YAZARLAR

DİĞER YAZILARI

Akın ÜNER

İKİ KARE TÜRKÇÜLÜK

Nazım Hikmet, “Saman Sarısı” isimli şiirinde Abidin Dino’ya, “Sen mutluluğun resmini yapabilir misin?” diye sormuş ya hani…

İşte o misal ben de okuyucularıma soruyorum, “Bana Türkçülüğün resmini yapabilir misin?” diye!

Ama öyle işin kolayına kaçmadan! Kurt işaretiyle, üç hilalle, bozkurtla değil! Tarihin, coğrafyanın ve kültürün imbiğinden süzülmüş karelerle…

Örnek mi istiyorsunuz? O vakit aşağıdaki iki fotoğrafa göz atın…

***

İlk bakışta bu fotoğrafların Türkçülük mefhumuyla ne alakası olduğunu sorabilirsiniz. Birinci karede sırtı dönük iki hanımefendi, bir köy yerinde çalışan diğer kadınları izliyor.

İkincisinde ise bu defa yüzünü objektiflere dönmüş iki genç kız var…

Fotoğraflar arasındaki tezat, hemen görülüyor ama benzerliği yakalamak için biraz daha dikkat gerekiyor.

İki fotoğraftaki hanımların üzerindeki kıyafetlerde gizli ayrıntı: Çiçek desenleriyle süslü, rengârenk bir giyim şekli… Kırmızı başörtüleri… Allı morlu, göz alıcı bir tarz!

Benzerlik, dikkatli gözlerden kaçacak gibi değil.

***

Peki bu benzer giyim şeklinin Türkçülük ile ne alakası var diye merak ederseniz; o zaman bu karelerin nerede çekildiğini konuşalım.

Aynı köyde mi? Ya da komşu bir köyde? Aynı vilayette, aynı bölgede ya da yakın bir coğrafyada?

Hayır!

Bu fotoğrafların çekildiği yerler arasındaki mesafe tam 1500 kilometre!

Birinci karedeki sırtı kameraya dönük kızlar, Samsun’un Vezirköprü ilçesi Sarıdibek köyünde yaşıyor.

İkinci karedekiler ise Makedonya’nın doğusunda, Ustrumca ile Radoviş arasındaki köylerde yaşıyor.

***

Vezirköprü nire, Radoviş nire?

Samsun ne yana düşer, Makedonya ne tarafa?

Yöresel kıyafetler içindeki bu genç hanımların giyimlerindeki benzerlik sizce de izaha muhtaç değil mi?

***

Vezirköprü'nün Sarıdibek köyü, sevgili Embiya Sancak'ın deyimiyle Samsun'un en özgün mikro kültür vadisinde yer alıyor. Samsun da dahil bütün büyük şehirlere uzak... İlçe merkezine de pek yakın sayılmaz. Çevresindeki köylerle birlikte dışa oldukça kapalı, kendi yağında kavrulan, kültürünü arı tutabilmiş bir bölge... Samsun'un önemli kültür araştırmacılarından Uğur Dede, bu vadide yaşayanların Orta Asya'dan doğrudan buraya göç eden ve bu nedenle saf Türk kültürünü korumuş Yörük topluluğu olduğunu söylemişti.

Kısacası Sarıdibekliler, Anadolu'nun en iyi korunmuş kültür laboratuvarında oturuyorlar.

***

Radoviş çevresinde oturan Doğu Makedonya Yörükleri için de benzer bir kültür duvarı korumasından söz etmek mümkün... Rodop Dağları'ndaki diğer Türk bölgelerinden Yugoslavya, Bulgaristan ve Yunanistan biçiminde sınırlar örülünce ayrı düşmüşler. Makedonya'daki diğer Müslüman unsur olan Arnavutlar'dan da coğrafya olarak biraz uzaklar. Dolayısıyla yaklaşık bir asırdır onları etkileyebilecek başka bir kültür olmaksızın özgün Türk İslam kültürü içinde kendilerine korunaklı bir havza inşa etmişler. Hepsi Yörük kökenli... Asırlar evvel Osmanlı'nın yöreyi Türkleştirmek için gönderdiği saf Türkmen - Yörük boylarından geliyorlar.  

