelerinde.”

Görüldüğü gibi ekonomik sarmalın etkileri tahminlerden fazla zarar verecek gibi görünüyor. Zincirleme reaksiyon oluşması kaçınılmaz gibi duruyor.

Tarımda, sanayide, üretimde, eğitimde sıçrama yapacak projelere ihtiyacımız olduğu artık aşikâr. Yeni hükümet kuruldu ve yeni üyelere sahip ama paylaşılan söylemler eskinin devamı niteliğinde görülüyor. Siyasetin içinden gelmeyen yeni kadroların sistemi ve mevcut bürokratik yapıyı tanımaları ne kadar uzun sürerse bizim sıkıntılarımız o kadar geniş bir zamana yayılır. Fakat gelinen noktada vatandaşın takatinin kalmadığı görülüyor. Biraz elleri çabuk tutmak ve değişimi hızlandırmak gerekiyor. Çünkü dünya hızla hareket ediyor ve bizi beklemiyor.

EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM (1)KONKORDATO SUİSTİMALLERİEŞEL MOBİL MAAŞLARA DA OLMALI!...EYLÜL ENFLASYONU NE DİYOR?YABANCI SERMAYE NEDEN ÖNEMLİ(II)YABANCI SERMAYE NEDEN ÖNEMLİ(I)SABİT KUR REJİMİ BUGÜN UYGULANABİLİR Mİ?(II)TÜRKİYE SABİT KUR REJİMİNE GEÇEBİLİR Mİ?(I)CARİ AÇIK BU AY DÜŞTÜYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
''Düğüm çözülüyor''
Osman KARA
Erdem EROL
JEST VE REST
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
SOSYAL YA DA GÖNÜL BELEDİYECİLİĞİ NEDİR?
Mustafa GENÇ
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
KENEVİR
Prof Dr Yücel TANYERİ
Embiya SANCAK
"SAHİL YOLU UYGUNDUR" KARARINA İPTAL
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
DİLE ÖZEN GÖSTERMEK
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
SMART
Doç Dr Yetkin BULUT
Yavuz BAYRAM
HAYATI ISKALAMAK
Yavuz BAYRAM
Selçuk KAYA
Israra gerek yok
Selçuk KAYA
Metin ATLI
GÖZLER YÖNETİMDE
Metin ATLI
Ender GÜR
OMURGA BOZULUNCA
Ender GÜR
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
HER YÖNÜYLE CEZA HUKUKUNDA AF MÜESSESESİ II
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Ahmet HAYVALI
FİNANSAL İSTİKRAR VE KALKINMA KOMİTESİ KURULUYOR...
Ahmet HAYVALI
Kadir GÜRKAN
55 DU 637
Kadir GÜRKAN
Mustafa ÖZBALCI
SÖZ UÇAR, YAZI KALIR 
Mustafa ÖZBALCI
Ömer PAMUK
EN SIRADAN İŞ BİLE...
Ömer PAMUK
Ayhan HAMLI
AYBÜKE ÖĞRETMENİN KATİLLERİNE 18 YIL...
Ayhan HAMLI
Akın ÜNER
96 SENELİK DRAM: MÜBADELE
Akın ÜNER
Ergin KAHVECİ
ANLAŞTIK!...
Ergin KAHVECİ
Fulya ZORLU
Sosyalleş-me
Fulya ZORLU
Cevdet YILMAZ
Daha az ölüm, daha az doğum (Less die, less birth)
Cevdet YILMAZ
Gül TURAN
BÜYÜKADA ATLARI
Gül TURAN
Ceyhun DONBAY
FUTBOL ŞEHRİ SAMSUN, TESİS FAKİRİ!
Ceyhun DONBAY
İlker Mutlu
Samsun 100. Yıl Platformu
İlker Mutlu
Şakir DEMİRCİ
CHP’DE... DAR ALANDA KISA PASLAŞMALAR
Şakir DEMİRCİ
Ersin ERGE
YAŞAR DOĞU SPOR ÖDÜLLERİ
Ersin ERGE
Cesur CEYLAN
KARNE HEDİYESİ(?)
Cesur CEYLAN
Turgay SAAT
Parayı veren düdüğü çalıyor...
Turgay SAAT
Nami Cem İYİGÜN
GEZEGENİ SERİNLETMEK - 2
Nami Cem İYİGÜN
Kenan ÖZTÜRK
Vezirköprü Kunduz’da kış  
Kenan ÖZTÜRK
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
COĞRAFYA ÜLKELERİN KADERİDİR
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Birol BİRCAN
Bafra’nın Kitapları
Birol BİRCAN
Naci ALTUNCU
TV PROGRAMLARI: SIĞ, SIRADAN VE YOZ.
Naci ALTUNCU
Hikmet KURADA
Ata'yı Samsun'a getiren Bandırma’nın Kaptanı unutuluyor!
Hikmet KURADA
Hasan Cem KESKİN
Serkan AYKUT yazılır, KRAL diye okunur
Hasan Cem KESKİN
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ? TOPLUMLARIN TEMEL GÜCÜ NEDİR?
Burhan UYAN
Kürşad GÜNDOĞDU
"GEÇMİŞTEN GELECEĞE KURULAN KÖPRÜ" OSMANLI TÜRKÇESİ...
Kürşad GÜNDOĞDU
Kenan ERZURUMLU
Kur'an-ı Kerim ve diyalog: I
Kenan ERZURUMLU
Murat Sandıkçı
Samsun gerçekten spor kenti mi?
Murat Sandıkçı
M. Halistin KUKUL
KÜLTÜR BUHRANI YAŞIYORUZ
M Halistin KUKUL
Kenan KAYIKÇI
ÇOCUKLARDA KUVVET GELİŞİMİ
Kenan KAYIKÇI
İbrahim TELLİOĞLU
NEDİR SAMSUN’UN BİZDEN ÇEKTİĞİ
İbrahim TELLİOĞLU
Mehmet ÖZ
Beka, Milliyetçilik ve Din
Mehmet ÖZ
Memduh ERKİN
KALKINMA,  TEKNOLOJİ VE TASARIM ÜZERİNE
Memduh ERKİN
Erdal AĞAR
Ayna Nöronlar
Erdal AĞAR
Selamet ATLI
KARARLAR ve HAMLELER KADERİMİZİ BELİRLER...
Selamet ATLI
Salim YILDIZ
Biz kaçtık onlar kovaladı
Salim YILDIZ
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