YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Akın ÜNER

İKİ KARE TÜRKÇÜLÜK

Nazım Hikmet, “Saman Sarısı” isimli şiirinde Abidin Dino’ya, “Sen mutluluğun resmini yapabilir misin?” diye sormuş ya hani…

İşte o misal ben de okuyucularıma soruyorum, “Bana Türkçülüğün resmini yapabilir misin?” diye!

Ama öyle işin kolayına kaçmadan! Kurt işaretiyle, üç hilalle, bozkurtla değil! Tarihin, coğrafyanın ve kültürün imbiğinden süzülmüş karelerle…

Örnek mi istiyorsunuz? O vakit aşağıdaki iki fotoğrafa göz atın…

***

İlk bakışta bu fotoğrafların Türkçülük mefhumuyla ne alakası olduğunu sorabilirsiniz. Birinci karede sırtı dönük iki hanımefendi, bir köy yerinde çalışan diğer kadınları izliyor.

İkincisinde ise bu defa yüzünü objektiflere dönmüş iki genç kız var…

Fotoğraflar arasındaki tezat, hemen görülüyor ama benzerliği yakalamak için biraz daha dikkat gerekiyor.

İki fotoğraftaki hanımların üzerindeki kıyafetlerde gizli ayrıntı: Çiçek desenleriyle süslü, rengârenk bir giyim şekli… Kırmızı başörtüleri… Allı morlu, göz alıcı bir tarz!

Benzerlik, dikkatli gözlerden kaçacak gibi değil.

***

Peki bu benzer giyim şeklinin Türkçülük ile ne alakası var diye merak ederseniz; o zaman bu karelerin nerede çekildiğini konuşalım.

Aynı köyde mi? Ya da komşu bir köyde? Aynı vilayette, aynı bölgede ya da yakın bir coğrafyada?

Hayır!

Bu fotoğrafların çekildiği yerler arasındaki mesafe tam 1500 kilometre!

Birinci karedeki sırtı kameraya dönük kızlar, Samsun’un Vezirköprü ilçesi Sarıdibek köyünde yaşıyor.

İkinci karedekiler ise Makedonya’nın doğusunda, Ustrumca ile Radoviş arasındaki köylerde yaşıyor.

***

Vezirköprü nire, Radoviş nire?

Samsun ne yana düşer, Makedonya ne tarafa?

Yöresel kıyafetler içindeki bu genç hanımların giyimlerindeki benzerlik sizce de izaha muhtaç değil mi?

***

Vezirköprü'nün Sarıdibek köyü, sevgili Embiya Sancak'ın deyimiyle Samsun'un en özgün mikro kültür vadisinde yer alıyor. Samsun da dahil bütün büyük şehirlere uzak... İlçe merkezine de pek yakın sayılmaz. Çevresindeki köylerle birlikte dışa oldukça kapalı, kendi yağında kavrulan, kültürünü arı tutabilmiş bir bölge... Samsun'un önemli kültür araştırmacılarından Uğur Dede, bu vadide yaşayanların Orta Asya'dan doğrudan buraya göç eden ve bu nedenle saf Türk kültürünü korumuş Yörük topluluğu olduğunu söylemişti.

Kısacası Sarıdibekliler, Anadolu'nun en iyi korunmuş kültür laboratuvarında oturuyorlar.

***

Radoviş çevresinde oturan Doğu Makedonya Yörükleri için de benzer bir kültür duvarı korumasından söz etmek mümkün... Rodop Dağları'ndaki diğer Türk bölgelerinden Yugoslavya, Bulgaristan ve Yunanistan biçiminde sınırlar örülünce ayrı düşmüşler. Makedonya'daki diğer Müslüman unsur olan Arnavutlar'dan da coğrafya olarak biraz uzaklar. Dolayısıyla yaklaşık bir asırdır onları etkileyebilecek başka bir kültür olmaksızın özgün Türk İslam kültürü içinde kendilerine korunaklı bir havza inşa etmişler. Hepsi Yörük kökenli... Asırlar evvel Osmanlı'nın yöreyi Türkleştirmek için gönderdiği saf Türkmen - Yörük boylarından geliyorlar.  