***

Sarıdibekliler ile Radovişliler Yörük Türkmen kökenli insanlar... Belki de boyları bile aynı olabilir. Tarih, onları asırlar evvel birbirinden ayrı koymuş. Aralarına dağlar, denizler, ırmaklar, ormanlar, sınırlar yerleştirmiş. Fakat bunca zamana ve aradaki upuzun mesafeye rağmen ortak yöresel kıyafetleri giymeye devam ediyorlar.

İki fotoğraf karesindeki en büyük fark, Sarıdibekli kızların fotoğrafçılara sırtlarını dönmesi...

Aradan geçen zaman ve araya giren mesafeler, yöresel kıyafetleri değiştirmese de hayata bakışta, günlük hayata verilen reflekslerde bazı farklar yaratmış belli ki...

***

Makedonya'yı mesken tutan Yörükler ile Vezirköprü'de yaşayanların ortak yönlerinden birisi de özgün kültürlerini muhafaza etmekte zorlanmaları ve kültürlerinin yeterince kayıt altına alınmamış olması...

Türk olmak ve Türk kalmak her zaman zordu. Lakin bu çağda hepten zorlaşmış durumda...

Keşke İl Kültür Müdürlüğümüz Samsun Mübadele Derneği ile Sarıdibek Köyü derneğini bir araya getirse de Doğu Makedonya Yörükleri ile Vezirköprü Yörükleri'nin kültürleri arasındaki ortak noktaları tespit etmek için bir proje başlatsa...

Eminim bu iki kare gibi onlarca ortak fotoğraf yakalanacaktır.

Abidin Dino, Nazım Hikmet'in sipariş ettiği "mutluluğun resmini" çizememiş olabilir. Ama Türkçülüğün resmini özgün fotoğraflar ile çizmek hala mümkün!

***

Turan mı? Uzak bir hayal... Zaten kızıl elmayı tadabilmenin kolay olduğunu kim söyledi ki?  

ATATÜRK BİR FATİHA'YI HAK ETMİYOR MU?NEBYAN'DA CUMA, BAFRA'DA AKŞAM...PATRİK'TEN TÜRKLER'E MİLLİYETÇİLİK DERSLERİSAMSUN İÇİN YAPICI BİR ÖNERİ...KİM KORKAR KIRMIZI BAŞLIKLI KIZDAN?SİZ HİÇ YANDINIZ MI?GOY GOY CÂNIM, GOY GOYÇİFTLİK CADDESİ NASIL KURTULUR?SARIŞABANLI GOCABAŞ MAHMUTLARSAMSUN, ÜÇÜNCÜ SAYFA!Yazarın Tüm Yazıları
Yazarlar
Osman KARA
"DIŞI AHMET'TİR, İÇİ NEMRUT..."
Osman KARA
Kadir GÜRKAN
İYİ Kİ VARSINIZ
Kadir GÜRKAN
Şakir DEMİRCİ
100.YILDA 19 MAYIS...
Şakir DEMİRCİ
Erdem EROL
AKIL ORTAKLIĞI
Erdem EROL
Mustafa GENÇ
BAKANLIĞIN ÖĞRENCİ ANDI İTİRAZI
Mustafa GENÇ
Kenan ERZURUMLU
Patrik Barthalemous ve Kin Kapısı
Kenan ERZURUMLU
Birol BİRCAN
Hal-i Pürmelal-3
Birol BİRCAN
Şenol Yücedağ
EKONOMİK GERİ DÖNÜŞÜM (1)
Şenol Yücedağ
Nami Cem İYİGÜN
KARBON TİCARETİ VE KARBON BORSALARI-1
Nami Cem İYİGÜN
Tevfik DEMİR
ACABA BİZ DEİST MİYİZ?
Tevfik DEMİR
Burhan UYAN
GENÇLERİMİZİ BUNA HAZIRLIYOR MUYUZ?
Burhan UYAN
Naci ALTUNCU
ATATÜRK’Ü ANDIK, ANIYORUZ, ANACAĞIZ… O KADAR (MI) ?
Naci ALTUNCU
Prof. Dr. Yücel TANYERİ
AYI ÇIKABÜLÜ
Prof Dr Yücel TANYERİ
Av. Dr. Cengizhan Hatipoğlu
Velayet Kararında Çocuğun Söz Hakkı Var Mı?
Av Dr Cengizhan Hatipoğlu
Kenan ÖZTÜRK
Gökçepınar yaylasından     
Kenan ÖZTÜRK
Yavuz BAYRAM
Fizik Ötesi Şiddet!..
Yavuz BAYRAM
Hikmet KURADA
Türkiye Off-Road Şampiyonası Sinop’ta Yapıldı
Hikmet KURADA
Ceyhun DONBAY
SARIYER'İN LİDERLİK SENDROMU
Ceyhun DONBAY
Metin ATLI
PANİK YOK...
Metin ATLI
Dr. E. Kurmay İbrahim YILDIRIM
Atatürk'ü Diğer Liderlerden Ayıran Özellikler-3
Dr E Kurmay İbrahim YILDIRIM
Zati ÜRER
EĞİTİM KÖYLERİ
Zati ÜRER
Embiya SANCAK
GÜLSAN ÜZERİNE
Embiya SANCAK
Alpaslan ÇEPNİ
M. KEMAL
Alpaslan ÇEPNİ
Doç. Dr. Yetkin BULUT
1 SAATTE 10 MİLYAR DOLAR
Doç Dr Yetkin BULUT
Salim YILDIZ
Hiç iyi olmadı
Salim YILDIZ
Selçuk KAYA
Hakem hata yaptı da ya bizim hatalarımız...
Selçuk KAYA
Hasan Cem KESKİN
BABA OCAĞI
Hasan Cem KESKİN
Kürşad GÜNDOĞDU
Zihniyet... Samimiyet... ''Ve Maske''
Kürşad GÜNDOĞDU
Turgay SAAT
KİMİN HABERİ VAR?
Turgay SAAT
Ömer PAMUK
DEĞERLER AŞINMASI...
Ömer PAMUK
Gül TURAN
RİTA'YA MEKTUPLAR 4
Gül TURAN
Ayhan HAMLI
ABD'NİN TERÖRİSTBAŞLARINA ÖDÜL OYUNU...
Ayhan HAMLI
Akın ÜNER
ATATÜRK BİR FATİHA'YI HAK ETMİYOR MU?
Akın ÜNER
Fulya ZORLU
Saygı
Fulya ZORLU
Ersin ERGE
BEN 10 KASIM
Ersin ERGE
İbrahim TELLİOĞLU
DOĞU KARADENİZ'DE RUM SOYKIRIMI OLDU MU? 2
İbrahim TELLİOĞLU
Ergin KAHVECİ
İYİ Kİ VARDIN...
Ergin KAHVECİ
Kenan KAYIKÇI
Sporda Altyapı Sorunları
Kenan KAYIKÇI
Selamet ATLI
GOL YOLLARIMIZ SIKINTILI
Selamet ATLI
Cevdet YILMAZ
Ortalama Ömür, Ortalama Yaşam Beklentisi ve Mezarda Emeklilik
Cevdet YILMAZ
M. Halistin KUKUL
''DOMATES-BİBER-PATLICAN''
M Halistin KUKUL
Bahadır BAŞ
KİMLER KONKORDATA KOMİSERLİĞİ YAPABİLİRLER
Bahadır BAŞ
Erdal AĞAR
Türkiye’nin Yeni Üniversitelere İhtiyacı Var mı?
Erdal AĞAR
Kerem GÜREL
Meşhuriyet Çağının Kayan Yıldızları
Kerem GÜREL
Ender GÜR
ÇEKİRGE BİR SIÇRAR İKİ SIÇRAR
Ender GÜR
Cesur CEYLAN
ANLADIĞIN KADARDIR HAYAT
Cesur CEYLAN
Mehmet ÖZ
TÜRK MİLLETİNİN BÜYÜK EVLADI ATATÜRK
Mehmet ÖZ
Ahmet HAYVALI
CEMAL YEŞİLYURT ve SAMSUN...
Ahmet HAYVALI
İlker Mutlu
Atatürk'ü anarken, O'nun sinemaya yaklaşımı...
İlker Mutlu