***

Sarıdibekliler ile Radovişliler Yörük Türkmen kökenli insanlar... Belki de boyları bile aynı olabilir. Tarih, onları asırlar evvel birbirinden ayrı koymuş. Aralarına dağlar, denizler, ırmaklar, ormanlar, sınırlar yerleştirmiş. Fakat bunca zamana ve aradaki upuzun mesafeye rağmen ortak yöresel kıyafetleri giymeye devam ediyorlar.

İki fotoğraf karesindeki en büyük fark, Sarıdibekli kızların fotoğrafçılara sırtlarını dönmesi...

Aradan geçen zaman ve araya giren mesafeler, yöresel kıyafetleri değiştirmese de hayata bakışta, günlük hayata verilen reflekslerde bazı farklar yaratmış belli ki...

***

Makedonya'yı mesken tutan Yörükler ile Vezirköprü'de yaşayanların ortak yönlerinden birisi de özgün kültürlerini muhafaza etmekte zorlanmaları ve kültürlerinin yeterince kayıt altına alınmamış olması...

Türk olmak ve Türk kalmak her zaman zordu. Lakin bu çağda hepten zorlaşmış durumda...

Keşke İl Kültür Müdürlüğümüz Samsun Mübadele Derneği ile Sarıdibek Köyü derneğini bir araya getirse de Doğu Makedonya Yörükleri ile Vezirköprü Yörükleri'nin kültürleri arasındaki ortak noktaları tespit etmek için bir proje başlatsa...

Eminim bu iki kare gibi onlarca ortak fotoğraf yakalanacaktır.

Abidin Dino, Nazım Hikmet'in sipariş ettiği "mutluluğun resmini" çizememiş olabilir. Ama Türkçülüğün resmini özgün fotoğraflar ile çizmek hala mümkün!

***

Turan mı? Uzak bir hayal... Zaten kızıl elmayı tadabilmenin kolay olduğunu kim söyledi ki?  

EN GÜZEL SEÇİM ŞARKILARIŞAMAN SELENGE'DEN 2019 KEHANETLERİALLAH İYİ'LİĞİNİ VERSİN HAYATİ ABİSAMSUNSPOR'UN ŞEREF'İ (II)SAMSUNSPOR'UN ŞEREF'İ (I)ÖRTMEN ÇOCUĞUAŞK EVRİM Mİ GEÇİRİYOR?ATATÜRK BİR FATİHA'YI HAK ETMİYOR MU?NEBYAN'DA CUMA, BAFRA'DA AKŞAM...PATRİK'TEN TÜRKLER'E MİLLİYETÇİLİK DERSLERİYazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
Kurtla kuzu masalından günümüze
Osman KARA
Erdem EROL
Garantisi yok
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
MİLLETİMİZ SAVUNMASIZ!
Mustafa GENÇ
Turgay SAAT
Parayı veren düdüğü çalıyor...
Turgay SAAT
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
UZAY
Prof Dr Yücel TANYERİ
Nami Cem İYİGÜN
GEZEGENİ SERİNLETMEK - 2
Nami Cem İYİGÜN
Kenan ÖZTÜRK
Vezirköprü Kunduz’da kış  
Kenan ÖZTÜRK
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
COĞRAFYA ÜLKELERİN KADERİDİR
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Birol BİRCAN
Bafra’nın Kitapları
Birol BİRCAN
Naci ALTUNCU
TV PROGRAMLARI: SIĞ, SIRADAN VE YOZ.
Naci ALTUNCU
Hikmet KURADA
Ata'yı Samsun'a getiren Bandırma’nın Kaptanı unutuluyor!
Hikmet KURADA
Hasan Cem KESKİN
Serkan AYKUT yazılır, KRAL diye okunur
Hasan Cem KESKİN
Metin ATLI
ŞAMPİYONLUK İÇİN HAYDİ BİSMİLLAH…
Metin ATLI
Burhan UYAN
GELECEKTE VAR MIYIZ? TOPLUMLARIN TEMEL GÜCÜ NEDİR?
Burhan UYAN
Şakir DEMİRCİ
HOŞGELDİN 19 MAYIS'IN 100. YILI
Şakir DEMİRCİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
BİZİM KÖYÜN ŞARKISI -2-
Doç Dr Yetkin BULUT
Cevdet YILMAZ
Doğurganlık Üzerinde Rol Oynayan Faktörler
Cevdet YILMAZ
Selçuk KAYA
Büyük olarak görevimizi yaptık...
Selçuk KAYA
Embiya SANCAK
POŞET
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
AŞKIN VE KAVGANIN ŞAİRİ
Alpaslan ÇEPNİ
Av. Dr. Cengizhan HATİPOĞLU
HER YÖNÜYLE CEZA HUKUKUNDA AF MÜESSESESİ I
Av Dr Cengizhan HATİPOĞLU
Kürşad GÜNDOĞDU
"GEÇMİŞTEN GELECEĞE KURULAN KÖPRÜ" OSMANLI TÜRKÇESİ...
Kürşad GÜNDOĞDU
Ahmet HAYVALI
İNTERNET ORTAMINDA Kİ REKLAMLARA VERGİ GELİYOR
Ahmet HAYVALI
Kadir GÜRKAN
Taşın Altına Elini Koyma Zamanı
Kadir GÜRKAN
Kenan ERZURUMLU
Kur'an-ı Kerim ve diyalog: I
Kenan ERZURUMLU
Murat Sandıkçı
Samsun gerçekten spor kenti mi?
Murat Sandıkçı
Ayhan HAMLI
ŞEHİTLERİN EVLENMEMİŞ ÇALIŞMAYAN KIZ ÇOCUKLARI MAĞDUR EDİLMESİN...
Ayhan HAMLI
Fulya ZORLU
Disleksi Nedir? Disleksi Ne Değildir?
Fulya ZORLU
Yavuz BAYRAM
Sınav Kâğıtları Devlet Sırrı Mıdır?
Yavuz BAYRAM
Gül TURAN
SOKAKLAR BUZ GİBİ
Gül TURAN
İlker Mutlu
Samsun Sinema Topluluğu
İlker Mutlu
M. Halistin KUKUL
KÜLTÜR BUHRANI YAŞIYORUZ
M Halistin KUKUL
Mustafa ÖZBALCI
KÜLTÜR, DİL VE EĞİTİM
Mustafa ÖZBALCI
Ömer PAMUK
KİTAPLARIN DÜNYASINDA...
Ömer PAMUK
Akın ÜNER
EN GÜZEL SEÇİM ŞARKILARI
Akın ÜNER
Ersin ERGE
HAYATI EĞİTİM DERKEN
Ersin ERGE
Ceyhun DONBAY
TRİBÜN TERÖRÜ
Ceyhun DONBAY
Kenan KAYIKÇI
ÇOCUKLARDA KUVVET GELİŞİMİ
Kenan KAYIKÇI
İbrahim TELLİOĞLU
NEDİR SAMSUN’UN BİZDEN ÇEKTİĞİ
İbrahim TELLİOĞLU
Ergin KAHVECİ
KENDİNE DÖN
Ergin KAHVECİ
Cesur CEYLAN
SON
Cesur CEYLAN
Mehmet ÖZ
Beka, Milliyetçilik ve Din
Mehmet ÖZ
Memduh ERKİN
KALKINMA,  TEKNOLOJİ VE TASARIM ÜZERİNE
Memduh ERKİN
Erdal AĞAR
Ayna Nöronlar
Erdal AĞAR
Selamet ATLI
KARARLAR ve HAMLELER KADERİMİZİ BELİRLER...
Selamet ATLI
Salim YILDIZ
Biz kaçtık onlar kovaladı
Salim YILDIZ
Ender GÜR
HAKEM KARARIYLA
Ender GÜR
Tevfik DEMİR
ALKIŞLAR LİDERE
Tevfik DEMİR
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM 3
Şenol Yücedağ
Bahadır BAŞ
ARABULUCULUK, MALİ MÜŞAVİRLER OLMADAN BAŞARILI BİR ŞEKİLDE HAYATA GEÇEMEZ...
Bahadır BAŞ